وضعیت بحرانی در مصرف خودسرانه دارو

دکتر کلثوم دربندی، جراح و متخصص زنان و زایمان، بر افزایش احتمال بروز عوارض دارویی در بیمارانی که بدون توجه به دستور پزشک، برای مدت طولانی دارو مصرف کنند، تاکید می کند و می افزاید: متاسفانه به دلیل مصرف غیر منطقی و خودسرانه دارو در کشور، عوارض دارویی بیش از حد در بیماریهای مزمن مانند فشارخون، دیابت و... بروز می کند.

به اعتقاد اغلب داروسازان و پزشکان، علت بروز مصرف غیر منطقی دارو در کشور، ناشی از دسترسی آسان مردم به دارو و همچنین تهیه بدون نسخه برخی اقلام دارویی است. به طوری که برخی از مردم به توصیه دوستان و آشنایان از داروهایی استفاده می کنند که هیچ ضرورتی بر استفاده از آنها نیست و همین مسئله می تواند عوارض ناگواری به دنبال داشته باشد.

متاسفانه میزان مراجعات مردم به پزشکان در کشورمان بالا است، به گونه ای که ایران به لحاظ مصرف دارو جزو 20 کشور نخست دنیا است و در آسیا بعد از چین مقام دوم را دارد.

به گفته دکتر محمود وهابی، متخصص بیماریهای عفونی، علت مراجعه 5 درصد افراد به مراکز درمانی و بیمارستانها، عوارض دارویی است.

وی با اشاره به اینکه 10 درصد این عوارض ناشی از حساسیت به دارو است، از پنی سیلین به عنوان مهم ترین دارویی نام می برد که ایجاد حساسیت های جدی می کند.

به گزارش مهر، حساسیت به پنی سیلین می تواند به صورت بثورات پوستی، کم خونی، ورم راه هوایی به خصوص حنجره، اسپاسم راه هوایی و مهم تر از همه به صورت شوک "آنافیلاکسی" بروز کند. آنافیلاکسی خطرناک ترین عارضه پنی سیلین است و معمولا به صورت افت سریع فشار خون، کهیر، اسپاسم راه هوایی، درد شکمی، تورم گلو و زبان و اسهال مشخص می شود.

آنچه مشخص است، اینکه مصرف غیرمنطقی و خودسرانه دارو، نه تنها موجب درمان بیماری نمی شود بلکه باعث ایجاد عوارض دارویی در طولانی مدت نیز می‌ گردد. تحقیقات انجام شده در کشورمان نشان می دهد که ایرانی ها بیش از استاندارد جهانی، دارو مصرف می کنند. به طوری که 10 تا 15 درصد داروها بدون مشورت با پزشک و خودسرانه مصرف می ‌شود.

در این بین داروهای مسکن و آنتی‌ بیوتیک بیشترین میزان مصرف خودسرانه دارو را تشکیل می دهند. این وضعیت باعث شده علت بستری 10 تا 20 درصد بیماران در بیمارستانها، ناشی از عوارض دارویی عنوان شود و در این بین، سالمندان، زنان باردار و کودکان، بیشتر در معرض خطر عوارض دارویی قرار دارند.