ماجرای جدا شدن ۳ میلیون کیلومتر مربع از ایران

یکی از بینندگان «بازتاب»، با توجه به فرا رسیدن 20 مهر ماه، سالروز قرارداد گلستان در سال 1813 میلادی، گزارش اجمالی از مناطق جدا شده از ایران در زمان قاجار را به این شرح فرستاده است:

سرزمین کنونی ایران، تنها بخشی از ناحیه‌ای است که در تاریخ با نام‌های «ایران‌زمین» یا «ایرانشهر» و در جغرافیا با نام «فلات ایرن» شناسانیده می‌شود.

گستره سرزمین‌های جدا شده از ایران در قراردادهای شوم استعماری از این قرار است:
آران: 86600 کیلومتر مربع؛ ارمنستان: 29800 ک .م؛ گرجستان: 69700 ک.م؛ داغستان: 50300 ک.م؛ اوستی شمالی: 8000 ک.م؛ چچن: 15700 ک .م؛ اینگوش: 3600 ک. م و بلغارستان: 12500 ک.م؛ (جمع کل قفقاز 276200 کیلومتر مربع).

افغانستان: 625225 ک.م؛ بخش‌هایی از مکران: 250000 ک.م؛ (جمع کل سرزمین‌های شرقی: 975225).

ترکمنستان: 488100 ک.م؛ ازبکستان: 447100 ک.م؛ تاجیکستان: 141300 ک.م؛ بخش‌های ضمیمه شده به قزاقستان: 100000ک.م؛ بخش‌های ضمیمه شده به قرقیزستان: 50000 ک.م؛ (جمع کل سرزمین‌های فرارودان: 2161720 کیلومتر مربع).

جمع کل همه سرزمین‌های جدا شده از ایران درونی در دوران قاجاریه 3 میلیون و چهارصد و سیزده هزار کیلومتر مربع.