نسل‌کشی زیر پوشش خاموشی اینترنت؛ ساندی تایمز: احتمالا بیش از ۸ هزار نفر در اثر شلیک ساچمه نابینا شده‌اند

ایندیپندنت فارسی: بر اساس گزارش جدید پزشکان که به دست نشریه ساندی تایمز رسیده است در جریان سرکوب اعتراض‌های سراسری در ایران، دست‌کم ۱۶ هزار و ۵۰۰ نفر جان باخته و حدود ۳۳۰ هزار نفر زخمی شده‌اند. بخش عمده قتل‌عام مردم طی دو روز رخ داده که شدیدترین مرحله سرکوب در دهه‌های اخیر توصیف شده است. بیشتر قربانیان جوانان زیر ۳۰ سال بوده‌اند. قطع کامل اینترنت و ارتباطات به‌مدت بیش از ده روز، موجب شده است هزاران خانواده در سراسر کشور از وضعیت عزیزانشان بی‌خبر بمانند.

در شهر اصفهان، ماموران امنیتی پس از چند روز جست‌وجوی والدین برای یافتن دخترشان که از تظاهرات بازنگشته بود، جسد او را نشان دادند. به آن‌ها گفته شد فقط ده دقیقه فرصت دارند گریه کنند. برای تحویل پیکر، مبلغ ۷۰۰ میلیون تومان مطالبه شد و جسد پس از انتقال به شهری دیگر، در قبری قدیمی دفن شده بود. بسیاری از خانواده‌ها حتی چنین امکانی نیز نداشته‌اند و همچنان در بی‌خبری مطلق به‌ سر می‌برند.

رهبر جمهوری اسلامی در یک سخنرانی تلویزیونی برای نخستین‌‌بار کشته‌‌شدن «چند هزار نفر» را تایید کرد و مسئولیت را متوجه معترضان دانست. هم‌زمان، داده‌های پزشکی از استفاده گسترده نیروهای امنیتی از سلاح‌های جنگی، گلوله‌های مستقیم و گلوله‌های انفجاری حکایت دارد. الگوی جراحت‌ــ به‌ویژه در ناحیه سر، گردن و قفسه سینه‌ــ نشان‌دهنده شلیک هدفمند است.

پزشکان فعال در بیمارستان‌ها و مراکز اورژانس در شهرهای مختلف از حجم بی‌سابقه مجروحان خبر داده‌اند. در اعتراض‌های سال ۲۰۲۲، بیشتر جراحت‌ها ناشی از گلوله‌های ساچمه‌ای و لاستیکی بود، اما این بار عمده زخم‌ها در اثر گلوله جنگی و گلوله‌های انفجاری بوده است. بسیاری از پزشکان این سطح از خشونت را با شرایط جنگی مقایسه کرده‌اند.

پروفسور امیر پرستا، جراح چشم ایرانی‌ـ‌آلمانی و مدیر مرکز پزشکی مونیخ که بسیاری از مجروحان آسیب چشمی در جریان اعتراض‌های سال ۲۰۲۲ را درمان کرد، به ایجاد شبکه‌ای از پزشکان در سراسر ایران که این گزارش را تهیه کرده‌اند کمک کرده است. او گفت: «با ده‌ها پزشک حاضر در محل صحبت کرده‌ام و آن‌ها واقعا شوکه‌اند و گریه می‌کنند. این‌ها جراحانی هستند که جنگ را از نزدیک دیده‌اند.»

ارتباط پزشکان با خارج از کشور تنها از طریق اینترنت ماهواره‌ای برقرار شده است. حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار پایانه اینترنت استارلینک به‌‌صورت قاچاق وارد ایران شده، اما استفاده از آن‌ها با خطر جدی همراه است و نیروهای امنیتی در تلاش‌اند تجهیزات را شناسایی و ضبط کنند. به همین دلیل، شهادت‌ها، تصاویر و ویدیوهای مربوط به وقایع به‌صورت محدود و با واسطه منتقل شده‌اند.

