سایه جنگ بر سر تهران؛ «بحث درباره گزینه‌های نظامی علیه ایران تشدید شده است»

 تصویری از جت‌های جنگنده اف-۳۵ لایتنینگرادیو فردا: هم‌زمان با ادامه سرکوب خونین اعتراضات در ایران و افزایش فشارهای بین‌المللی بر جمهوری اسلامی، بار دیگر احتمال رویارویی نظامی میان تهران و واشینگتن به صدر گمانه‌زنی‌ها بازگشته است.

گزارش تازه‌ای از روزنامه «وال‌استریت جورنال» نشان می‌دهد که با وجود عقب‌نشینی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، از حمله به ایران در هفته گذشته، بحث درباره گزینه‌های نظامی نه‌تنها متوقف نشده، بلکه با شدت بیشتری در کاخ سفید و پنتاگون دنبال می‌شود.

این تحرکات سیاسی و نظامی در شرایطی جریان دارد که ایالات متحده به‌طور هم‌زمان در حال تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه است؛ از اعزام ناو هواپیمابر و جنگنده‌های پیشرفته گرفته تا استقرار سامانه‌های پدافندی. مجموعه این اقدامات، این پرسش را پررنگ‌تر کرده است که آیا دولت آمریکا در آستانه تصمیمی سرنوشت‌ساز درباره ایران قرار دارد یا همچنان میان فشار نظامی، تحریم اقتصادی و ابزارهای غیرنظامی در نوسان است.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌‌شنبه ۳۰ دی در جمع خبرنگاران در کاخ سفید در پاسخ به این پرسش که «آیا گزینه نظامی در قبال ایران از روی میز برداشته شده است؟» گفت: «نه».
درخواست گزینه‌های نظامی «قاطع»
روزنامه وال‌استریت جورنال روز سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه در گزارش خود به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت: دونالد ترامپ پس از آن‌که هفته گذشته از حمله به ایران صرف‌نظر کرد، همچنان مشاورانش را برای یافتن گزینه‌های نظامی که او آن‌ها را «قاطع» می‌نامد، تحت فشار گذاشته است.

این گفت‌وگوها هم‌زمان با اعزام یک ناو هواپیمابر و جت‌های جنگنده‌ از سوی ایالات متحده به خاورمیانه انجام می‌شود. بر اساس این گزارش، استقرار این ادوات ممکن است آغازگر تقویت نظامی گسترده‌تری باشد که در صورت تصمیم آقای ترامپ برای استفاده از آن‌ها، قدرت آتش لازم برای حمله به ایران را در اختیار او قرار می‌دهد.

به نوشته وال‌استریت جورنال و به گفته مقام‌های آمریکایی، آقای ترامپ بارها هنگام توصیف تأثیری که مایل است هرگونه اقدام ایالات متحده بر ایران داشته باشد، از واژه «قاطع» استفاده کرده است.

این مقاله ادامه می‌دهد: «این تعبیر، مشاوران در پنتاگون و کاخ سفید را بر آن داشته تا مجموعه‌ای از گزینه‌ها را برای رئیس‌جمهور بسط داده و آماده کنند؛ از جمله گزینه‌هایی که هدف‌شان کنار زدن رژیم از قدرت است. مقام‌ها همچنین در حال طراحی گزینه‌های محدودتری هستند که می‌تواند شامل هدف قرار دادن تأسیسات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باشد».

مقام‌ها می‌گویند که دونالد ترامپ هنوز دستور حمله به ایران را صادر نکرده و تصمیم نهایی او نامشخص است. اما ادامه بحث‌ها نشان می‌دهد که «او گزینه مجازات تهران را به‌دلیل کشتن معترضان در بحبوحه سقوط اقتصاد ایران، کنار نگذاشته است».

