خامنه‌ای و مذاکرات ژنو ۳: استیصال، آبروداری یا فرافکنی

آیت‌الله خامنه‌ای در مصلای بزرگ تهران

مجید محمدی ( جامعه شناس )

سخنان خامنه‌ای در آستانه‌ شروع مذاکرات اتمی ژنو در برابر نیروهای بسیجی به چه معنا بود؟ آیا این سخنان برای تسهیل مذاکرات بود یا دشوار کردن آنها؟ آیا این سخنان خوش‌بینانه‌اند یا بدبینانه؟ او در چه وضعیت ذهنی‌ای نسبت به مذاکرات ۲۹ و ۳۰ آبان به سر می‌برد؟ او چه انتظاری از این مذاکرات دارد و با سخنانش در پی تامین کدام هدف است؟ برداشت طرف‌های مذاکره از این سخنان چیست یا چه می‌تواند باشد؟


انفعالی- تهاجمی


سکوت خامنه‌ای در برابر شش کشوری که در مذاکرات هستند (بالاخص فرانسه که در رسانه‌های دولتی مقصر به نتیجه نرسیدن دور قبل مذاکرات معرفی شد) و گفتار خود حق پندارانه و دوگانه‌ وی در مورد ویژگی‌های استکبار (خودبرتربینی، حق‌ناپذیری، جنایت و فریب) که همه بر خود رژیم جمهوری اسلامی هم اطلاق دارند از وضعیت انفعالی خامنه‌ای (به خاطر در گل ماندن ماشین تولید دلار وی و ورشکستگی مالی حکومت) در عین تلاش همیشگی‌اش برای ماندن در موضع تهاجمی حکایت دارد.

وضعیت روحی "انفعالی- تهاجمی" برای پیشبرد کارها مناسب نیست، چون از امید تهی است. این وضعیت عمدتا به صورت ترمز عمل می‌کند، اما بیانگر نوعی تعلیق و شناور بودن وضعیت ذهنی نیز هست. طرف‌های مذاکره نیز از این گونه وضعیت بی‌تصمیمی می‌توانند چنین نتیجه بگیرند که حتی بدون افزایش فشار پنجره‌ها را در برابر مذاکرات همچنان باز نگاه دارند.

استیصال، حفظ آبرو و فرافکنی

ناسزاگویی خامنه‌ای به اسرائیل (که آن را سگ هار نجس منطقه می‌نامد) در عین وقوف وی به نقشی که اسرائیل در این مذاکرات بازی می‌کند می‌تواند ناشی از سه احساس موازی باشد:

استیصال در برابر قدرت دیپلماتیک اسرائیل که بدون حضور در مذاکرات در آن موثر است؛ مقامات اسرائیلی در چند هفته‌ گذشته در تماس و مذاکره با مقامات روسیه، آمریکا و فرانسه بوده‌ و نه تنها در جریان مذاکرات قرار گرفته‌اند، بلکه در مذاکرات ورودی نیز داشته‌اند، مثل این که اعلام کرده‌اند زیر بار توافق با جمهوری اسلامی نخواهند رفت. طبعا جمهوری اسلامی از این وضعیت راضی نیست بدون آن که بتواند کاری در این باب انجام دهد؛

نیاز به توجیه نتایج مذاکرات و عقب‌نشینی‌ها برای وفاداران به نظام جهت حفظ آبروی خود (و نه منافع و امنیت ملی)؛ حکومتی که ۲۵ سال است خود را عقب‌نشینی‌ناپذیر معرفی کرده اکنون باید عقب‌نشینی کند و این یعنی از کف رفتن اعتماد و مشروعیت در نگاه وفاداران؛ و

فرافکنی به این معنا که اسرائیل را منشاء مشکلات منطقه معرفی می‌کند در حالی که با حذف اسرائیل مجادلات عمده‌ منطقه (تروریسم، جنگ فرقه‌ای، رقابت جمهوری اسلامی و عربستان و ترکیه بر سر قدرت برتر منطقه‌ای بودن، و رقابت تسلیحاتی) باقی خواهند ماند.

