آیا قرص ماه کامل نیست؟

قرص کامل ماه در آسمان شب کاملا گرد به نظر می رسد. اما با چشم تیزبین سیاره شناسان ماه کج و معوج است. به گفته دانشمندان بیشتر شبیه به لیموست تا توپ.

یعنی هم کمی، فقط کمی، بیضوی است، و هم یک سر آن مثل لیمو یک برجستگی کوچک دارد.

حالا محققان در مقاله ای که در نشریه نیچر چاپ شده می گویند علت این شکل را یافته اند.

محققان آمریکایی آثار جاذبه زمین و حرکت وضعی ماه یعنی گرد ماه بر محورش را اندازه گیری کردند.

ایان گاریک بتل محقق اصلی این مطالعه از دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز می گوید این تغییر شکل وقتی اتفاق افتاد که ماه زیر سطح نازکی از جنس سنگ و صخره بیشتر از مواد مذاب تشکیل می شد.

این کنش و واکنش گرانشی میان زمین و ماه همچنین باعث شد ماه کمی روی محورش جابجا شود.

او گفت: "در مورد زمین و مریخ و سایر اجرام می دانیم که شکل غالب سیارات به خاطر حرکت وضعی آنها بر محورشان است."

اگر یک بادکنک پر از آب را بردارید و روی محورش بگردانید از وسط جایی که معادل خط استوای زمین است بیرون می زند. پدیده ای مشابه در زمین اتفاق می افتد.

با این حال به گفته او ماه کج و معوج تر از آن است که با این حرکت توضیح داده شود.

او می گوید که گردش وضعی ماه بر محورش خیلی خیلی آهسته است و به علاوه از زمین دورتر از آن است که جاذبه امروزی علت شکل آن بوده باشد.

پس باید علت دیگری وجود داشته باشد و به گفته او این علت به چهار میلیارد سال قبل برمی گردد.

زمانی که ماه هنوز وجود نداشت اما تصادم عظیم زمین با یک سیارک مقدار زیادی مواد سنگی را راهی فضا کرد و زمینه برای تشکیل ماه فراهم شد.

و این جایی بسیار نزدیکتر از موقعیت فعلی ماه نسبت به زمین بود بنابراین جاذبه زمین روی آن خیلی قوی تر بود.

او می گوید:‌ «این نظر هست که در گذشته های دور ماه خیلی به زمین نزدیک تر بود و اثر گرانشی زمین بر آن خیلی قوی تر. به علاوه ماه خیلی سریعتر می چرخید و فرآیندهای جالبی می توانست در جریان باشد. ماه خیلی داغ و نزدیک به زمین بود که می توانسته باعث شود زمین بر شکل آن اثر بگذارد.»

«در ابتدای ماجرا ماه هنوز درحال خنک شدن بود، ابتدا حالت مذاب داشت و بالاخره پوسته ای دور آن شروع به شکل گیری کرد و خنک شد و این پوسته روی اقیانوسی از مواد مذاب شناور بود و جاذبه زمین شروع به اثر گذاشتن بر آن کرد، پوسته را کشید و کشش داد و این به راحتی اتفاق افتاد چون پوسته به بقیه ماه نچسبیده بود.»

اما پروفسور گاریک بتل و همکارانش چطور به چنین نظریه ای رسیده اند؟

آنها می گویند که از مطالعه یکی از اقمار مشتری به نام یوروپا الهام گرفته اند.

یوروپا دارای پوسته ای یخی روی اقیانوسی از آب مایع است.