اولین دیدار رئیس جمهوری ترکیه از یونان در شش دهه آغاز شد

پروکوپیس پاولوپولوس رئیس‌جمهوری یونان از آقای اردوغان استقبال کرده است رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه برای سفری دو روزه وارد یونان شده است.
 
این اولین سفر یک رئیس‌جمهوری ترکیه به یونان در ۶۵ سال گذشته است و با هدف بهبود روابط میان دو کشور صورت گرفته است.
 
آقای اردوغان دو بار در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۱۰ به عنوان نخست‌وزیر از یونان بازدید کرده بود.
 
سفر آقای اردوغان در حالی صورت گرفته که رویکرد سیاسی دولت ترکیه و اظهارات اخیر مقام‌های این کشور در باره حریم هوایی و مرز آبی دو کشور باعث ناخرسندی یونانیان شده است.
 
دیدار دو روزه آقای اردوغان نشانه‌ای از بهبود روابط دو کشوری است که چند دهه پیش تا مرز جنگ تمام عیار نیز پیش رفته بودند.
 
این سفر تنها چند روز پس از آن آغاز می‌شود که مقامات امنیتی یونان ۹ شهروند ترکیه را به ظن عضویت در یک گروه تندرو چپگرا بازداشت کردند. این گروه مسئولیت چند عملیات انتحاری در ترکیه را برعهده گرفته بود.
 
به گزارش منابع خبری، در جریان این سفر، علاوه بر گروه محافظان شخصی آقای اردوغان که شمار آنها تا دویست نفر گزارش شده، پلیس یونان نیز چند صد تن از ماموران خود را برای حفاظت از آقای اردوغان و همراهان او به کار گرفته است. همچنین، ده‌ها تن از نفرات واحدهای ویژه از جمله نیروهای کماندویی و ماموران شناسایی و خنثی کردن بمب به حالت آماده باش در آمده‌اند.

هدف از این سفر گسترش روابط دو کشوری است که در پیمان اتلانتیک شمالی - ناتو - عضویت دارند هر چند طی چند سال اخیر و تحت تاثیر دیدگاه سیاسی آقای اردوغان و حزب اسلامگرای او، نگرش دو طرف در مورد مسایل مهمی مانند رابطه با اروپا و مفهوم دموکراسی از یکدیگر فاصله گرفته است. یونان عضو اتحادیه اروپاست در حالیکه تلاش ترکیه برای عضویت در اتحادیه تا کنون به نتیجه نرسیده و در چند سال اخیر، احتمال آن کاهش نیز یافته است. برخی کشورهای اروپایی دیدگاه و سیاست‌های دولت اسلامگرای ترکیه را با موازین و ضوابط مورد نظر این اتحادیه همسو نمی‌دانند.
 
از زمان کودتای نافرجام سال گذشته در ترکیه، دولت این کشور به بازداشت گسترده و محاکمه و حبس مخالفان و منتقدان مبادرت کرده و اقدامات آن از جمله نحوه رفتار با رسانه‌های همگانی مورد انتقاد شماری از کشورهای غربی قرار گرفته است. این نگرانی هم ابراز شده که آقای اردوغان، که با تغییر قانونی اساسی اختیارات خود را افزایش داده، به تدریج دموکراسی نوپای ترکیه را در معرض خطر قرار داده است. تا چند سال پیش، از ترکیه به عنوان نمونه‌ای نادر از کارآیی دموکراسی در یک کشور اسلامی نام برده می‌شد.
تظاهرات علیه بازداشت روزنامه‌نگاران و حقوقدانان در ترکیه - برخی اقدامات دولت اسلامگرای ترکیه سئوالاتی را درباره نگرش آن به دموکراسی در پی داشته است رجب طیب اردوغان اخیرا مواضع تندی علیه غرب اتخاذ کرده و برخی مقامات یونانی نسبت به احتمال بهره‌برداری او از این سفر برای انتقاد از کشورها و نظام‌های سیاسی غربی ابراز نگرانی کرده‌اند. وزیر خارجه در دولت سایه یونان گفته است که "اگر آقای اردوغان با این هدف به یونان آمده باشد تا علیه غرب و اروپا سخنرانی کند، باید گفت که چنین سخنانی صرفا باعث شرمساری یونانیان خواهد شد."
 
روابط یونان و ترکیه در اواسط دهه ۱۹۶۰ به خاطر اختلاف بر سر موقعیت قبرس و حمایت دو کشور از جوامع یونانی و ترک ساکن این جزیره به شدت تیره شد و دو کشور حتی در آستانه جنگ تمام عیار قرار گرفتند. این روابط از اوایل دهه ۱۹۹۹ به تدریج رو به بهبود گذاشت و در سال‌های اخیر، عملا به نوعی رابطه دوستانه تبدیل شده است. با اینهمه، اظهارات اخیر آقای اردوغان در مورد "لزوم بهبود همکاری" دو کشور در زمینه حریم هوایی و مرزهای آبی در دریای اژه باعث ابهام و ناخرسندی در یونان شده است. برخی از یونانیان این سخنان را به خواست ترکیه برای کسب امتیازاتی در این زمینه تعبیر کرده‌اند.
 
سابقه روابط ترکیه مسلمان و یونان ارتدوکس به زمان امپراتوری عثمانی و گسترش مستعمرات آن در اروپا و رقابت بین روسیه ارتدوکس و این امپراتوری باز می‌گردد. پس از شکست عثمانی در جنگ اول جهانی، نیروهای یونان برای مدتی بخشی از خاک ترکیه را در اشغال خود داشتند اما با سقوط دولت عثمانی و تشکیل جمهوری ترکیه، دو طرف به تدریج به سوی عادی سازی روابط روی آوردند.
 
با اینهمه، سوابق تاریخی و بعدها اختلاف و درگیری گاه خونین بین جوامع ترک و یونانی قبرس به ویژه در دهه ۱۹۶۰ باعث تیرگی مجدد این روابط شد.