تهدید امنیتی دنیا

بیت‌الغزل سخنان خامنه‌ای در آستانه‌ مذاکرات، رفع اتهام تهدید امنیتی از رژیم جمهوری اسلامی و انتقال این اتهام به اسرائیل است: «تهدید واقعی جهان، نیروهای شرآفرین دنیا از جمله رژیم جعلی اسرائیل و حامیان آن هستند». اما در ۳۵ سال گذشته این جمهوری اسلامی بوده که اسرائیل را به محو شدن از نقشه تهدید کرده و اسرائیل علی‌رغم در اختیار داشتن سلاح اتمی چنین تهدیدی را علیه هیچ کشوری در منطقه مطرح نساخته است.

تهدیدهای جمهوری اسلامی بالاخص در دوران دولت احمدی‌نژاد تا حدی بود که امروز اگر اکثریت مردم در کشورهای غربی و از جمله ایران خواهان به نتیجه رسیدن مذاکرات هستند این به خاطر احساس خطر آنها از جمهوری اسلامی مجهز به بمب اتمی یا در پی آن و جنگ ناشی از آن است، چون این نظام بدون بمب هم برای مردم ایران و دنیا مخاطره ایجاد کرده است، چه برسد به این که صاحب بمب اتمی نیز باشد. افکار عمومی مردم در کشورهای غربی امروز ایران را تهدیدی علیه صلح تلقی می‌کند، تهدیدی بسیار فراتر از اسرائیل. سخنان خامنه‌ای در عین در برداشتن توهین به اسرائیل این نگرانی را رفع نمی‌کند و نقض غرض است.

خط قرمز

خامنه‌ای می‌گوید که خط قرمزها را روشن کرده است: «از یک طرف اصرار دارم که از مسئولین فعلی در بحث مذاکرات حمایت کنم، نیاز به کمک دارند و من هم کمک می‌کنم؛ از طرف دیگر اصرار دارم یک قدم از حقوق هسته‌ای ملت نباید عقب‌نشینی بشود، خطوط قرمز باید رعایت شود». مقامات رژیم در سطوح پایین‌تر هم می‌گویند خط قرمز آنها غنی‌سازی است. اما مشخص نکرده‌اند که کدام وجه از غنی‌سازی یعنی

درصد آن (۳.۵ یا ۲۰ یا بیشتر)،

جهت و سمت و سوی آن (تولید برق، تولید دارو یا بمب) در کنار دیگر تاسیسات اتمی، و

میزان آن (کافی برای چند بمب یا چند نیروگاه)

خط قرمز است. به همین دلیل آینده‌ مذاکرات مبهم می‌ماند. طرف‌های غربی شروطی را برای هر سه موضوع مطرح ساخته‌اند، اما واکنش جمهوری اسلامی به آنها تکرار همان خط قرمز مبهم بوده است.

نظام تصمیم‌گیری محفلی

با شناختی که از نظام تصمیم‌گیری محفلی و پنهان‌کاری و عدم صراحت مقامات حتی در برابر یکدیگر وجود دارد نمی‌توان با قاطعیت گفت که مذاکره‌کنندگان ایرانی خود دقیقا می‌دانند چه می‌کنند یا چه می‌خواهند. همچنین با قاطعیت نمی‌توان گفت که سناریوهای مختلف را خود برای خود و با مقامات بیت و سپاه از پیش هماهنگ کرده‌اند. به همین علت است که خامنه‌ای هنوز دل محکمی از مذاکره‌کنندگان ندارد و در روز آغاز مذاکرات با لحنی عصبی به آنها به طور غیرمستقیم هشدار می‌دهد. اعلام حمایت وی در کنار این هشدار برای گریز از انتقادات مربوط به این هشدارهاست.

تیم مذاکره‌کننده‌ ایرانی در شرایطی در برابر گروه ۵+۱ قرار می‌گیرد که هم رئیس دولت اعلام کرده خزانه‌ کشور خالی است (و تحریم‌ها بسیار موثر بوده‌اند) و هم رهبر کشور عدم اعتماد خود را به آنان به طور ضمنی به بسیجیان اعلام می‌کند.