افرادی که موفق به خروج از کشور شده‌اند، از تیراندازی مستقیم به سر معترضان، حضور تک‌تیراندازان روی بام‌ها و شلیک نیروهای سپاه پاسداران و بسیج از روی موتورسیکلت‌ها و وانت‌های مجهز به تیربار سخن گفته‌اند. در برخی مناطق، از حضور نیروهای شبه‌نظامی شیعه عراقی نیز یاد شده است. ویدئوهای منتشرشده و پیام‌های صوتی، صحنه‌هایی مشابه را نشان می‌دهد.

یکی از شاهدان به ساندی تایمز گفت: «تک‌تیراندازها روی پشت‌بام‌ها به پشت سر مردم شلیک می‌کردند. داشتیم راه می‌رفتیم که ناگهان چند نفر کنارمان روی زمین افتادند، غرق خون. وقتی سعی کردیم سمتشان برویم تا اجساد را از محل دور کنیم، به روی ما آتش گشودند.»

آمار گردآوری‌شده از هشت بیمارستان تخصصی چشم و ۱۶ بخش اورژانس در شهرهای مختلف، از کشته‌ شدن بین ۱۶ هزار و ۵۰۰ تا ۱۸ هزار نفر و زخمی‌ شدن ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار نفر حکایت دارد. بین مجروحان، کودکان و زنان باردار نیز دیده می‌شوند. دست‌کم ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر یک چشم خود را از دست داده‌اند. فقط در کلینیک نور در تهران، ۷ هزار آسیب چشمی ثبت شده است. یک چشم‌پزشک گفت: «تعداد آسیب‌های چشمی ناشی از شلیک ساچمه به‌قدری زیاد است که نمی‌دانیم اول کدام بیمار را درمان کنیم.»

فرد دیگری که هفته گذشته موفق به ترک ایران شده بود، گفت: «برادرم در کلینیک نور کار می‌کند. او گفت فقط در یک شب، و آن هم فقط در تهران، بیش از ۸۰۰ مورد تخلیه چشم به‌دلیل اصابت ساچمه به چشم‌ ثبت شده است. برادرم همچنین گفت براساس گفت‌وگوهایی که با پزشکان دیگر در بیمارستان‌های شهرهای مختلف داشته، این ارقام در سطح کشور بسیار بالا است و احتمالا بیش از ۸ هزار نفر در اثر شلیک ساچمه نابینا شده‌اند.»

کمبود شدید خون در بیمارستان‌ها و ممانعت نیروهای امنیتی از انتقال خون، موجب مرگ شماری از مجروحان شده است. کارکنان بخش درمان در مواردی خودشان خون اهدا کرده‌اند، اما اجازه تزریق به بیماران داده نشده است. بسیاری از زخمی‌ها نیز به‌دلیل ترس از بازداشت، از مراجعه به بیمارستان خودداری کرده‌ و در آمار ثبت‌شده لحاظ نشده‌اند.

پرستا به ساندی تایمز گفت: «این نسل‌کشی زیر پوشش خاموشی اینترنت است. آن‌ها گفته بودند تا زمانی که اعتراض‌ها متوقف شود به کشتن ادامه خواهند داد، و دقیقا همین کار را انجام می‌دهند.»

او اضافه کرد: «این‌ها ارقام حداقلی‌اند که با احتیاط بسیار اعلام شده‌اند. بسیاری از مجروحان از ترس اینکه نیروهای امنیتی آن‌ها را از روی تخت‌ بیمارستان ببرند به بیمارستان مراجعه نمی‌کنند، که در برخی از ویدیوهای خارج‌شده از کشور نیز دیده می‌شود.»

