ترکیه، پناهگاه تازه سرمایه ها و شرکت های ایرانی

به نوشته منابع ترکیه، شمار روز افزونی از شرکت های ایرانی برای انجام فعالیت های خود به ترکیه روی آورده و در این کشور مستقر می شوند. گفت و گوی اقتصادی امروز با فریدون خاوند، کارشناس اقتصادی رادیو فردا، به همین موضوع می پردازد.

رادیو فردا: گزارش های رسیده از رشد فزاینده ثبت شرکت های ایرانی در ترکیه خبر می دهند. چه تعداد از شرکت های ایرانی در ترکیه به ثبت رسیده اند؟

فریدون خاوند: منابع ترکیه ای از جمله اتاق بازرگانی و بورس کالای ترکیه آمار داده اند که آهنگ ثبت شرکت از سوی ایرانی ها در ترکیه به سرعت رو به افزایش گذاشته.

همان منابع می گویند که تا دسامبر سال گذشته میلادی، ۲۱۰۰ شرکت ایرانی در ترکیه به ثبت رسیده بود و این روند در سال تازه میلادی هم با سرعت ادامه پیدا کرده، تا جایی که در پنج ماه اول سال جاری میلادی ۴۳۱ شرکت تازه با سرمایه ایرانی در ترکیه به ثبت رسیده، که بالاترین رقم ثبت شرکت از سوی خارجی ها در ترکیه است.

اگر این ارقام را ملاک قرار دهیم، شمار شرکت های به ثبت رسیده از سوی ایرانی ها در ترکیه به حدود دو هزار و پانصد واحد می رسد.

چنین پدیده ای قبلا هم از سوی دیگر منابع از جمله در امارات متحده عربی تایید شده، چون پیش از این سرمایه گذاران ایرانی برای انجام فعالیت های بازرگانی و صنعتی عمدتا به امارات می رفتند، ولی از دو سه سال پیش به این طرف ایرانی ها به تدریج امارات را ترک می کنند و به ترکیه روی می آورند یا بعضی دیگر از کشور ها، از جمله مالزی.

چرا ایرانی ها، با وجود حضور دراز مدت آنها در فعالیت های اقتصادی امارات متحده عربی، این کشور را ترک می کنند و به ترکیه می روند؟

عامل اصلی، فشارهای روز افزونی است که اماراتی ها بر ایرانی ها و شرکت های آنها وارد می آورند و دلیل آن هم پیوستن تدریجی امارات به امواج اخیر مجازات های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی است.

بازرگانان ایرانی برای دریافت ویزای امارات با مشکلات روز افزون روبرو هستند، محدودیت های بانکی در امارات علیه ایرانی ها زیاد شده و در مجموع این ها از فشار های تبعیض آمیز و توهین آمیز رنج می برند.

بنا براین آنهایی که بتوانند برای انجام فعالیت به جای دیگری می یروند، به خصوص به ترکیه که هم مرز ایران است، زیر بناهای پیشرفته مالی و بازرگانی دارد و شرکت های ایرانی را هم به استقرار در خاک خود تشویق می کند.
ترکیه آرزو دارد جای دبی را برای ایران بگیرد و رییس اتاق بازرگانی ترکیه هم به تازگی به سرمایه گذاران ایرانی توصیه کرد همه دارایی های شان را در سبد دبی نگذارند.

اصولا چرا این همه شرکت ایرانی در خارج از کشور خود مستقر می شوند، حالا چه دبی باشد، چه ترکیه یا هر کشور دیگری؟

عامل اصلی، وضعیت درونی جمهوری اسلامی و تنش هایی است که در فضای بین المللی ایران وجود دارد.

در درون کشور سرمایه گذاران با موانع بی شمار روبرو هستند از جمله نبود فضای کسب و کار مناسب، عدم تعادل شدید به سود شرکت های دولتی و شبه دولتی به ویژه شرکت های وابسته به سپاه پاسداران، و مشکلات اقتصادی دائمی، از نرخ بالای تورم گرفته تا توسان های شدید نرخ ارز.

سرمایه گذاران ایرانی مستقر در کشور از تنش های موجود در روابط بین المللی کشور خود هم به شدت عذاب می کشند. آنها باید شب و روز به نتایج گفت و گو های هسته ای ایران چشم بدوزند، برای مبادلات مالی و بانکی با خارج دنبال راه حل بگردند، برای دریافت ویزا به این یا آن سفارت التماس کنند... در این شرایط ماندن در کشور و ادامه فعالیت برای خیلی از واحد های تولیدی غیر ممکن می شود.

چون سرمایه های ایرانی نمی توانند از آزادی و امنیت لازم در فضای کشور خود برخوردار باشند، به ناچار به جا های دیگر پر و بال می کشند، از جمله به ترکیه که ببر آسیای غربی لقب گرفته و برای شرکت های ایرانی، سکویی است هم به سوی ایران و هم به طرف دیگر کشورها.

ولی در این میان بخش مهمی از سرمایه و مهارت های ایرانی هم از کف می رود. منابع ترکیه ای می گویند که ایرانی ها تنها در سال ۲۰۱۰، چهار میلیارد دلار در ترکیه سرمایه گذاری کرده اند. همان منابع می گویند که بیشتر شرکت های ثبت شده ایرانی در ترکیه در زمینه الکترونیک، برق، ارتباطات و ساخت و ساز فعال هستند.