علت اصلی اینکه آمریکا هنوز به ایران حمله نکرده چیست؟

ایران اینترنشنال- نشریه آتلانتیک در تحلیلی نوشت با وجود تهدیدهای شدید دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی، ایالات متحده هنوز به گزینه نظامی علیه ایران متوسل نشده و مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته است.

به گزارش آتلانتیک، ترامپ اواخر ماه گذشته میلادی با انتشار پیامی در شبکه‌های اجتماعی، رهبران حکومت ایران را تهدید کرد که یا بر سر «عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای» توافق کنند یا با واکنشی سریع و خشونت‌آمیز روبه‌رو شوند. 

او تاکید کرده بود که «زمان در حال پایان است.» با این حال، تنها دو هفته بعد، رییس‌جمهوری آمریکا اعلام کرد که «هیچ عجله‌ای» برای دستیابی به توافق وجود ندارد؛ تغییری که نشان می‌دهد ساعت بحران عملاً از نو تنظیم شده است.

این گزارش به نقل از دو مقام آمریکایی می‌گوید دولت ترامپ در حال بررسی گزینه‌های نظامی، از هدف قرار دادن رهبران ایران تا حمله به تاسیسات هسته‌ای، بوده است. اما بررسی‌های داخلی نشان داده آمریکا بدون ریسک جدی برای نیروهایش، بدون حمایت متحدان و بدون تهدید ثبات منطقه، نمی‌تواند به‌سرعت یک عملیات گسترده و طولانی را اجرا کند. 

به نوشته این نشریه، برخلاف ادعای ترامپ درباره «آرمادای عظیم» در حرکت به سوی ایران، ایالات متحده در حال حاضر کشتی‌ها و هواپیماهای کافی برای یک کارزار چند هفته‌ای در اختیار ندارد و حتی اهداف عملیاتی مشخصی نیز برای فرماندهان نظامی تعیین نشده است.

در همین حال، آمریکا و جمهوری اسلامی برای نخستین‌بار از سال گذشته میلادی، مذاکراتی برگزار کرده‌اند. دریادار برد کوپر، فرمانده ارشد سنتکام، در گفت‌وگوهای عمان حضور داشت. 

به نوشته آتلانتیک، این مذاکرات فرصتی برای سنجش میزان جدیت دو طرف بوده، هرچند یکی از مقام‌های درگیر در مذاکرات گفته واشینگتن هنوز مطمئن نیست تهران «واقعاً به دنبال توافق است یا صرفاً زمان می‌خرد.»

حکومت ایران خواهان کاهش تحریم‌های اقتصادی است، اما نمی‌خواهد درباره حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه، برنامه موشکی یا حق غنی‌سازی اورانیوم امتیاز دهد. 

در مقابل، ترامپ خواستار حذف کامل هرگونه ظرفیت احیای برنامه هسته‌ای ایران است؛ برنامه‌ای که او پیش‌تر گفته بود در حملات ژوئن «نابود» شده است.

به نوشته آتلانتیک سوال اصلی این است که ترامپ تا چه حد برای مذاکره پیش از بازگشت به گزینه نظامی صبر خواهد کرد. او روز سه‌شنبه گفت اگر توافقی حاصل نشود، آمریکا «باید کاری بسیار سخت انجام دهد.»

به نوشته این تحلیل، یکی از عوامل بازدارنده اقدام نظامی، توانمندی‌های نظامی ایران است. تهران همچنان دارای موشک‌های بالستیک دوربرد، موشک‌های کروز و پهپادهایی است که می‌توانند پایگاه‌های آمریکا و متحدانش در منطقه را هدف قرار دهند. 

افزون بر این، تنها یک ناو هواپیمابر آمریکایی در منطقه حضور دارد و برای عملیات گسترده‌تر، به دست‌کم یک ناو دیگر نیاز است؛ اقدامی که به گفته منابع نظامی حداقل دو هفته زمان می‌برد.

آتلانتیک همچنین به نگرانی متحدان منطقه‌ای آمریکا اشاره می‌کند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی به واشینگتن گفته‌اند تمایلی به درگیری منطقه‌ای ندارند. کشورهایی مانند کویت، قطر و بحرین که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند، نگران حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی هستند. بسته شدن تنگه هرمز، که حدود ۲۰ درصد صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند، نیز یکی از سناریوهای پرریسک مطرح‌شده است.

این گزارش نتیجه می‌گیرد که اگرچه حکومت ایران از نظر اقتصادی و سیاسی در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد، اما این شکنندگی به معنای ضعف نظامی نیست. در عین حال، مطرح کردن گزینه نظامی بدون اجرای آن می‌تواند به ایران فرصت آمادگی بدهد. 

به گفته ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز که در این گزارش به او اشاره شده، هر روز حضور نیروهای آمریکایی در منطقه بدون اقدام، به تهران زمان بیشتری برای آماده‌سازی می‌دهد.

در نهایت، به نوشته آتلانتیک، ترامپ و نتانیاهو - که اخیراً دیداری مفصل در واشینگتن داشتند - اگرچه درباره جزئیات توافق با ایران هم‌نظر نیستند، اما در حفظ جبهه‌ای متحد در برابر تهران اشتراک منافع دارند؛ جبهه‌ای که فعلاً دیپلماسی را بر اقدام نظامی ترجیح داده است.

پیش از تحلیلگران به روزنامه نیویورک تایمز گفته‌ بودند فشار نظامی آمریکا برای امتیازگیری طراحی شده، اما آماده‌سازی برای جنگ زمان می‌برد و همین، پنجره‌ای محدود برای گفت‌وگو باز می‌کند. 

در عین حال، حمایت لفظی اولیه ترامپ از معترضان ایرانی - که هزاران نفرشان کشته شدند - اعتبار او را در معرض آزمون گذاشته و احتمال اقدام نظامی را نسبت به گذشته افزایش داده است.