چگونگی یافتن رودکی

چگونگی یافتن رودکی

با سرعت بالا ببینید

با سرعت پائین ببینید

قمر احرار

مرا بسود و فرو ریخت هر چه دندان بود /  نبود دندان، لابل چراغ تابان بود

 سپید سیم‌رده بود و در و مرجان بود / ستارۀ سحری بود و قطره‌باران بود
یکی نماند کنون زان همه، بسود و بریخت /  چه نحس بود! همانا که نحس کیوان بود...

جدید آنلاین : این مصرع‌ها از قصیدۀ ابوعبدالله رودکی که در پایان عمر پرفراز و نشیبش نوشته بود، پس از هزار سال یکی از سرنخ‌های دانشمندان تاجیک و روس برای پیدا کردن آرامگاه آدم‌الشعرا شد. "میخائیل گِراسیمف" (۱۹۰۷-۱۹۷۰)، مردم‌شناس، باستان‌شناس و مجسمه‌ساز شهیر روس، قبل از این که در سال ۱۹۵۶ به منظور شناسایی پیکر رودکی عازم روستای پنج‌رود در منطقۀ کوهستانی زرافشان تاجیکستان شود، آثار رودکی را نیز مطالعه کرد تا بتواند نشانه‌هایی از ظاهر شاعر را در آن پیدا کند. از سوی دیگر، صدرالدین عینی،  نویسنده و پدر ادبیات مدرن تاجیک، نیز شواهدی را دال بر موقعیت جغرافیایی زادگاه و آرامگاه رودکی گردآوری کرده و در اختیار گراسیمف قرار داده بود.

در همۀ مأخذهای ادبی و تاریخی کهن فارسی زادگاه رودکی را قریۀ "پَنـُج" یا "بنج‌رودک" در نزدیکی شهرهای "نخشب" و "سمرقند" ذکر کرده‌اند. صدرالدین عینی پس از کندوکاو مفصل و مسافرت به روستاهای اطراف این دو شهر، گذارش به روستای "پنج‌رود" در ناحیۀ پنجکنت تاجیکستان می‌افتد و درمی‌یابد که "بنج‌رودک" معرب "پنج‌رود" فارسی بوده با مزار بزرگواری گمنام. عینی در سال ۱۹۳۹ با انتشار پژوهش خود ادعا می‌کند که روستای زادگاه رودکی را یافته‌است.

در سال ۱۹۵۶ در آستانۀ  ۱۱۰۰ سالگی رودکی، حکومت تاجیکستان دستور بازگشایی قبری را می‌دهد که گمان می‌رفت آرامگاه رودکی باشد. "میخائیل گِراسیمف" و گروه تحقیقاتی دانشمندان روس و تاجیک با گشودن قبر مورد نظر عینی و بررسی بازمانده‌های جسد مدفون تمام نشانه‌هایی را که برای شناسایی پیکر رودکی مشخص کرده بودند، می‌یابند: پیکر مدفون در آن مزار متعلق به نمایندۀ نژاد سفید بود، دندان‌هایش، همان گونه که در بیت‌های بالا توصیف شده، فرو ریخته بود، کاسۀ چشمانش حالت حدقۀ چشمان یک نابینا را داشت و شکل استخوان گردنش هم دال بر نابینا بودن او بود. تحقیقات بیشتر آشکار کرد که رودکی نابینای مادرزاد نبوده، بلکه در دهۀ ششتم عمر چشمانش را میل کشیده و چند دنده‌اش را شکسته‌اند. اشیائی هم که در اطراف این گور کشف شد، از جمله پیراهن و قبای پشمی‌ای که به تن و دستاری که بر سر داشت، متعلق به دوران زندگی ابوعبدالله رودکی بود.

بازمانده‌های جسد را به آزمایشگاه‌های مسکو بردند و به مدت دو سال آن را مطالعه کردند تا به نتیجۀ تحقیقات اطمینان تمام و کمال حاصل کنند. روز ۱۶ اکتبر سال ۱۹۵۸ استخوان‌ها را بازپس به روستای "پنج‌رود" در شمال تاجیکستان برگرداندند و در همان‌جا دوباره به خاک سپردند. تصویری که "میخائیل گراسیمف" پس از انجام تحقیقات به عنوان چهرۀ رودکی منتشر کرد، تصویر چهرۀ همان پیکری بود که دانشمندان شوروی در رودکی بودنش دیگر شکی نداشتند.

مزار رودکی در همان سال ۱۹۵۸ به مناسبت هزار و صدمین سالگرد تولدش آباد شد. سال ۱۹۹۹ در آستانۀ تجلیل از هزار و صدمین سالگرد تأسیس دولت سامانیان به کمک دولت ایران آرامگاه آدم‌الشعرا بازسازی شد و برای سومین بار این مقبره در سال ۲۰۰۷ مرمت شد.

