دیپلمات ایرانی که دو هزار یهودی را از مرگ نجات داد

عبدالحسین سرداری، دیپلمات ایرانی و مسئول امور کنسولی ایران در پاریس

هم زمان با نسل کشی یهودیان به وسیله رژیم نازی آلمان به رهبری آدلف هیتلر، مردان و زنان  شجاعی با به خطر انداختن جانشان زندگی همنوعان خود را نجات می دادند.

گالری «اسپاس ماگ» در بروکسل، پایتخت بلژیک با برپایی نمایشگاهی به نام «درستکاران»(Simplemet Justes) یاد این افراد را گرامی داشته است. اکثر کسانی که در این نمایشگاه از آنها نام برده شده است، شخصیت های کمتر شناخته شده، مسلمان و اهالی کشورهای خاورمیانه هستند. در میان نجات دهندگان شهروندان یهودی، نام عبدالحسین سرداری، دیپلمات ایرانی و مسئول امور کنسولی ایران در پاریس در سال ۱۹۴۰ میلادی به چشم می خورد.
 
 بر اساس تحقیقات انجام شده، این دیپلمات توانسته است از فرستادن کم و بیش ۲۰۰۰ شهروند یهودی به سوی کوره های آدم سوزِی جلوگیری کند و زندگی تازه ای به  آنها هدیه دهد.

به نقل از اطلاعات منتشر شده در نمایشگاه، آقای سرداری در ابتدا تنها برای ایرانیان یهودی ساکن فرانسه گذرنامه جدید صادر می کرده، اما پس از آگاهی از عاقبت یهودیان دیگر کشورها در اردوگاه های مرگ رژیم نازی، شروع  به صدور مدارک ایرانی برای آنها می کند. او برای نجات جان هموطنانش ازعدم وجود یک تفسیر واحد از قوانین ضد یهودی آلمان نازی استفاده و استدلال می کرده که یهودیان ایرانی متفاوت از یهودیان دیگر کشورها هستند.

در ماه دسامبر سال ۱۹۴۲ میلادی، آدلف هیتلر شخصا اعلام می کند که استدلال آقای سرداری اشتباه است. پس از اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ توسط  نیروهای بریتانیا و شوروی و به دنبال آن امضای توافقنامه میان دولت ایران و متفقین، آقای سرداری مصونیت دیپلماتیک خود را از دست می دهد و به او دستور بازگشت به ایران داده می شود. به رغم این مشکلات، او تصمیم به ماندن در پاریس می گیرد و با ثروت شخصی خود به کمک به یهودیان ادامه می دهد.

آقای سرداری در سال ۱۳۶۰ در شهر لندن درگذشت.

سه سال پس از مرگش، برای نخستین بار و به شکل رسمی مرکز « سیمون ویسینتهال » درشهر لوس آنجلس آمریکا از فعالیتهای انسان دوستانه او در زمان جنگ جهانی دوم تقدیر کرد.