کودکان، قربانی جنگ و پروپاگاندا؛ درباره دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه چه می‌دانیم؟

ایران وایر: سولماز ایکدر

ایران‌وایر با تاکید بر این که حمله به مدرسه کودکان در دوران جنگ، فارغ از تعداد قربانیان آن، «نقض جدی حقوق بشر و حقوق بین‌الملل بشردوستانه» است، در این گزارش به ادعاهای ضد و نقیض جمهوری اسلامی درباره کودکان کشته شده در مدرسه «شجره طیبه» میناب پرداخته است. درباره مدرسه شجره طیبه و کودکان قربانی چه می‌دانیم؟

یک موشک حدود ساعت ۱۰:۴۵ صبح ۹اسفند ۱۴۰۴ به یک دبستان در شهرستان «میناب» اصابت و در پی آن تعدادی دانش‌آموز، معلم و اولیای برخی از دانش‌آموزان کشته شدند. 

یونسکو، سازمان ملل، یونیسف، شبکه بین‌المللی پارلمانی برای آموزش، «ملاله یوسف‌زی» به این جنایت واکنش نشان داده و خواستار حفاظت از مدارس شدند.

خبر اصابت موشک به این مدرسه، به سرعت توسط رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی بازنشر شد و جریان‌های ضد جنگ با توسل به آن خواستار پایان یافتن جنگ شدند. اما همچنان و پس از گذشت سه روز همچنان سوالاتی پیرامون این «جنایت» مطرح است.

مدرسه شجره طیبه کجاست؟ چرا در مدرسه دخترانه «شجره طیبه» میناب دانش‌آموزان پسر نیز حضور داشته‌اند؟ چرا در روز نخست خبرگزاری‌های حکومتی هم از تصاویر هوش مصنوعی برای خبر حمله به این مدرسه استفاده کردند؟  چرا با وجود ادعا درباره کشته شدن بیش از صد دانش‌آموز تعداد قبرهای آماده‌‌سازی شده، کمتر است؟ 
موشک به کدام مدرسه برخورد کرده است؟
مدرسه «شجره طیبه» در میناب، مدرسه‌ای وابسته به نیروی دریایی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. 

در برخی از نقشه‌ها، محلی که مدرسه میناب در آن قرار دارد با عنوان «پادگان سید الهشدا» شناخته می‌شود.

بررسی دیگر نقشه‌ها و تصاویر ماهواره‌ای اما نشان می‌دهد مدرسه دخترانه «شجره طیبه نیروی دریایی سپاه میناب» در مجاورت و محوطه چند ساختمان متعلق به سپاه پاسداران قرار دارد؛ از جمله «درمانگاه شهید آبسالان» متعلق به فرماندهی بهداری نیروی دریایی سپاه پاسداران و «مجتمع فرهنگی سیدالشهدا سپاه».
نقشه محل قرارگیری مدرسه شجره طیبه
نقشه محوطه «پادگان سیدالشهدا-عاصف سپاه» نشان می‌دهد که مدرسه «شجره طیبه نیروی دریایی سپاه میناب» در آن محوطه قرار دارد.

ارتباط مدرسه شجره طیبه میناب اما محدود به موقعیت جغرافیایی این مدرسه نیست. به گفته منابع محلی، اگرچه ثبت نام در این مدرسه برای عموم کودکان ممکن بود، اما همواره اولویت با فرزندان پرسنل نیروی دریای سپاه این استان نیز بوده است. 
نمونه‌ای از تبلیغات مربوط به مدارس شجره طیبه با تاکید بر وابستگی آن به «نیروی دریایی سپاه پاسداران»مدارس شجره طیبه، مدارسی خاص در سیستم آموزش و پرورش ایران هستند. 

مدارس شجره طیبه، زیر مجموعه شرکت و ستاد  مدارس شجره طیبه نیروی دریایی سپاه هستند. این مدارس نام خود را از مفهوم «حیات طیبه» در سند تحول آموزش و پرورش گرفته‌اند که هدف آن «زندگی پاکیزه و مطلوب» بر اساس معیارهای اسلامی است. 
نمونه‌ای از تبلیغات تلگرامی مربوط به مدارس شجره طیبه که وابستگی آن به نیروی دریای سپاه پاسداران در نام مدرسه نیز مشهود است.چند دانش‌آموز قربانی این جنایت شدند؟
از ساعت‌های اولیه تا پایان مراسم تدفین کشته شدگان مدرسه میناب بر «دخترانه» بودن این مدرسه تاکید شد. تمامی محتوایی که رسانه‌های رسمی وابسته به جمهوری اسلامی یا افراد نزدیک به نظام، در این رابطه تولید کردند، با تاکید بر دخترانه بودن این مدرسه بود.

به مرور اما مشخص شد که این مدرسه دانش آموز پسر هم داشته، یا حداقل برخی از قربانیان پسر بودند.

«مهدی کشت‌دار»، مدیرعامل خبرگزاری «میزان»، متعلق به قوه قضاییه، ۱۲اسفند اعلام کرد که ۱۱۰ دانش آموز شامل ۶۶ پسر و ۵۴ دختر در جریان حمله به این مدرسه کشته شدند. همان روز روزنامه ایران به نقل از محمد رادمهر ‌فرماندار شهرستان میناب فهرستی دست نویس از نام قربانیان این حمله منتشر کرد که در آن لیست نام ۴۴ پسر و ۷۶ دختر به چشم می‌خورد.

