دراکولا در کمین مسافران شمال

همزمان با افزایش گرمای هوا و رطوبت نسبی، حمله شبانه «دراکولا» بسیاری از مردم مناطق مختلف استان گیلان را دچار دردسر کرده است.

در این فصل بسیاری از ساکنان استان گیلان، از حمله خاموش غافلگیرانه این موجود آزار دهنده مجروح می‌شوند و حتی برخی نیز کارشان به بیمارستان می‌کشد. بر خلاف آنچه تصور می‌شود جثه دراکولای گیلان فقط اندکی بزرگ تر از مورچه قرمز است.

این بندپای کوچک که به سلطان حشرات مناطق گرم و مرطوب معروف است به واسطه سمی که در بدن خودش دارد، فاقد دشمن طبیعی است و حتی پرندگان نیز از خوردن آن خودداری می‌کنند.

این حشره کوچک دارای دو رنگ قرمز و قهوه‌ای بند بند است و در شالیزارها، علف زارها و ساختمان های مرطوب بیشتر دیده می‌شود. دراکولا در شب به سوی نور و روشنایی جلب می‌شود و در صورت قرار گرفتن این حشره بر روی پوست انسان، ماده‌ای ترشح می‌کند که باعث ایجاد تاول‌های عفونی بر روی پوست می‌شود.

این حشره نیش نمی‌زند، آرام بر روی پوست حرکت می‌کند و با این حرکت ماده سمی خود را روی پوست می‌ریزد.

متخصصان مرکز تحقیقات پوست گیلان معتقدند این حشره کوچک و خطرناک که بیشتر در گیلان دیده می‌شود، با گرمای هوا و بالا رفتن میزان رطوبت تکثیر می‌شود.

قدرت پرواز این حشرات به قدری بالا است که از فاصله 79 کیلومتری ساحل دریا به سوی نور کشتی جذب می شوند. هرچند راه کارهای ارائه شده این گروه تاثیر بسیاری بر جلوگیری از گزش این حشره داشت، اما هنوز هم گردشگرانی که به شمال می‌روند از گزند هجوم دراکولا در امان نیستند.

در گیلان و مازندران نوعی بیماری پوستی در اواخر بهار، تابستان و اوایل پاییز مشاهده می شود که عامل ایجاد آن همین حشره است. در گیلان این حشره را به نام‌های مختلفی چون شب سوز، تله گز، چی سوزان و دراکولا می شناسند.

در مازندران نیز اغلب مردم فکر می کنند ضایعه پوستی ایجاد شده از حشره ای به نام "ون" است که ظاهراً به یک نوع عنکبوت گفته می شود.

دراکولا برخلاف تصور عموم کمتر نیش می زند و گاز می گیرد؛ بلکه بیشتر له کردن حشره بر روی پوست ایجاد ضایعه می کند.

نقاط باز بدن مثل صورت، دست‌ها، ساعدها و پاها بیشترین آسیب را از این حشره می بینند. پس از له کردن حشره بر روی پوست ضایعه ای ایجاد می شود که به سرعت به دیگر قسمت های بدن منتقل می‌شود.

این عوارض که گاه خفیف و در بسیاری از موارد شدید است، پس از 24 ساعت آغاز می شود که با قرمزی و احساس خارش همراه است. پس از خارش پوست آن قسمت کنده شده و اثری مانند سوختگی بر جا می ماند.

دکتر مهدی جلوه و گروه همراه آنها در سال 1372 تحقیقی انجام داده اند تا هویت این حشره را مشخص کنند.

دکتر جلوه در این گزارش آورده است:

برای کنترل حشره و جلوگیری از هجوم آن، اولین روش نصب توری و پشه بند در محل خواب است. کاهش تعداد لامپ های روشن و کم کردن شدت نور، پاک سازی علف های هرز و دیگر گیاهان، به ویژه گیاهان پوسیده از محل نصب چادر و استفاده از حشره کش برای سم پاشی روی چادر، از دیگر روش های مبارزه با این حشره ی خونخوار است.

سمی که از گزش دراکولا به بدن وارد می شود، بیماری درماتیت را باعث می شود. برای جلوگیری از آن، تا حد ممکن باید حشره را از روی عضو بدن بپرانیم (یعنی آن را روی پوست له نکنیم) و اگر دست یا عضو دیگری آلوده شد، حتما آن را با آب و صابون بشوییم.

گردشگرانی که در چادرهای خود اقامت می کنند و لباس های شسته را در فضای باز آویزان می کنند، قبل از جمع کردن آنها، باید لباس ها را تکانده و قبل از پوشیدن دقیقا بازرسی کنند تا حشره از طریق لباس وارد بدن نشود.

دکتر مهدی پناهی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان هم در این‌ باره می‌گوید: چنانچه ترشح سم پدرین توسط حشره دراکولا در نواحی حساس بدن مانند دور چشم که دارای چین و چروک و پوست نازک است اتفاق بیفتد، شدت و درد تاول ها بیشتر می‌شود.

وی اضافه می‌کند: گزش این حشره معمولا با خارش همراه است که در صورت انجام این عمل، تاول‌ها پاره شده و مایع خارج شده از تاول ها، سطح وسیع تری از پوست را آلوده می‌کند.

وی با بیان این‌که کودکان به سبب برخورداری از پوست نازک تر نسبت به گزش این حشره بسیار آسیب پذیرترند، می‌گوید: تاول‌های ناشی از گزش این حشره درمان ندارد و فقط باید محل ضایعه را با آب سرد و صابون مرتب شستشو داد. اکثر مردم برای درمان آن از الکل سفید استفاده می‌کنند، در حالی که آب و صابون بهتر است.

این متخصص پوست ضمن تاکید بر اینکه استفاده از پمادهای استریل چشمی و ضد خارش نیز برای درمان عوارض گزش مناسب است، تاکید می‌کند: بعد از برطرف شدن این ضایعات پوستی لکه قهوه ای رنگی برای مدت ها روی پوست باقی می‌ماند که به مرور زمان رفع می‌شود.