رأی دهید
vahid_ - گلاسگو - انگلستان
ایران دقیقا همان کاری انجام میده که اسرائیلیها انجام میدن . با این تفاوت سیاست اسراییل با غرب یکی هست در نتیجه در نظر افکار عمومی اشکالی نداره . انسان نباید که همه چیز باهم قاطی کند , آخوندا جنایتکار,دیکتاتور یا هر گند دیگه هستند , درست , ولی این بدین معنا نیست که غرب با اسراییل در سیاست داخلی ایران دخالت کنند الان یا در هر زمان دیگر . اگه قرار هست که ایران از انرژی هسته یی یا سلاح هسته یی برخوردار نباشه باید اول از اسراییل و کشورهای که مجهز به این سلاح هستند شروع بشه نه از ایران . کشورهایی که خواستار خلع سلاح هسته یی هستند همه از این سلاح برخوردار هستند و حتی استفاده کردن و همیشه در صدد اشغال گری بودند ,, آیا ایران چه در زمان رضا شاه یا هم اکنون کشوری اشغال کردند یا در صدد اشغال گری بودند ولی با یک نگاه مختصر به تاریخ امریکا و اروپا درکل کشورهای غربی هر چیزی روشن میشود !!! انسان باید یکم منطق و درک و فهم داشته باشد .
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 13:28
ذک گرجی - فررارا - ایتالیا
این رهبر طلسم شکسته تمام جام زهر را نوشید وحالا برای خر کردن ساندیسخورهای بیت مجبور است از نرمش قهرمانانه خط قرمز این رهبر بیچاره دوست امریکا شده است فراموش کرده است بهترین جوانان میهن را که در زندان نمی گفتند مرگ بر امریکا توسط همین تاج زاده قاتل زیر شکنجه می برد وقتی تواب نمی شد انرا به لاجوردی جلاد تحویل می دادند تا اعدام شود وبعد مثله یکی از دوست نوجوان من را بعنوان جاسوس امریکا واسرائیل اعدام کرد وبا پرچم امریکا دفن کردند بدونه دیدن چهره ان در اخرین لحظه توسط پدر ومادر جوان 19 ساله دانشجو پزشکی با معدل دیپلم 19.78 صدم جاسوس امریکا واسرائیل در امد وحالا خودشان پشت امریکا نماز می خوانند عجبا عجبا مرگ بر انهائیکه از این جلادها حمایت می کنند
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 14:25
anti cleric - دوبلین - ایرلند
vahid_ - گلاسگو - انگلستان, حرفات بوی ساندیس میده!
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 17:40
Atabay2021 - خوی - ایران
جواب سنگ اندازی ها و هذیان گویی های امریکایی ها و اسرائیلی ها و فرانسوی ها به همین شکل باید داده می شد و بس.
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 18:33
Azadikhah - تكسل - هلند
این هارت و پورتهای خامنه‌ای تماما مصرف داخلی دارد و در زمانهایی که شدت فحاشی زیاد می‌شود نشان از دادن امتیازات بیشتر دارد به غربیها!البته تو این مملکت هر کسی‌ یک چیزی میگه معلوم نیست کی‌ به کیه!
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 19:41
metti - تهران - ایران
با شناختی که من از این بی صفتِ بی وجودِدروغگو و کذاب دارم و با توجه به اینکه فهمیده این تو بمیری از اون توبمیریا نیست چهارتا شاسکول ادمکشم مثل نقدی و مرتضوی هم دیگه غلطی نمیتونن بکنن داره اماده میشه که جام زهرو کوفت کنه
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 20:30
khorramdin babak - فرانكفورت - فرانكفورت
