گاردین از احتمال دفن‌ دسته‌جمعی قربانیان در ایران خبر داد

دویچه وله: به گزارش نشریه گاردین، پزشکان، کارکنان سردخانه‌ها و گورستان‌ها از دفن‌های دست‌جمعی و ناپدید شدن اجساد معترضان در ایران می‌گویند. در همین حال برآوردها از ده‌ها هزار کشته حکایت دارد.

بر اساس گزارش روزنامه بریتانیایی گاردین، شهادت‌های گسترده پزشکان، کارکنان پزشکی قانونی و مسئولان گورستان‌ها تصویری نگران‌کننده از ابعاد واقعی سرکوب اعتراضات در ایران ترسیم می‌کند. این تصویر به گفته شاهدان، فاصله‌ای چشمگیر با آمارهای رسمی دارد.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی از چند هزار کشته سخن گفته‌اند، کادر درمان و نهادهای حقوق بشری از احتمال ده‌ها هزار جان‌باخته خبر می‌دهند.

طبق گزارش، یکی از پزشکان داخل ایران که به دلایل امنیتی نامش فاش نمی‌شود، می‌گوید در روزهای نخست اعتراضات، بیشتر مجروحان با جراحات سطحی مراجعه می‌کردند، اما به‌تدریج نوع آسیب‌ها تغییر کرد.

او توضیح می‌دهد: «ناگهان با زخمی‌هایی روبه‌رو شدیم که آثار شلیک مستقیم گلوله یا جراحات عمیق داشتند؛ بسیاری از آن‌ها جان خود را از دست دادند.» به گفته این پزشک، ترس از شناسایی و بازداشت باعث شد شمار زیادی از مجروحان هرگز به بیمارستان‌های دولتی مراجعه نکنند.

پزشکان می‌گویند در شرایط قطع یا اختلال گسترده اینترنت، دستیابی به تصویر کلی از میزان تلفات تقریباً ناممکن بوده است. به همین دلیل، گروهی از کادر درمان در چندین استان تلاش کردند داده‌ها و مشاهدات خود را به‌صورت غیررسمی با یکدیگر به اشتراک بگذارند.

بنا بر گزارش، یکی از اعضای این شبکه پزشکی می‌گوید: «هرچه اطلاعات را کنار هم می‌گذاشتیم، روشن‌تر می‌شد که آمارهای رسمی تنها بخش کوچکی از واقعیت را نشان می‌دهد.»

هم‌زمان، روایت‌هایی از سردخانه‌ها و گورستان‌ها منتشر شده که از تلاش برای پنهان‌سازی گسترده حکایت دارد. کارکنان پزشکی قانونی در چند شهر گفته‌اند با انتقال حجم بالایی از اجساد مواجه شده‌اند؛ اجسادی که ظرفیت سردخانه‌ها پاسخگوی آن نبوده است. به گفته یکی از این کارکنان، "کامیون‌هایی با پیکرها می‌آمدند و سپس برخی از آن‌ها بدون ثبت رسمی، به مکان‌های نامعلوم منتقل می‌شدند."
"دفن‌های شتاب‌زده و حتی دفن‌های جمعی"
بر اساس اطلاعات منتشر شده در گزارش مذکور، در گورستان‌ها نیز گزارش‌هایی از دفن‌های شتاب‌زده و حتی دفن‌های جمعی منتشر شده است. شاهدی که برای یافتن پیکر یکی از بستگانش به یک گورستان بزرگ مراجعه کرده بود، می‌گوید صدها جسد روی هم انباشته شده بودند.

او به نقل از کارکنان گورستان می‌گوید که "در عرض چند روز، هزاران پیکر آورده شده بود" و فشار برای دفن سریع آن‌ها وجود داشت. برخی کارکنان به گفته او از انجام این کار امتناع می‌کردند، زیرا نگران پیامدهای بعدی و واکنش خانواده‌ها بودند.

گفته شده است پزشکان و کارکنان سردخانه‌ها همچنین به نوع جراحات اشاره می‌کنند. به گفته آن‌ها، بسیاری از اجساد آثار شلیک از فاصله نزدیک به سر یا بخش‌های حیاتی بدن را داشتند. در برخی موارد، پیکرها با تجهیزات پزشکی مانند سوند یا لوله‌های درمانی به سردخانه منتقل شده بودند.

یکی از پزشکان می‌گوید: «این موضوع بسیار مشکوک است. معمولاً پس از مرگ، این وسایل جدا می‌شوند. وجود آن‌ها نشان می‌دهد برخی افراد در حالی کشته شده‌اند که هنوز تحت مراقبت پزشکی بوده‌اند.»
"قتل هدفمند و سیستماتیک"
این روایت‌ها با گزارش‌های تصویری تأییدشده از سوی نهادهای مستقل نیز هم‌خوانی دارد. کارشناسان پزشکی که این تصاویر را بررسی کرده‌اند، گفته‌اند شواهد با فرضیه "قتل هدفمند و سیستماتیک" سازگار است و نه تیراندازی‌های پراکنده و تصادفی.

در مجموع، پزشکان و ناظران حقوق بشری معتقدند مجموعه‌ای از اقدامات، از ایجاد ترس برای مراجعه به بیمارستان‌ها گرفته تا خارج کردن اجساد از مسیرهای رسمی ثبت مرگ و محدود کردن ثبت علت فوت، به‌طور هماهنگ برای پنهان‌سازی شمار واقعی قربانیان به کار گرفته شده است. یکی از پزشکان می‌گوید: «این فقط سرکوب اعتراضات نیست؛ تلاشی است برای پاک کردن حافظه جمعی.»

با وجود تلاش‌ برای مستندسازی، بسیاری از شاهدان بیم آن دارند که هرگز عدد دقیق قربانیان مشخص نشود. آن‌ها تأکید می‌کنند تا زمانی که تحقیقات مستقل و دسترسی آزاد به اطلاعات ممکن نباشد، ابعاد واقعی این سرکوب در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.