رییس پیشین ام‌آی۶: بدترین خطر حمله آمریکا به ایران ممکن است فروپاشی و تجزیه این کشور و بروز هرج و مرج کامل باشد

رییس پیشین ام‌آی۶ حمله به ایران را غیرضروری دانسته و گفته است به نظر نمی‌رسد برای پیشگیری از تهدید قریب‌الوقوع علیه آمریکا یا علیه اسرائیل لازم باشدبی بی سی: یک مقام پیشین امنیتی بریتانیا می‌گوید ممکن است بدترین پیامد حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، تجزیه این کشور باشد.

جان ساورز، رییس پیشین سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا (ام‌آی۶)، در گفت‌وگو با برنامه «تودی» رادیو ۴ بی‌بی‌سی، بار دیگر ضمن تشریح سناریوهای احتمالی در مورد وضعیت آینده ایران در پی حمله آمریکا و اسرائیل گفت: بدترین سناریو این است که ایران تجزیه و دچار هرج ‌و‌ مرج کامل شود و گروه‌های خشونت‌طلب در سراسر کشور شکل ‌بگیرند و این کشور به کانون تروریسم ‌تبدیل شود.

او افزود این همان وضعیتی است که در عراق در سال ۲۰۰۳ رخ داد و ممکن است که ایران حتی دچار وضعیتی بدتر از عراق شود.

آقای ساورز که بین سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۴ رئیس ام‌آی۶ بوده است، پیش از این درگفت‌وگو با شبکه خبری سی‌ان‌ان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را « جنگ غیرضروری» دانسته بود که نیازی به آن نبود زیرا به نظر نمی‌رسید که «برای پیشگیری از یک تهدید قریب‌الوقوع علیه آمریکا یا در واقع علیه اسرائیل باشد.»

از آقای ساورز پرسیده شده با توجه به سخنان امروز رئیس‌جمهور ایران، تا چه حد ممکن است دیپلماسی هنوز موثر باشد. مسعود پزشکیان امروز، در سخنانی که بعدا تکذیب یا تصحیح شد، گفت که ایران دیگر به کشورهای حاشیه خلیج فارس حمله نخواهد کرد و همچنین از این کشورها عذرخواهی کرد. او گفت: «ما دقیقا نمی‌دانیم چه چیزی در حال رخ دادن است اما این موضع آقای پزشکیان ممکن است نشانگر کاهش توانایی‌های تسلیحاتی ایران برای انجام این حملات باشد زیرا تعداد موشک‌هایی که در حال حاضر شلیک می‌شود در مقایسه با صدها موشک و پهپادی که در روزهای اول جنگ شلیک می‌کردند، بسیار کم شده است و ایران ممکن است بخواهد که ذخایر تسلیحاتی‌اش را برای حمله به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا حفظ کند.

آقای ساورز گفت که این تصمیم ایران برای حمله نکردن به کشورهای حوزه خلیج فارس همچنین ممکن است به این دلیل باشد که مقامات ایران متوجه شده باشند که این حملات ممکن است نتیجه عکس برایشان داشته باشد زیرا به جای آن که این کشورها را به طرف ایران بکشاند، بیشتر از آن دور می‌کند.

او همچنین گفت که به عقیده او مسعود پزشکیان شخصیت به‌نسبت میانه‌رویی در میان مقامات حکومت ایران است اما افزود: البته اشتباه خواهد بود که اگر در نظر نگیریم که مقامات درون حکومت به‌طور کلی متحد هستند، اما در هر حال جناح‌ها و گرایش‌های مختلف در میان آن‌ها هست و این حقیقت که شورای رهبری این اقدام را تصویب کرده نشان‌دهنده این است که اعضای این رژیم هنوز متحدند و در عین حال نشانگر تاثیر بمباران‌ها بر ایران است.

رییس پیشین سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا در مورد اظهارنظرهای متفاوت و گاه متضاد دونالد ترامپ راجع به تغییر رژیم، گفت: «فکر روی کار آمدن رژیمی کاملا جدید در ایران غیرواقع‌گرایانه است و فکر نمی‌کنم چنین احتمالی وجود داشته باشد.»

او افزود: «من فکر می‌کنم دو سناریوی مهم ممکن است وجود داشته باشد. یکی اینکه باقیمانده این حکومت با هم بمانند، هر چند که ممکن است کنترل مناطقی مثل کردستان و بلوچستان و غیره را از دست بدهند. اما در نهایت این حکومت وجود خواهد داشت اما ایرانی بسیار ضعیف خواهد بود که این در حال حاضر(در مقایسه با دیگر سناریوها) بهترین سناریوی ممکن خواهد بود.»

او افزود: «دیگر سناریوی احتمالی این است که قدرت مرکزی در ایران فرو پاشد و ایران به قسمت‌های مختلف تجزیه شود؛ گروه‌های خشونت‌طلب سر برآورند و میلیون‌ها پناهنده در صدد ترک کشور باشند و ایران به پایگاهی برای تروریسم تبدیل شود.»

رییس پیشین ام‌آی۶ افزود: «اما بدترین سناریوی ممکن این است که ایران به وضعیتی به‌مراتب بدتر از عراق، در پی حمله آمریکا به این کشور در سال ۲۰۰۳، دچار شود.» او گفت که هر چند که معتقد نیست این اتفاق قطعا خواهد افتاد اما احتمال آن هست: «در جنگ همیشه حالت عدم قطعیت و بلاتکلیفی وجود دارد و نمی‌توان به طور قطعی قضاوت کرد که این رژیم چقدر قدرت و توانایی مقاومت دارد.»
رئیس جمهور ایران که عضو شورای سه نفره رهبری است امروز گفت که با تصمیم این شورا ایران دیگر به کشورهای خلیج فارس حمله نخواهد کردآقای ساورز در این مصاحبه همچنین گفت که به عقیده او آمریکا هیچ برنامه‌ای برای فردای این جنگ بعد از حمله نداشته است و پایش تا حد زیادی به دلیل منافع و علاقه اسرائیل به این جنگ کشیده شده است.

او افزود البته «من دیدگاه اسرائیل را درک می‌کنم به خاطر اینکه حدود دو سال و نیم پیش از طرف غزه مورد حمله قرار گرفت و دولت اسرائیل از آن زمان فکر می‌کند که این بهترین فرصت است که آخرین ضربه را به رژیم ایران بزند.»

آقای ساورز گفت: «صریح بگویم فکر نمی‌کنم که اسرائیل بدش بیاید ایران دچار هرج و مرج کامل شود. اما چنین وضعیتی باعث نگرانی شدید همسایگان ایران است؛ از کشورهای حوزه خلیج فارس گرفته تا ترکیه تا جمهوری آذربایجان و پاکستان و کشورهای دیگر که همسو با غرب هستند و من امیدوارم که آمریکا هم درک کند که آن‌ها هم به یک حکومت مرکزی در ایران نیاز دارند که مسئولیت کل امور را بر عهده داشته باشد.»

رییس پیشین سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا گفت که اظهارات دونالد ترامپ در مورد اینکه می‌خواهد در انتخاب رهبر بعدی ایران دخیل باشد غیرواقعگرایانه است و چنین نخواهد شد. اما در عین حال گفت که حکومت ایرانیِ ضعیف‌تر ممکن است راه متفاوتی از قبل در پیش بگیرد و باید به آن‌ها فرصت داده شود که این کار را بکنند.