vahid_ - گلاسگو - انگلستان : شاید حق با شما باشد سیاست یک جور فاحشه گری می‌‌باشد . هر دولتی به فکر خود می‌‌باشد و تن‌ فروشی می‌‌کنند من می‌‌گویم گر‌ روسپی دست کام مشتری درست و حسابی‌ مشتری اسرهیل را نگاه کن مشتری ایران . روسیه .چین سومالی . ایران تنها روسپی دنیا می‌‌باشد که با کثیفترین ب پلید‌ترین دولت‌های دنیا می‌‌خواب .نه تنها مزدی نمی‌‌گیرد بلکه باج می‌‌دهد. دولت ایران گر‌ بمب اتم می‌‌خواهد به خاطر اسرهیل نیست. سگی‌ که زیاد وق وق می‌‌کند گاز نمی‌‌گیرد. این‌ها شیخ‌های پلید آنقدر آلوده هستند که با خاطر قدرت با اسرهیل هم کنار می‌‌آیاند. مگر ایران هنگام جنگ با عراق از اسرهیل سلاح وارد نمی‌‌کرد. حتا امام امت هم می‌‌دانست. هدف فقط داشتن قدرت می‌‌باشد غرب را در شاخ نگار داشت تا ملت را سکوب کرد. شما می‌‌دانید ما می‌‌دانیم همه می‌‌دانند . گر‌ دولت ایران قصد جدی داشته باشد . در ۳۰ دقیقه اسرهیل با ۲ بوم اتم ایران را به خاک خواهد کشید .زمان امام زمان با اسب سفید در جبهه گذشته است
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 20:04
Berdia - تهران - تهران
دوستان این خامنه ای منفور و کثیف به همراه پاچه خورهای دور برش فقط برای نابودی ایران و ایران زمین أمده اند ،ما نمدانیم چرا زمانیکه خمینی لعنتی کشور روسیه و کمونیسمها را کثیفترین مردم میدانست حتی در فیلمها می بیتیم که بل یأنها دست نمیداد چرا اینها را کثیف میپنداشت،و کاملا درست است کمونیسمها دوزدترین و کثیفترین ملتها این رؤسها هستند إز صدها سال فقط به ایران ضربه زده اند حالا این مردک چلاق با سگهای دور برش ملیاردها دلار پول مردم بدبخت ایران رابه این حلبی سازها داده اند بدون این که سودی برأی ایران داشته بأشد ،و برادر صیغه ای این رؤسها دزد شدند، هر جور که فکر کنیم أمریکا و اسرائیل خیلی إز این کمونیسمها بهترند،به قول إیرانیا اگه میخواهید باج بدهی برو نوکری یه آدم پلو خور کن،بلاخره أمریکا یه هواپیما مدرن میده مردمت سوار شند،درست مثل همان اف١٤که أمریکا به ایران زمان شاهنشاه بزرگ داد که زناتونو عربها نبر ند به خاطر همون خلبانای که تو أمریکا دوره دیدند،،نه قوطی کبریتهای که رؤسها به ایران دیدند که هر سال جان هزار ان مسافر بیگناه میگیره
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 22:56
مهم - بروكسل - بلزيك
استیصال، آبروداری یا فرافکنی اینارو نباید گفت باید گفت به.. خوردن افتاده با این اقتصاد ویران .
جمعه 1 آذر 1392 - 00:36
khorramdin babak - فرانكفورت - فرانكفورت
یکی‌ به نعل می‌‌زند یکی‌ به تخته. نه اینکه روحانی‌ گاندی دوم است .بلکه ملت با انتخاب روحانی‌ گفتند صید علی‌ قسم به ریش مقدّس دست از سر این ملت بردار .iran را به گند زدی .از طرف دیگر خجالتی است .دوست دارد بگوید من شاه علی‌ شاه شاهان همان که عمه بزرگ او صیغه پسر خاله داریوش کبیر بود و خاله بزرگ او صیغه پیغمبر خدا بود است. به این خاطر چنین گودرز گوهی‌ها . تاریخ دو بر تکرار می‌‌شود یک بر دردناک و بار دیگر تراژدی. خیال می‌‌کردیم تاریخ ایران مغول . چنگیز . قاجار را دیگر نخواهد دید ،غافل از اینکه این یاران حسین روی هرچه جنایتکار است سفید کرده‌اند
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 19:50
perser68 - فلوریدا - امریکا
گلاسکو - انگلیس. رژیمی‌ که برای مردمش ذره‌ای دل‌ نمیسوزونه و مردم رو تو سیاه‌ترین روز‌های قرن نگه داشته،داشتن بمب اتم چه کمکی‌ به مملکت و مردم خواهد کرد!؟شما یه نمونه از موفقیت و پیشرفت تو این۳۴ سال با توجه به منابع مالی و توانایی‌‌های مردمی مثال بزن تا من هم به داشتن بمب اتم راضی‌ بشم!بیدار شو،جای تأسفه که شما‌ها هنوز از جمهوری انسان کش اسلامی حمایت محض می‌کنید!!!جاتون گرمه و خبر از رنج مردم ندارید!!!
‌پنجشنبه 30 آبان 1392 - 23:51
نظر شما چیست؟
جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.