هیچ کدام از این دو منبع اما اعلام نکردند که چطور و چرا در یک مدرسه دخترانه این تعداد کودک پسر در ساعت‌های اولیه ‌روز حضور داشتند؟ با توجه به «تک جنسیتی» بودن مدارس در ایران، کودکان پسر حاضر در آن مدرسه حتی نمی‌توانند دانش‌آموزان پیش دبستانی باشند؛ به‌خصوص که مدارس شجره طیبه مدارسی مذهبی‌تر نیز هستند.

یک روز پیش از این اعلام رسمی به حضور کودکان پسر البته یک اکانت توییتری نام برخی از دانش‌آموزان کشته شده در مدرسه شجره میناب را منتشر کرده بود که در بین آن‌ها نام چند پسر نیز به چشم می‌خورد.

تعداد کل قربانیان مدرسه میناب نیز تاکنون بارها تغییر کرده است. در ساعت‌های اولیه تعداد قربانیان ۵ دانش‌آموز عنوان شد. پس از آن به سرعت عدد به چهل نفر افزایش یافت و تا شامگاه روز ۹ اسفند تعداد قربانیان به ۱۰۸ نفر افزایش یافت.

در پایان روز دوم، تعداد قربانیان با تاکید بر «اعلام پایان تفحص شهدای دانش‌آموز در میناب» تعداد کشته شدگان ۱۶۵ نفر اعلام شد. همزمان اما خبرگزاری مهر به نقل از آموزش و پرورش اعلام کرد که از مجموع ۱۶۸ دانش‌آموزان کشته شده این مدرسه هویت ۹۹ نفر به طور کامل احراز است و افزود که برای شناسایی باقی‌مانده شهدای دانش آموز خانواده‌ها باید برای انجام آزمایش DNA اقدام کنند .

تعداد قربانیان اما در روز سوم و همزمان با خاکسپاری آنها بنابر خبر منتشر شده توسط خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به ۱۶۸ کشته و ۱۱۰ مجروح رسید.

در مورد بزرگسالان حاضر در مدرسه نیز هیچ خبر دقیقی منتشر نشده است. خبرگزاری میزان برای مثال مدعی شده است که ۲۶ معلم زن این مدرسه به همراه ۴ نفر از والدین دانش‌آموزان همگی کشته شده‌اند. در حالی که اخبار دیگری نیز مبنی بر کشته شدن ۱۴ معلم از بین ۳۵ معلم این مدرسه منتشر شده است.
تصاویر منتشر شده از این «جنایت»
تا پایان روز ۹ اسفند، بارزترین تصاویر منتشر شده از اصابت موشک به مدرسه دخترانه شجره طیبه، تصویر یک کیف دخترانه خون آلود بود.
تصویر کیف خون‌آلود دانش‌آموز مدرسه شجره طیبه مینابحتی خبرگزاری‌های رسمی مانند فارس و تسنیم نیز برای انتشار این خبر، از تصاویر ساخته شده توسط هوش‌مصنوعی استفاده کردند.
تصویر ساخته شده توسط هوش‌مصنوعیتا پایان روز اول تنها تصویر یکی از کودکان قربانی اصابت موشک منتشر شده بود. روز بعد چندین تصویر از کاورهای سیاه توسط رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی با توضیح «قربانیان جنایت آمریکا و اسرائیل» منتشر شد، در این تصاویر اما تنها دو پیکر لباس فرم مخصوص این مدرسه، مانتوی سبز و مقنعه سفید، بر تن دارد. روز ۱۲ اسفند اما تصاویر جدیدی منتشر شد، تصاویری که محیطی مانند سردخانه را نشان می‌داد، با تعداد در مجموع حدود ۴۰ پیکر درون کاور سیاه. در دو تصویر منتشر شده، کودکان دختر با لباس فرم این مدرسه دیده می‌شود. یکی دیگر از تصاویر مربوط به کودکی احتمال پسر و با سنی کمتر است.

۱۲ اسفند نیز تصاویر مختلفی از آماده سازی قبر کشته شدگان حمله به این مدرسه منتشر شد.


این تصاویر هیچ کدام ساخته هوش‌مصنوعی نیست. اما در مجموع آماده سازی بیش از صد قبر را نشان نمی‌دهد در حالی که آخرین آمارهای منتشر شده، به مراتب بیش از این تعداد بود

در تصاویر مربوط به تشییع پیکر قربانیان مدرسه شجره طیبه نیز که توسط خبرگزاری فارس منتشر شده، حدود ۵۰ تابوت قابل شمارش است که نیمی از آنان مربوط به کودکان است. 
در یک ویدئو منتشر شده از این مراسم تشییع نیز تنها پیکر پنج کودک دیده می‌شود.

حمله به مدرسه کودکان در دوران جنگ، فارغ از تعداد قربانیان آن، «نقض جدی حقوق بشر و حقوق بین‌الملل بشردوستانه» است. جمهوری اسلامی اما با تاکید بر تعداد قربانیان این حمله پروپاگاندایی را در راستای اهدافش به راه انداخت. روزنامه همشهری ویدیویی منتشر کرده است با ادعای اینکه مادر یکی از کودکان کشته شده، می‌گوید: «این بسیجی منه، این سردار بی سر منه، پسرم سرش پیدا نشد» و دانش‌آموز دیگری را معرفی می‌کند که به عنوان مشق مدرسه نوشته است: «موشک می‍‌سازم تا اسراییل را نابود کنم».