در گزارش مصور این صفحه به روستای پنج‌رود تاجیکستان، زادگاه و آرامگاه ابوعبدالله رودکی می‌رویم که ۱۰۷۰ سال پیش درگذشت.

Pezhman - اتریش - وین
رودکی به حق آدم‌الشعرا لقب گرفته. تمام شاعران فارسی زبان برسر خوان او نشسته اند.... بوی جوی مولیان آید همی یاد یار مهربان آید همی. ریگ آموی و درشتی های او زیر پایم پرنیان آید همی...
شنبه 11 تیر 1390

Royan - المان - المان
بوی جوی مولیان آید همی / یاد یار مهربان آید همی / من این شعر را که در کتاب مدرسه امان بود خیلی دوست داشتم.
شنبه 11 تیر 1390

majid63 - فرانسه - پاریس
جالب بود خیلی مرسی!
شنبه 11 تیر 1390

yagoot - ایران - ممقان
زمانه پندی آزادوار داد مرا/زمانه را چو نکو بنگری همه پند است/به روز نیک کسان تا تو غم مخوری /"بسا کسا که به روز تو آرزومند است"
شنبه 11 تیر 1390

zartusht67 - المان - فرانکفورت
فرهنگ غنی ایرانی را پاس بداریم
شنبه 11 تیر 1390

رأی دهید
نظر شما چیست؟
جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.
  • ترامپ: باید «سرطان» جمهوری اسلامی را کامل از بین برد؛ باید جلوی اتمی شدن رژیم «دیوانه» را می‌گرفتیم
  • مخالفت ترامپ با نتانیاهو برای صدور فراخوان مشترک قیام ایرانیان؛ «آن‌ها سرکوب خواهند شد»
  • فرمانده سنتکام: مردم تا زمانی که سیگنال مشخصی را دریافت کنند در خانه بمانند
  • وزیر خارجه اسرائیل از کشورهای دیگر خواست مانند لبنان سفیران جمهوری اسلامی را اخراج کنند
  • دوران محمدرضا شاهی؛ پشت کردن «مردم» به «شاه» (صد سال پهلوی؛ ۱۳۰۴ تا ۱۴۰۴) - بخش هشتاد
  • آزار و تهدید مستمر شهروندان با رجزخوانی‌های شبانه نیروهای مسلح حکومتی
  • شادی خبرنگار لندنی بر ویرانه‌ها؛ تکرار همان افکار کثیفِ ضد امپریالیستی؛ از ۵۷ تا امروز
  • تصویری - درسهایی برای زندگی : گاهی تلاش برای اینکه ثابت کنی بهترین هستی توهین به خودته
  • فرمانده سپاه محمد باقر ذوالقدر را به‌عنوان دبیر شورای‌عالی امنیت ملی به پزشکیان تحمیل کرد
  • کویت از بازداشت شش فرد مرتبط با حزب‌الله، به اتهام «برنامه‌ریزی برای قتل رهبران کشور» خبر داد
  • +242پیام نوروزی یاسمین پهلوی: نوروز را به نام جاویدنامان میهن گرامی می‌داریم
  • +240سردار نائینی، سخنگوی سپاه و اسماعیل احمدی، معاون رییس سازمان بسیج، کشته شدند
  • +187پیام نوروزی شاهزاده رضا پهلوی: در سال پیش رو، رژیم ضحاکی را برای همیشه در خاک خواهیم کرد
  • +168شاهزاده رضا پهلوی:ایران، جمهوری اسلامی نیست، به زیرساخت‌ها حمله نکنید رژیم ایران را هدف بگیرید
  • +162نتانیاهو از تلاش شاهزاده رضا پهلوی برای تشکیل دولت انتقالی حمایت کرد: نیرویی مثبت برای آینده ایران است
  • +121دختر علی لاریجانی در دو پرده؛ در آمریکا و در ایران بعد از کشته شدن پدرش
  • +120مسخره کردن پیام تبریک عید فطر پزشکیان به کشورهای همسایه توسط یک عضو برجسته خاندان سعودی
  • +117روحانی حکومتی: پس از افشای محل یک تونل موشکی، ۴۲ عضو سپاه خفه و کشته شدند
  • +111کشته شدن ۱۳ نیروی بسیجی در حمله‌ای به یک ایست بازرسی در تبریز
  • +109افراشته شدن پرچم شیر و خورشید در سفارت ایران در کپنهاگ؛ آیا دیپلمات‌ها در دانمارک پناهنده شده‌اند؟