شیرین عبادی: پس از کشته شدن خامنهای ادامه جنگ مشروعیت ندارد
شیرین عبادی میگوید درخواستش از ترامپ، کشتن رهبر و سران جمهوری اسلامی بوده و نه حمله به زیرساختهای غیر نظامیپس از کشتار خونین و بیسابقه معترضان در دیماه، دویچهوله مصاحبهای با شیرین عبادی، برنده نوبل صلح انجام داد. شیرین عبادی در آن زمان به همراه شش نفر دیگر نامهای به ترامپ نوشته و از او خواسته بود به وعده خود برای کمک به مردم ایران عمل کند. عبادی به دویچهوله گفت از ترامپ خواسته تا "نقطهزنی" کرده و شخص علی خامنهای و سران سپاه را هدف قرار داده و "از بین ببرد".
او به عنوان مثال به کشته شدن اسماعیل هنیه در ایران اشاره کرد و گفت در آن حمله "کسی صدمه ندید و فقط یک اتاق را زدند".
آنچه اما این روزها در ایران رخ میدهد، از "زدن یک اتاق" فراتر رفته است و برخی اماکن غیرنظامی و زیرساختها هم مورد اصابت قرار گرفتهاند. طبق آمار وزارت بهداشت ایران تا لحظه تنظیم این گزارش در روز دوشنبه ۱۸ اسفند (نهم مارس)، بیش از ۱۲۵۵ نفر کشته و ۱۲ هزار نفر مجروح شدهاند. این آمار البته تفکیکی میان قربانیان نظامی و غیرنظامی قائل نشده است و دویچهوله قادر به راستیآزمایی و تأیید یا تکذیب آن نیست.
با توجه به این شرایط این پرسش را با شیرین عبادی در میان گذاشتیم که آیا همچنان اعتقاد دارد، آنطور که پیشتر در نامه یادشده به همراه شش تن دیگر از ترامپ خواسته بود، این حملات در راستای کمک به مردم ایران است و باید ادامه پیدا کند؟
او پاسخی را برای دویچهوله ارسال کرد که در اینجا عینا نقل میشود:
شیرین عبادی: «بعد از کشتار روآندا در جلسه سران دولتها در سازمان ملل در سال ۲۰۰۵ اصلی تصویب شد به نام "مسئولیت حمایت". این اصل که در حقوق بینالملل هم به رسمیت شناخته شد، میگوید دولتها بایستی جلوی کشتار شهروندانشان را بگیرند و اگر دولتها قادر به این کار نبودند و یا خود باعث کشتار مردم شدند سایر دولتها باید این کار را انجام بدهند و از شهروندان بیگناهی که کشته میشوند حمایت کنند.
آنچه که در ژانویه ۲۰۲۶ در ایران اتفاق افتاد کشتار مردم بیگناه برای چندمین بار بود، بعد از آبان خونین ۹۸، بعد از جنبش زن، زندگی، آزادی ما شاهد جنبش دیگری در ژانویه امسال بودیم که منجر به کشتار مردم زیادی شد. مردم اسلحه نداشتند، با دست خالی و با مشت گره کرده به خیابان آمدند ولی دیدیم که در ظرف کمتر از سه روز تعداد کثیری، دهها هزار نفر کشته شدند که تعداد کشته شدگان هنوز مشخص نیست و حدود ۳۰ هزار نفر هم دستگیر شدند.
مردم تحت هیچ شرایطی نمیتوانستند جلوی این کشتارها را بگیرند بنابراین فراخواندن جامعه بین الملل به اجرای اصل "مسئولیت حمایت" یک کار حقوق بشری است. از آنجا که اروپا همیشه منافع اقتصادی را بر حقوق بشر ترجیح داده و حاضر نیست قدمی در این زمینه بردارد بنابراین آمریکا با توجه به سابقه جنگ ۱۲ روزه میتوانست با هدف نقطه زنی رهبر انقلاب را که دستور کشتار مردم مستقیما از آن ناحیه صادر میشد، بدهد و به این کشتار خاتمه دهد.

هنوز هم بر این اعتقادم که مسئولیت حمایت ایجاب میکند که جلوی کشتار مردم بیگناه و بی دفاع غیرنظامی گرفته شود. این مسئله با حمله نظامی و کشتار مردم غیرنظامی و زدن زیرساختهای یک کشور کاملا تفاوت میکند.
من تحت هیچ شرایطی با حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران بعد از کشته شدن رهبر دیگر موافق نیستم. تا زمانی که رهبر و رده اول نظامیان این کشور کشته شدند تا آن اندازه قابل توجیه است با اصل "مسئولیت حمایت" که توضیحش را قبلاً دادم اما فراتر از آن طبق اصول حقوق بین الملل، تجاوز به یک کشور است و قابل محکوم کردن.
البته از سوی دیگر عمل جمهوری اسلامی در حمله به کشورهای منطقه برای اینکه آتش جنگ را به منطقه بکشاند این هم محکوم است زیرا باعث میشود کشورهای منطقه علیه ایران وارد جنگ شوند و این زیان دوباره برای مردم و زیرساختهای کشور است.
لازم به تذکر است که یادآور شوم، جنگ بین جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل از ماه مارس شروع نشد. نطفه این جنگ در سال ۱۹۷۹ ریخته شد، زمانی که خمینی و پس از آن خامنهای سیاست خارجی خود را صراحتا محو اسرائیل و بیرون کردن آمریکا از منطقه اعلام کردند. کلمات "مرگ بر آمریکا" و "مرگ بر اسرائیل" اولین درسی است که در مدارس به کودکان آموخته میشود و این مسئله زمینهساز چنین جنگی بود زیرا که طی ۴۷ سال تمام برنامه ریزیهای اقتصادی و سیاسی حکومت در راستای سیاست خارجی به همین صورت بود و این سیاست خارجی بود که باعث شد حتی قبل از جنگ ۷۰ درصد مردم زیر خط فقر بروند.
پس بنابراین ضمن محکوم کردن حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران و غیرمشروع خواندن آن بعد از کشتار رهبر ایران یعنی علی خامنهای باید یادآور بشوم که این جنگی بود که سیاست خارجی نادرست جمهوری اسلامی به مردم ایران تحمیل کرد.».
بر اساس ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، شهر اصفهان در بامداد دوشنبه ۱۸ اسفندماه صحنه بمباران شدید مراکز نظامی و امنیتی بود.
— independentpersian (@indypersian) March 9, 2026
ارتش اسرائیل، روز دوشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد به «مقرنیروهای امنیت داخلی رژیم تروریستی ایران در اصفهان» را هدف قرار داده است. pic.twitter.com/izqMqBGlIF
🎥 در حالیکه حامیان جمهوری اسلامی در تجمعی حکومتی در میدان نقشجهان اصفهان گردهم آمده بودند، آمریکا و اسراییل نزدیکی این محل را هدف حمله نظامی قرار دادند. در تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده است، دود ناشی از انفجار در پشت میدان نقش جهان به چشم میخورد و همزمان حامیان… pic.twitter.com/ZxDKIQRVS4
— ایران وایر (@iranwire) March 9, 2026
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال وقوع انفجارهای مهیبی را در بندر لنگه در دوشنبه ۱۸ اسفند نشان میدهد. pic.twitter.com/C8aKGBJc5o
— ایران اینترنشنال (@IranIntl) March 9, 2026
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، انهدام شناورهای سپاه را در بندر لنگه در دوشنبه ۱۸ اسفند نشان میدهد. pic.twitter.com/6zMXX6Aski
— ایران اینترنشنال (@IranIntl) March 9, 2026

