ترمیم سوختگی با جراحی پلاستیک

ترمیم سوختگی با جراحی پلاستیک

گرچه همه جراحی پلاستیک را به اسم جراحی زیبایی می‌شناسند، ولی گاهی به وسیله آن می‌توان مشکلات و عوارض ظاهری بدن مثل ضایعات ناشی از سوختگی را تصحیح کرد.

سوختگی در ناحیه صورت از بدترین انواع سوختگی هاست که علاوه بر آثار دایمی‌ که بر پوست به جا می‌‌گذارد و جدا از فشارهای روحی و روانی که به فرد وارد می‌‌‌شود، ممکن است حرکت لب‌ها، پلک‌ها و نواحی دیگر صورت را دچار مشکل کند. سوختگی دست نیز ممکن است محدودیت حرکتی را برای فرد ایجاد کند. 

دکتر عبدالجلیل کلانتر هرمزی، فوق ‌تخصص جراحی پلاستیک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی می‌گوید: «جراحی پلاستیک به پنج دسته جراحی جمجمه، فک و صورت، جراحی دست و میکروسکوپی، جراحی سوختگی، جراحی ترمیمی و جراحی زیبایی تقسیم می‌شود.»

اسید و آتش در کمین پوست

سوختگی ناشی از حوادث خانگی در خانم‌ها، سوختگی ناشی از حوادث کار در آقایان و سوختگی ناشی از آب جوش و هنگام بازی با مواد آتش‌زا در کودکان شایع‌تر است. سوختگی‌ها بر اساس عامل ایجاد کننده آن مثلا شیمیایی، الکتریکی، حرارتی، نورانی و تشعشعی طبقه‌بندی می‌‌شوند.

در سوختگی با آتش و مواد شیمیایی مثل اسید، باید فوراً محل سوخته را زیر شیر آب گرفت. در سوختگی با مایعات جوش، باید درجه حرارت بدن را کاهش داد و محل سوختگی را با آب سرد خنک کرد.

برای تسکین درد و کاهش آسیب در سوختگی‌ها، باید فورا قسمت سوخته شده‌ی بدن را در آب سرد قرار داد و از وازلین، پماد و روغن استفاده کرد و با گاز استریل محل سوختگی را پوشاند. در سوختگی‌های شدید، پس از این انجام این کارها باید به مراکز درمانی مراجعه کرد.

آنگاه که پوست جمع می‌شود

جراحان پوست، سوختگی‌ها را بسته به عمق و میزان آسیبی که به بافت وارد آمده است، به سه گروه سطحی، نیمه ضخامت و تمام ضخامت تقسیم می‌کنند.

سوختگی‌های سطحی، مانند آفتاب سوختگی‌ها، پوست را به رنگ قرمز درمی‌آورند. در این موارد، آسیب تنها منحصر به اپیدرم(لایه نازک بالایی پوست) است و به همین دلیل بدن توانایی ترمیم خویش را دارد. به این ترتیب که سلول‌های سالم درم (لایه ضخیم میانی پوست) مجددا تولید می‌شوند و برای ترمیم پوست آسیب دیده، به اپیدرم مهاجرت می‌کنند.

در سوختگی‌های تمام ضخامت، اپیدرم و درم هر دو آسیب می بینند و حتی ممکن است به گوشت و استخوان‌های زیر و اطراف محل سوختگی نیز آسیب وارد آید و بدن قادر به ترمیم خویش، به نحو مناسب نباشد، زیرا هیچ سلول سالمی ‌برای بازسازی پوست باقی نمی ماند.

این دسته از سوختگی‌ها، برای جایگزین کردن پوست سالم به جای پوست آسیب دیده، نیاز به عمل جراحی یا همان پیوند پوست دارند. اگر این زخم‌ها درمان نشوند، بدن تلاش می‌کند با تشکیل بافتی موسوم به اسکار، روی آنها را بپوشاند، اما به مرور زمان، بافت جدید جمع شده، موجب زشت و بدقیافه شدن پوست یا محدودیت حرکات مفاصل اطراف محل سوختگی می‌شود.

جراحی پیوند پوست

برای پیوند پوست در زخم‌ها و سوختگی‌ها و به عنوان درمان همیشگی، جراحان از پوست سالم قسمت های دیگر بدن فرد (اتوگرافت) استفاده می‌کنند، اما اگر آسیب بافتی آنقدر زیاد باشد که پوست سالم به قدر کافی برای پیوند وجود نداشته باشد، ممکن است جراحان از پانسمان‌های زخم سلولی استفاده کنند. این پوشش‌های موقتی تا زمانی که امکان اتوگرافت فراهم شود، به جلوگیری از عفونت و از دست رفتن مایعات بدن کمک می‌کنند.

راه دیگر، استفاده از پوست یک فرد دیگر (آلوگرافت) یا حیوان دیگر (زئوگرافت)، به عنوان پوششی موقتی برای محافظت از زخم است.

معمولا جراحی پلاستیک پوست برای ترمیم سوختگی‌ها و ضایعات، جراحی آسانی نیست و اغلب پس از چند جراحی، نتایج دلخواه به دست می آیند.