کارگزاران سرکوب: ابوالقاسم صلواتی، قاضی اعدام

صدای آمریکا: رژیم‌های توتالیتر، از اتحاد جماهیر شوروی تا جمهوری اسلامی ایران، برای «مشروع‌نمایی» سرکوب و اجرای دستورات امنیتی، نیازمند قضاتی مطیع، ضعیف یا فاسدند. قاضی ابوالقاسم صلواتی یکی از چهره‌های شاخص این سنت است؛ چهره‌ای که مجری اراده نهادهای امنیتی در پوشش قانون است.

صلواتی، متولد ۱۳۴۶ در تویسرکان، هیچ تحصیلات رسمی معتبر در رشته حقوق یا فقه ندارد. با این حال، از سال ۱۳۸۲، با حمایت سعید مرتضوی، رئیس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران شد و در دو دهه گذشته به چهره‌ای ثابت در محاکمه‌های امنیتی و سیاسی تبدیل شده است. تا سال ۱۴۰۴، او دست‌کم ۳۵ حکم اعدام و بیش از ۱۵۱۵ سال حبس برای متهمان سیاسی، عقیدتی و مدنی صادر کرده.

آغاز شهرت

شهرت او در جریان اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸ و با پخش دادگاه‌های نمایشی از تلویزیون آغاز شد، که در آن‌ها احکام اعدام آرش رحمانی‌پور و محمدرضا علی‌زمانی را به‌خاطر شرکت در اعتراضات صادر کرد؛ گرچه هر دو پیش از آغاز اعتراضات بازداشت شده بودند. این احکام در اوج بحران سیاسی، ابزاری بودند برای ارعاب مردم.

صدور احکام سنگین در پرونده‌های کلیدی

در سال‌های بعد، حکم اعدام روح‌الله زم، جمشید شارمهد، زانیار و لقمان مرادی، مجید کاووسی‌فر، محسن شکاری و بسیاری دیگر از متهمان امنیتی نیز با امضای صلواتی اجرا شد. او همچنین احکام سنگین برای خبرنگاران الهه محمدی و نیلوفر حامدی صادر کرد و در پرونده فعالان محیط زیست و پرونده دوتابعیتی‌ها مانند احمدرضا جلالی نیز قاضی پرونده بود.

نقض حقوق دادرسی و قانون

رفتار صلواتی در دادگاه‌ بارها اصول دادرسی عادلانه را نقض کرده. او با سوءاستفاده از تبصره ماده ۴۸، مانع حضور وکلای منتخب متهمان شده و آنها را وادار می‌کند تنها از میان وکلای مورد تأیید رئیس قوه قضائیه، یکی را انتخاب کنند. متهمان ماه‌ها در سلول‌های انفرادی بند ۲۰۹ یا ۲-الف نگه‌داشته می‌شوند تا اعترافات اجباری از آن‌ها گرفته شود. طبق شهادت‌نامه‌های ثبت‌شده، او در دادگاه متهمان را «محارب» یا «جاسوس» می‌خواند و با الفاظ تحقیرآمیز مورد خطاب قرار می‌دهد.

فساد مالی، رانت و تخلفات اخلاقی

طبق اسناد گروه‌های هکری، او مالک چندین ملک در نیاوران، پاسداران و کردان کرج است که به نام همسرش ثبت شده‌اند. گزارش‌هایی از دریافت «رشوه» به شکل ویلا، ارتباط مالی با احمدرضا گودرزی، هدایت‌الله آقایی و متهمان پرونده‌های اقتصادی، نشان از فعالیت‌های مالی وی دارند. همچنین یک گروه هکری چند چت غیراخلاقی از مکالمات او با بستگان متهمان منتشر کرده است.

نام او در حاشیه پرونده‌های بزرگ اقتصادی «پتروشیمی» و «خودرو» نیز مطرح شده است؛ گفته می‌شود صلواتی با اعطای تسهیلات ویژه به بستگانش، روند دادرسی را تغییر داده است. همچنین گزارش‌های تأییدنشده حکایت دارند که در جریان پرونده بابک زنجانی، صلواتی با درخواست رشوه دو واسطه به بهاره زنجانی معرفی کرده بود.

در دی ۱۳۹۱، ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی، در نامه‌ای به صادق لاریجانی، صلواتی را «فاسد، آلوده و مطیع اطلاعات سپاه» معرفی کرد.

محکومیت بین‌المللی

در آذر ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا و در فروردین ۱۳۹۰، اتحادیه اروپا، صلواتی را به دلیل نقض فاحش حقوق بشر تحریم کردند. دارایی‌های احتمالی‌اش مسدود و ورود او به کشورهای غربی ممنوع شد.

خانواده

صلواتی یک پسر و یک دختر دارد. پسرش، محمدابراهیم صلواتی، در برخی گزارش‌ها به مشارکت در پرونده‌های فساد نفتی متهم شده و گمان می‌رود که در آلمان اقامت دارد.