ریچارد گلدبرگ: یک وضعیت بسیار نامطلوب برای آیت‌الله در راه است

رادیو فردا: ریچارد گلدبرگ می‌گوید رئیس‌جمهور آمریکا در ترسیم و اجرای خطوط قرمز خود جدی است و تحولات جاری در ایران را نشانه‌ای از قرار گرفتن رژیم در آستانه یک نقطه عطف تاریخی می‌داند

رئیس‌جمهوری ایالات متحده با اعلام این‌که «کمک در راه است»، از معترضان ایرانی خواسته است به اعتراضات خود ادامه دهند. ساعتی بعد از آن‌که دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، این موضوع را مطرح کرد، به گزارش رسانه‌های آمریکایی، او در جریان طیف گسترده‌ای از گزینه‌ها قرار گرفته است که می‌توانند علیه ایران استفاده شوند. این گزینه‌ها چیست؟

ریچارد گلدبرگ، محقق ارشد در بنیاد دفاع از دمکراسی‌هاست. او در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ همان زمانی که کارزار «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی ایران در اوج بود، مدیر بخش مقابله با سلاح‌های کشتار جمعی ایران در شورای امنیت ملی کاخ سفید بود.

آقای گلدبرگ در واشینگتن در گفت‌وگو با رادیوفردا به بررسی اظهارات دونالد ترامپ درباره «در راه بودن کمک» برای مردم ایران می‌پردازد؛ کمکی که ماهیت، ابعاد و پیامدهای آن با پرسش‌های فراوانی همراه است.

او معتقد است که رئیس‌جمهور آمریکا در ترسیم و اجرای خطوط قرمز خود جدی است و تحولات جاری در ایران را نشانه‌ای از قرار گرفتن رژیم در آستانه یک نقطه عطف تاریخی می‌داند.
ریچارد گلدبرگ: یک وضعیت بسیار نامطلوب برای آیت‌الله در راه است

رئیس‌جمهور ایالات متحده از «در راه بودن کمک» صحبت می‌کند. و این پرسش مطرح می‌شود که این کمک چیست و شامل چه چیزهایی می‌شود؟

من فکر می‌کنم رئیس‌جمهور در اعمال خطوط قرمز خود بسیار جدی است. او کاملاً واضح گفت که این نوع قتل‌عام که در خیابان‌ها می‌بینیم تحمل نخواهد شد و در پاسخ، اقدام شدیدی علیه رژیم انجام خواهد داد. او به وضوح آنچه را که همه ما می‌بینیم می‌بیند، و آن این است که رژیم واقعاً در آستانه سقوط است. این یک لحظه تاریخی بالقوه است. این سال ۲۰۰۹ ، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ نیست.

این چیزی است که رژیم به وضوح از آن وحشت دارد. آن‌ها می‌بینند که این وضعیت متوقف نمی‌شود. مردم هنوز با وجود کشتارهای گسترده توسط رژیم به خیابان‌ها می‌آیند؛ به صورت ارگانیک. مردم دیگر تحمل ندارند. این وضعیت در سراسر کشور گسترده است. و شما وضعیت اقتصادی، فقدان هرگونه تهدید خارجی مداوم برای جهان بر سر برنامه هسته‌ای را با هم ترکیب می‌کنید، و مشخص می‌شود که یک وضعیت بسیار نامطلوب برای آیت‌الله در راه است. فکر می‌کنم رئیس‌جمهور باید در نحوه استفاده از گزینه‌هایش بسیار محتاط باشد. او می‌خواهد مردم را توانمند و فعال کند. او می‌خواهد حداکثر ناتوانی را در دستگاه رژیم ایجاد کند تا مردم را توانمند کند و می‌خواهد مطمئن شود که در این فرآیند از آسیب رساندن به غیرنظامیان جلوگیری می‌کند.

