بیانیه انجمن ایران‌شناسی در انتقاد از «رفتار کینه‌ورزانه» وزارت علوم ایران

انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی روز چهارشنبه، اول شهریورماه، در بیانیه ای با انتقاد از رویکرد وزارت علوم ایران در قبال نهمین کنفرانس دوسالانۀ این انجمن در استانبول گفت که «هراس از رفتار کینه‌ورزانه» این وزارتخانه باعث شده است پژوهشگران ساکن ایران از حضور در این کنفرانس خودداری کنند.
            

نهمین کنفرانس دوسالانۀ انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی در روزهای ۲ تا ۴ اوت ۲۰۱۲ در شهر استانبول ترکیه برگزار شد.

در بیانیه این انجمن به امضای دکتر هوشنگ شهابی، رئیس انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی، که یک نسخه از آن در اختیار رادیوفردا نیز قرار گرفته آمده است: «مایه تاسف است که اندک زمانی پیش از برگزاری کنفرانس روزنامۀ کیهان، ارگان نیمه‌رسمی جمهوری اسلامی ایران، بی‌اعتنا به ماهیت و اهداف انجمن، در نوشته و گزارش‌های گوناگون این انجمن را آماج اتهامات یک‌سره نادرست و ناروا کرد و کنفرانس را مولود تبانی و توطئه عوامل صهیونیستی و سلطنت‌طلب شمرد».

در بیانیه انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی تصریح شده است که روزنامه کیهان از وزارت علوم و فناوری ایران خواسته بود تا مانع حضور ۷۴ پژوهشگر و استاد ایرانی در این کنفرانس شود.

در این بیانیه آمده است: «وزارت علوم، پژوهش و فناوری ایران ظاهراً در اجابت فوری این درخواست به رؤسای دانشگاه‌ها و مراکز علمی دستور داد تا با تهدید دعوت‌شدگان به اخراج از نهادهای آموزشی و پژوهشی ایران، آنان را از شرکت در کنگره منصرف سازد. در پی چنین تهدیدهایی بود که بیشتر پژوهشگران دعوت شده از ایران رای به انصراف از شرکت در این کنگره دادند.»

گزارش‌ها حاکی است که در پی حملات کیهان و خبرگزاری فارس به کنفرانس انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی در استانبول، روزنامه کیهان، خبرگزاری فارس و وزارت علوم اعلام کردند ۱۴ دانشگاه و موسسه نظیر دانشگاه تهران،‌ اصفهان،‌ مشهد، آزاد، تربیت مدرس، الزهرا، پیام نور،‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و موسسه‌ حکمت و فلسفه ایران که قرار بود برخی از اعضای‌شان در کنفرانس استانبول مقاله ارائه دهند از کنفرانس و انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی اعلام برائت کردند.

انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی می‌گوید که «به احتمال بسیار» دلیل این انصراف تنها محروم شدن از تدریس دانشگاهی در ایران نبود. در تصمیم به این انصراف، «هراس از محکوم شدن به کیفرهای دیگری را نیز که در حوزۀ اختیارات و عملیات مراکز امنیتی جمهوری اسلامی است را نمی‌توان نادیده گرفت».

طبق بیانیه انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی، به دنبال انصراف پژوهشگران ساکن ایران از این کنفرانس، سیزده نشست کنفرانس از میان یکصد و بیست و پنج نشست برنامه‌ریزی شده برگزار نشده است.

در ادامه این بیانیه آمده است: «انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی با رد قاطعانۀ اتهام سیاسی بودن این انجمن، نه تنها تهدیدهای جمهوری اسلامی را در محروم ساختن استادان و پژوهشگران ایران از شرکت در یک گردهمایی علمی و پژوهشی، بلکه نمونه‌های دیگر رفتار خودسرانه و غیرقانونی مقام‌های مسئول این حکومت در تهدید آزادی‌های علمی و نقض استقلال دانشگاه‌های ایران را به‌شدّت محکوم می‌کند.»

انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی به رهبران و دیگر مقام‌های مسئول جمهوری اسلامی هشدار داده است که دخالت‌های «پیگیر و غیرقانونی» در فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی استادان، مربیان و دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در ایران «سرانجام عاملی منفی و بازدارنده در رشد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعۀ ایرانی خواهد داشت».

انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی نخستین بنیاد ویژۀ مطالعات ایران‌شناسی است که به سال ۱۹۶۷ میلادی در خارج از ایران بنیان نهاده شده و دارای استقلال مالی است و تاکنون «هیچ گاه و از هیچ دولت یا نهاد سیاسی دیگری کمک مالی دریافت نکرده تا استقلال دانشگاهی‌اش همیشه محفوظ ماند».