پیوند سلولی 'بینایی را به موش بازگرداند'

دانشمندان بریتانیایی موفق شدند حیواناتی را که چشم آنها در اثر بیماری های مشابه آنچه در انسان دیده می شود آسیب دیده بود معالجه کنند.

آنها با پیوند زدن سلول های پایه شبکیه به چشم موفق به این کار شدند.

کارشناسان بریتانیایی از این مطالعه که نتایج آن در نشریه علمی "نیچر" چاپ شده است استقبال کرده و آن را "حیرت انگیز" خواندند.

اگر از نتایج این دستاورد بتوان برای معالجه بیماری های چشم انسان استفاده کرد، میلیون ها نفر که مبتلا به ناراحتی های مختلف چشمی - از مشکلات ناشی از پیری گرفته تا دیابت - هستند از آن بهره خواهند برد.

زمانی که دریافت کننده های مخروطی و میله ای نور در شبکیه از میان رفت، جایگزین کردن آنها ممکن نیست.

درحالی که اکنون تلاش برای یافتن معالجاتی که ممکن است مانع نابودی این سلول ها یا تاخیر در نابودی آنها شود جریان دارد، دانشمندان سعی دارند راهی برای کمک به کسانی که چشم آنها از قبل آسیب دیده پیدا کنند.

تصور می شود که شبکیه یکی از بهترین نقاط برای امتحان کردن پیوند سلولی باشد زیرا نابودی دریافت کننده های نوری در ابتدا به باقی بخش های سیم کشی عصبی میان چشم و مغز آسیب نمی رساند.

اما تلاش های قبلی برای پیوند زدن سلول های پایه، به این امید که به دریافت کننده های نوری بدل شوند، شکست خورده بود چرا که سلول ها از رشد کافی برخوردار نبودند. سلول های پایه می توانند به کلیه انواع سلول های بدن بدل شوند.

برداشت

در مطالعه تازه، که با بودجه شورای تحقیقات پزشکی بریتانیا انجام شده، دانشمندان موسسه چشم شناسی و بهداشت کودک وابسته به "یونیورسیتی کالج لندن" و بیمارستان چشم مورفیلدز سلول هایی را که از رشد بیشتری برخوردار بودند و از قبل برای بدل شدن به دریافت کننده های نوری برنامه ریزی شده بودند را به چشم موش پیوند زدند.

تیم پزشکان سلول ها را از موش های پنج روزه، یعنی زمانی که شبکیه شکل می گیرد، برداشت کرد.

این سلول ها سپس به چشم حیواناتی که از لحاظ ژنتیکی طوری طراحی شده بودند که مبتلا به بیماری چشمی شوند و به تدریج بینایی خود را از دست دهند، پیوند زده شد. این بیماری ها به آنچه در انسان روی می دهد (retinitis pigmentosa و macular degeneration) شبیه است.

پیوند موفق بود؛ سلول های تازه ریشه دوانده و به سلول های عصبی شبکیه پیوند خوردند - که عامل اصلی بازگشتن قوه بینایی بود.

آزمایش ها نشان داد که مردمک چشم موش به نور واکنش نشان داد و عصب های نوری فعال بودند که ثابت می کند علائم به مغز ارسال می شود.

سلول پایه بزرگسالان

با این حال برای تهیه سلول های شبکیه انسان در همین مرحله از رشد، لازم است سلول های پایه از جنین در سه ماهه دوم حاملگی برداشت شود.

اما دکتر رابرت مک لارن، متخصص در بیمارستان چشم مورفیلدز که در این تحقیقات شرکت داشته، گفت قصد ندارد در این مسیر حرکت کند.

وی گفت هدف اکنون مطالعه سلول های پایه بزرگسالان است تا معلوم شود آیا امکان تغییر ژنتیکی آنها به طوری که مانند سلول های شبکیه موش رفتار کنند وجود دارد یا نه.

سلول هایی در حاشیه شبکیه چشم افراد بزرگسال وجود دارد که تصور می شود دارای خواص سلول های پایه باشد و به گفته تیم متخصصان می تواند برای عمل پیوند مفید باشد.

دکتر مک لارن گفت که بیماران هنوز نباید در انتظار بهره مند شدن از این معالجه باشند اما وی گفت دست کم اکنون امکان چنین معالجه ای پدید آمده است.

منبع : بی بی سی فارسی