اولین رئیس جمهوری که انیمیشن شد

اولین رئیس جمهوری که انیمیشن شد

از اوسط دهه هفتاد خورشیدی، با بازشدن نسبی فضای فرهنگی در ایران، هنر کاریکاتور هم به گفته هنرمندان این عرصه و هم منتقدان هنرهای تجسمی، از رشد کمی و کیفی قابل ملاحظه ای برخوردار شد.

انتشار کارتون و کاریکاتور در نشریات ایرانی افزایش پیدا کرد و اظهار نظر از راه طراحی و نقاشی هنرمندان زیادی را برای ورود یا بازگشت به این عرصه تشویق کرد.

یکی از امضا های آشنا در طرح ها و کاریکاتورهایی که در نشریات ایران از جمله روزنامه های آفتابگردان، همشهری و شرق منتشر می شد، آثار افشین سبوکی بود که چند سالی است به کانادا مهاجرت کرده است. او اخیرا دست به کار تولید انیمیشن زده و به چهره ها و طرح هایی که قبلا منتشر می کرد جان بخشیده است.

در این میان او اولین طراح ایرانی است که محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران را وارد دنیای انیمیشن کرده است.

در واقع آقای سبوکی در شمار اولین طراحان ایرانی انیمیشن های سیاسی و اجتماعی است که مقام های فعلی کشورش در آن حضور دارند و در عین حال آقای احمدی نژاد هم اولین رئیس جمهور ایران است که وارد دنیای رنگارنگ انیمیشن شده است.

اولین انیمشین با حضور آقای احمدی نژاد چند هفته پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران منتشر شد که نشان می داد او در شرایطی که مجری برنامه مناظره نامزدهای ریاست جمهوری را تحت فشار گذاشته در حال دفاع از برنامه و کارنامه چهار سال گذشته ریاست جمهوری اش است.

دومین انیمشن هم که فضای متنوع تری نسبت به اولی دارد رئیس جمهور ایران را در حال سخنرانی ای نشان می دهد که مخالفانش را "خس و خاشاک" خواند.

فضا، زبان و طنزی که در این انیمشن به کار گرفته شده، یادآور کاریکاتورهایی است که پیش از این از آقای سبوکی در روزنامه های تهران منتشر می شد اما جان بخشیدن به چهره های ثابت و کمک گرفتن از موسیقی ای که ویژه این انیمیشن ها ساخته شده، کمک کرده تا مخاطب برخلاف کاریکاتورهایی سیاسی آقای سبوکی در ایران، با صراحت کم سابقه ای پیام تولید کنندگان را دریافت کند.

آقای سبوکی می گوید که این دو انیمیشن تحت تاثیر تحولات و وقایع پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران ساخته شد اما تاکید می کند که همچون گذشته موضوعات غیر سیاسی را هم دستمایه کارهای بعدی اش خواهد کرد.

آقای سبوکی از تجربه کار در کانادا و چگونگی ارتباط برقرار کردن شهروندان این کشور با طراحی و کاریکاتورهای ایرانی می گوید که فهم زبان پیچیده کاریکاتوریست های ایرانی گاه برای غیر ایرانی ها دشوار است.

نویسندگان و هنرمندان در ایران برای انتقال معنا و همزمان گرفتن مجوز انتشار یا مصون ماندن از عقوبت های ناخواسته، به ناچار از زبان استعاری و پیچیده ای استفاده می کنند که برای مخاطبان غیر ایرانی درک آن آسان نیست.

با این حال این پیچیدگی در انتقال مفاهیم تولیدات روزمره هنرمندان ایرانی را تا آستانه طراح هایی فیلسوفانه ارتقا داده و ظرفیت هایی تازه ای به زبان طراحی و کاریکاتور بخشیده است.

افشین سبوکی که حالا در فضای آزادانه ای در حال فعالیت است می گوید که برخلاف تمام امکانات و آسایشی که اینک برای انتشار کارهایش دارد، طعم و مزه کاریکاتور ایرانی را با همان زبان استعاری بیشتر می پسندد.

برای همین است که شاید آقای سبوکی هم کم و بیش تلاش کرده تا این زبان رمزآمیز ملی را در انیمیشن هایش حفظ کند و جذابیت ایرانی آن را برای مخاطبان فارسی زبان اش نگاه دارد.