بازداشت مخفیانه یک کارآفرین اینترنتی در فرودگاه امام خمینی

ایران وایر :طبق خبرهای رسیده به ایران وایر٬ آرش زاد٬ کارآفرین اینترنتی که برخی او را از قطب‌های بزرگ این حرفه می‌دانند٬ یک ماه است که توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است.

آرش در دهم مرداد ماه در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی در تهران٬ زمانی که قصد داشت به محل سکونت خود در ترکیه بازگردد، دستگیر شد.

 

آرش سردبیر "وبلاگینا" و مدیر و موسس مجموعه "زیگزاگ‌لب" است که سرویس‌های "باایمیل" و "کفشدوزک" را پیشتبانی می‌کند. سرویس باایمیل از طریق ایمیل خبرها و اطلاعات روزمره را در حوزه‌های مختلف در اختیار کاربران قرار می‌دهد و پروژه‌ کفشدوزک به توانمندی زنان در حوزه‌ تکنولوژی اختصاص دارد.

 

بیشترین فعالیت آرش به وبلاگ‌نویسی و کارآفرینی داشت و بسیاری از فعالان اینترنتی او را به عنوان یکی از مهم‌ترین کارآفرینان می‌شناسند. پروژه‌های توانمندسازی زنان نیز یکی از دغدغه‌های اصلی او بود که پیش‌تر در این‌باره گفته بود: «حوزه‌ی تکنولوژی نه فقط در ایران که در همه‌ی جهان مردانه شناخته می‌شود در حالی‌که این تصور٬ اشتباه است». پروژه کفشدوزک در سال ۱۳۹۳ برنده جایزه جوانان سازمان ملل شد.

 

این کنش‌گر حوزه دیجیتال همچنین درصدد بود که با به راه انداختن وورک‌شاپ‌هایی برای افراد مسن٬ آن‌ها را با ابزارهای ارتباط‌جمعی آشنا کرده و نحوه‌ استفاده و تامین امنیت را به آن‌ها آموزش دهد. این ایده به دلیل آمار بالای مهاجرت و خروج کنش‌گران و روزنامه‌نگاران از ایران و مشکلات ارتباطی آن‌ها با خانواده‌های‌شان برای این کنش‌گر ایجاد شده بود. پروژه‌ای که حالا معلوم نیست با بازداشت او ادامه پیدا کند یا خیر.

 

با این وجود فعالیت آرش٬ اطلاع‌رسانی و توانمندسازی که در پیش گرفته بود به دستگیری او انجامید. اگرچه اطلاعات زیادی درباره‌ اتهام‌های او یا دلیل اصلی بازداشت‌اش معلوم نیست اما دیگر فعالان حوزه‌ اینترنت معقتدند که این بازداشت در راستای ایجاد محدودیت بیشتر روی کارآفرینان فضای دیجیتال صورت گرفته است.

 

این کارآفرین عرصه‌ دیجیتال اما نزدیک به یک ماه است که در بازداشت به سر می‌برد و خانواده‌اش نیز ترجیح‌ داده‌اند سکوت اختیار کنند. در عین‌حال تاکنون اطلاعی از محل نگهداری وی و همچنین شرایطی که در آن قرار دارد به دست نیامده و مسوولان حتی خبر بازداشت وی را نیز اطلاع‌رسانی نکرده‌اند. اما دیگر کنش‌گران این حوزه معتقدند که اطلاع‌رسانی درباره‌ وضعیت آرش در واقع خبررسانی در خصوص فشاری است که به کنش‌گران این حوزه وارد می‌شود.

 

یکی از همکاران سابق او می‌گوید: «آرش به ایران رفت و آمد داشت. در کنفرانس‌های بین‌المللی از جمله "آی‌بریج" نیز شرکت کرده بود. پروژه‌هایی که او مشغول به آن‌ها بود به خودی خود مشکلی نداشتند اما احتمال می‌رود که این رفت و آمدها و همچنین ارتباط‌هایی که آرش از این طریق به دست می‌آورد٬ باعث دستگیری او شده باشد».

 

در دولت حسن روحانی٬ مسوولان حوزه‌ اقتصادی بارها عنوان کردند که کنش‌گران این حوزه با به راه انداختن استارت‌آپ‌های اینترنتی می‌توانند در عرصه‌ کارآفرینی فعالیت کنند. اما بازداشت آرش زاد که یکی از فعال‌ترین کنش‌گران این حوزه است٬ گمانه‌زنی‌هایی در خصوص گزینشی بودن این کنش‌ها به همراه داشته است.

 

به طوری‌که در سال ۱۳۹۲ و در آغاز به کار دولت، تعدادی از اعضای سایت نارنجی که در حوزه تکنولوژی و وب فعالیت داشتند توسط سپاه پاسداران بازداشت شدند. نارنجی و‌ب‌سایتی شناخته شده در خبررسانی حوزه فن‌آوری اطلاعات و مسایل مربوط به نوآوری‌های تکنولوژی ارتباطات و وب بود.

 

احمد قربانی٬ معاون دادستان کرمان در ۱۳ آذر ماه پس از دستگیری اعضای نارنجی گفته بود که اتهام آن‌ها «اقدام علیه امنیت ملی» از طریق همکاری با «شبکه‌های بیگانه» و طراحی سایت و تولید محتوا برای سایت‌های «ضدانقلاب» به منظور «براندازی» جمهوری اسلامی است.

 

مشخص نیست آرش زاد نیز با همین اتهامات مواجه شده تا عناوینی جدید در راه هستند.