نیروهای بسیج و سپاه پاسداران در بسیاری از مناطق اجساد را از خیابان‌ها جمع‌آوری کرده و برای دفن به شهرهای دیگر منتقل کرده‌اند تا اثری باقی نماند. در مواردی نیز برای تحویل پیکرها مبالغ سنگین مطالبه شده است. ایست‌های بازرسی گسترده برقرار شده است، تلفن‌های همراه بررسی و بدن افراد برای یافتن آثار ساچمه جست‌وجو می‌شود و در صورت مشاهده چنین جراحتی، فرد فورا بازداشت می‌شود. گزارش‌هایی نیز از انتقال مجروحان آسیب‌دیده چشمی از اتاق عمل به بازداشتگاه‌ها منتشر شده است.

نام ده‌ها ورزشکار جوان، هنرمند، فیلم‌ساز و دانشجو میان کشته‌شدگان دیده می‌شود. این چهارمین موج بزرگ اعتراض‌های سراسری از سال ۲۰۰۹ به‌شمار می‌رود. اما این بار فرق داشت. به گفته گل‌فروشی در تهران، «همه به خیابان آمدند، از پیر و جوان»، جوانان در صف مقدم بودند، ازجمله پسر خود او که بازداشت شده است.

هالی داگرس، پژوهشگر ارشد موسسه واشنگتن و نویسنده خبرنامه ایرانیست، گفت «این عملا خیزش نسل زد است» و این موج در امتداد «نخستین انقلاب نسل زد جهان» قرار می‌گیرد که با اعتراض‌ها به مرگ مهسا امینی در سال ۲۰۲۲ آغاز شد.

داگرس گفت: «نسل زد ایران بخشی از نسل زد جهانی است، نخستین نسلی که در عصر دسترسی به اینترنت به دنیا آمده است، حتی اگر برای دسترسی مجبور به استفاده از وی‌پی‌ان باشد. جوانان ایرانی می‌بینند دیگران در جهان چگونه زندگی می‌کنند و احساس جا ماندن می‌کنند. آن‌ها لباس‌های غربی می‌پوشند، در فارسی‌شان از اصطلاحات انگلیسی استفاده می‌کنند، همان فیلم‌ها و موسیقی جوانان غربی را می‌بینند و می‌شنوند و به این ترتیب، یک خرده‌فرهنگ ساخته‌اند. آن‌ها زندگی عادی می‌خواهند و حکومت آماده دادن آن نیست. وقتی می‌بینید حجاب ندارند یا در گوشه خیابان‌ها موسیقی گوش می‌دهند و شادی می‌کنند، این نه به‌‌دلیل اصلاحات حکومت اسلامی، بلکه به این دلیل است که این جوان‌ها زیر فشار حکومت اسلامی سر خم نمی‌کنند.»

پرستا گفت: «هنوز ۴۰ بیماری را که در جریان اعتراض قبلی به آلمان منتقل کردیم و من آن‌ها را جراحی کرده‌ام، تحت نظر دارم؛ آن‌ها می‌خواهند برگردند، با وجود اینکه در فرودگاه بازداشت خواهند شد. پزشکان داخل کشور هم می‌گویند مجروحانی که درمان می‌کنند می‌خواهند دوباره به خیابان‌ها برگردند.»

البته اگر تغییری رخ دهد، برای یاسین میرزایی ۲۸ ساله دیر خواهد بود، دانشجویی که از ایتالیا به خانه بازگشته بود و خود را برای مصاحبه‌ در سفارت بریتانیا در تهران، پیش از آغاز دوره دکتری مهندسی سازه در دانشگاه بریستول، آماده می‌کرد. شب ۸ ژانویه، یک شب پیش از قرار مصاحبه، او همراه دوستانش در تجمع اعتراضی در کرمانشاه شرکت کرد. نیروهای امنیتی به‌سوی جمعیت گلوله جنگی شلیک کردند و دست‌کم پنج نفر، از جمله یاسین، کشته شدند. بهمن میرزایی، عموی یاسین، از ترکیه گفت: «به سرش شلیک کردند و همان‌جا جان باخت.»

او افزود: «بعدا کسی از ایران با من تماس گرفت و گفت یاسین پیش از رفتن انگار می‌دانست ممکن است کشته شود. گفته بود اگر مرا کشتند، به همه بگویید در راه آزادی شهید شدم.»