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه در پاسخ به این پرسش که آیا ایالات متحده ممکن است هنوز به ایران حمله کند، خاطرنشان کرد که رژیم به هشدارهای واشینگتن توجه کرده و برنامه «اعدام ۸۳۷ نفر» را در هفته گذشته لغو کرده است. او گفت: «باید ببینیم چه اتفاقی در مورد ایران رخ خواهد داد».

وال‌استریت جورنال در ادامه می‌نویسد: «به گفته مقام‌های پیشین و کارشناسان، پرسش بزرگ‌تر برای دولت این است که آیا می‌توان یک رژیم خارجی را تنها با قدرت هوایی ایالات متحده سرنگون کرد یا خیر. کاخ سفید همچنین باید با این مسئله دست‌وپنجه نرم کند که در صورت بازگشت معترضان به خیابان‌ها و درخواست حمایت از آقای ترامپ، آیا دولت آمادگی انجام یک عملیات نظامی مداوم را که ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها به طول انجامد، دارد؟»
حرکت «پرشتاب» تجهیزات بیشتر به سمت خاورمیانه
این روزنامه آمریکایی در ادامه می‌افزاید که هم‌زمان با بحث دولت درباره گام‌های بعدی، ارتش ایالات متحده تجهیزات بیشتری را با شتاب به خاورمیانه فرستاده است.

بنا بر اعلام مقام‌های آمریکایی و داده‌های ردیابی پرواز، جنگنده‌های اف-۱۵ای آمریکا روز ۲۸ دی‌ماه در اردن فرود آمدند. رصدهای آمدوشد دریایی مشاهده کرده‌اند که ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن و گروه ضربت آن، شامل ناوشکن‌ها، جنگنده‌های اف-۳۵ و دیگر جت‌های جنگنده و هواپیماهای جنگ الکترونیک، در حال حرکت از دریای جنوبی چین به سمت غرب و خلیج فارس هستند.

مقام‌های آمریکایی به وال‌استریت جورنال گفتند پدافندهای هوایی بیشتری به منطقه آورده خواهد شد، از جمله سامانه‌های ضدموشکی پاتریوت و تاد که برای دفع هرگونه ضدحمله احتمالی ایران ضروری خواهند بود. مقام‌ها گفتند که ورود سخت‌افزارهای نظامی بیشتر به خاورمیانه، گزینه‌های حمله بیشتری را در اختیار آمریکا قرار می‌دهد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز ۲۹ دی‌ماه با شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، همتای عربستانی خود، درباره ایران گفت‌وگو کرد؛ کشوری که حمایتش در یک عملیات هوایی علیه ایران ضروری خواهد بود.

وال‌استریت جورنال همچنین می‌نویسد که «هم‌زمان با گسترش اعتراضات در ایران، آقای ترامپ چندین گزارش توجیهی درباره پیچیدگی‌های یک عملیات نظامی دریافت کرد، از جمله این‌که حملات هوایی آمریکا تضمین‌کننده فروپاشی حکومت نخواهد بود».

از آن زمان، برخی مقام‌ها در محافل داخلی درباره هدف سیاسی حملات به ایران در مقطع کنونی پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند. آقای ترامپ آگاه است که هرگونه اقدام نظامی، مدت‌ها پس از وعده او به معترضان مبنی بر این‌که «کمک در راه است» انجام می‌شود و بعید است به سرعتِ عملیاتی باشد که نیکلاس مادورو، رهبر پیشین ونزوئلا، را برکنار کرد.

کاخ سفید هنوز طرح عمومی خود را درباره «چگونگی اداره ایران در صورت موفقیت آمریکا در سرنگونی رژیم، بیان نکرده است».
جنگنده‌های اف-۱۵ای آمریکا؛ «این بار با قابلیت انهدام پهپادها»
جنگنده‌های اف-۱۵ای آمریکا که روز ۲۸ دی در اردن فرود آمدند ظاهراً می‌توانند بخشی از گروه ضربت حمله احتمالی به جمهوری اسلامی باشند.

وال‌استریت جورنال توضیح می‌دهد که جنگنده‌های اف-۱۵ای مدت‌هاست که به صورت چرخشی در اردن حضور دارند و اعزام جت‌های اضافی توانایی‌های هوایی آمریکا را از چند جهت تقویت می‌کند. این هواپیمای دو سرنشینه که توسط یک خلبان و یک افسر سامانه تسلیحاتی هدایت می‌شود، می‌تواند به اهداف زمینی و سایر هواپیماها حمله کند.

جنگنده‌های اف-۱۵ای نقش مهمی در دفاع از اسرائیل در برابر حمله پهپادی گسترده ایران در سال ۲۰۲۴ ایفا کردند. این جنگنده‌ها برای رهگیری پهپادها، موشک‌های هوا-به-هوا شلیک کردند و در مقطعی چند خدمه پروازی حتی تلاش کردند پهپادها را در حین پرواز بمباران کنند که ناموفق بود. از آن زمان، آمریکا اف-۱۵ای‌ها را، که رادارگریز نیستند، به راکت‌های هوا-به-هوا مجهز کرده که به‌طور ویژه برای نابودی پهپادها طراحی شده‌اند.

با این حال، وال‌استریت جورنال می‌نویسد که یک عملیات هوایی بزرگ در داخل ایران احتمالاً شامل هواپیماهای رادارگریز مانند جنگنده‌های اف-۳۵ و بمب‌افکن‌های بی-۲، و همچنین زیردریایی‌های مجهز به موشک کروز خواهد بود؛ سیستم‌های تسلیحاتی که در حمله ماه ژوئن آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران نقش داشتند. تاکنون هیچ جنگنده اف-۳۵ نیروی هوایی آمریکا در حال حرکت به سمت خاورمیانه مشاهده نشده است.

مقام‌های آمریکایی و متحدان به آقای ترامپ گفتند هفته گذشته که دولت در حال سنجش حمله احتمالی به ایران بود، آمریکا سازوبرگ نظامی یا پدافند هوایی کافی در خاورمیانه برای آغاز یک عملیات بمباران مداوم یا دفاع از نیروها و متحدان آمریکایی در برابر تلافی ایران نداشت.

مقام‌ها به وال‌استریت جورنال گفتند اسرائیل مشخصاً نگرانی‌های خود را به واشینگتن درباره دفاع از خود در صورت حمله ایران ابراز کرده است، چرا که ذخایر موشک‌های رهگیر این کشور در جریان جنگ ۱۲ روزه با ایران در سال گذشته به اتمام رسیده است.

تهران تهدید کرده است که اگر آمریکا ایران را بمباران کند، به ویژه اگر رهبری جمهوری اسلامی را هدف بگیرد، آمریکایی‌ها را هدف قرار خواهد داد. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز ۲۸ دی گفت هرگونه تعرض به علی خامنه‌ای را به مثابه «جنگ تمام‌عیار» قلمداد خواهد کرد.
ابزارهای غیرنظامی
وال‌استریت جورنال در پایان توضیح می‌دهد که برخی مشاوران موضوع استفاده از ابزارهای غیرنظامی برای گوشمالی ایران را مطرح کرده‌اند، مانند کمک به معترضان برای هماهنگی اقدامات در فضای مجازی یا اعلام تحریم‌های جدید علیه رژیم.

اسکات بست، وزیر خزانه‌داری، روز ۳۰ دی‌ماه در مجمع جهانی اقتصاد، داووس، در سوئیس گفت فشار مالی آمریکا «مؤثر بوده زیرا اقتصاد آن‌ها در ماه دسامبر فروپاشید». او افزود: «به همین دلیل مردم به خیابان‌ها آمدند. این یعنی کشورداری اقتصادی؛ بدون شلیک حتی یک گلوله، اوضاع در این‌جا به شکلی بسیار مثبت پیش می‌رود».