ممکن است کمی دقیق‌تر درباره گزینه‌ها صحبت کنیم؟

او این اقدامات را آغاز کرده است. فکر می‌کنم شما نظاره‌گر تصمیمی هستید که از قبل گرفته شده است. این تصمیم دیروز با اعلام تعرفه‌ها در حوزه اقتصادی و دیپلماتیک آغاز شد. این تصمیم با بیانیه عمومی او مبنی بر ترغیب مردم به ریختن به خیابان‌ها، تصرف نهادها، به زودی در مسیرهای جدیدی حرکت خواهد کرد و کمک در راه است. من با شناختی که از رئیس‌جمهور دارم، باور ندارم که او این اظهارات را مطرح کند و مردم را بدون یک برنامه جسورانه که در راه است، در معرض خطر قرار دهد. و من تصور می‌کنم که این ترکیبی از اقدامات سایبری و نظامی خواهد بود. ممکن است فعالیت‌های پنهانی وجود داشته باشد که ما آن‌ها را درک نمی‌کنیم یا نمی‌دانیم. و باز هم، ایده، مختل کردن و تضعیف رژیم خواهد بود.

آیا این اقدامات مخفیانه، مثلاً شامل هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی می‌شود یا این‌که در مورد چه نوع اقدام مخفیانه‌ای صحبت می‌کنیم؟

هیچ گزینه‌ای از روی میز کنار گذاشته نشده است.

آنچه درباره رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌دانیم این است که او طرفدار جنگ‌های طولانی نیست. می‌خواهم بدانم، به نظر شما گزینه پیش روی رئیس‌جمهور ترامپ چیست؟

ما گزینه‌های زیادی داریم. قدرت هوایی ما برتر است. هنوز هیچ پدافند هوایی در ایران وجود ندارد که بتواند کاری با نیروی هوایی یا نیروی دریایی ایالات متحده انجام دهد. ما قابلیت‌های زمین به زمین و قابلیت‌های تهاجمی داریم. همان‌طور که فکر می‌کنم آیت‌الله در ژوئن گذشته شاهد بود، ما بمب‌افکن‌های دوربردی داریم که رادارگریز هستند. و او تا زمانی که همه چیز منفجر نشود، نمی‌فهمد که چیزی از بین رفته است. او تا زمانی که بمب منفجر نشود، نمی‌فهمد که کسی در راه است.

و در این‌باره برخی از تحلیلگران در مورد چنین اقدامی هشدار می‌دهند، چون می‌گویند اگر قرار نباشد به طور کامل توانایی ایران برای تلافی را از بین ببرد، دارایی‌های ایالات متحده در منطقه خلیج فارس، اسرائیل و غیره هدف تلافی جمهوری اسلامی خواهند بود.

در این‌صورت اگر رهبر جمهوری اسلامی از دور اول جان سالم بدر برده باشد، پس از آن از تلافی جان سالم به در نخواهد برد. شاید او تصمیم گرفته باشد که با کشتی غرق شود، و به همین دلیل است که خط قرمز رئیس‌جمهور ترامپ را از بین برده است.

اما فکر می‌کنم رئیس‌جمهور این را تشخیص می‌دهد و لحظه و فرصت را می‌بیند و به جلو حرکت می‌کند. و بنابراین، مطمئنم، او تا جایی که می‌تواند مراقب و محتاط خواهد بود تا از آسیب رساندن به غیرنظامیان، وارد کردن حداکثر خسارت به رژیم، و حمایت کامل از مردم در تلاش برای تصرف مناطق کلیدی رژیم، مناطق فرماندهی و کنترل حیاتی، کنترل اطلاعات، ساختمان‌های دولتی و موارد مشابه جلوگیری کند. و طیف وسیعی از گزینه‌ها در مقابل او وجود دارد که چگونه این کار را به طور مؤثر انجام دهد. در نهایت، این چیزی است که مردم همیشه می‌دانستند که باید خودشان، با حمایت ما و دیگران، انجام دهند. اما در نهایت، این چیزی است که ایرانیان برای بازپس‌گیری کشورشان به خیابان‌ها می‌آیند. و رئیس‌جمهور ایالات متحده، رهبر جهان آزاد، اعلام کرده است که کمک در راه است.

و به نظر شما سناریوی روز بعد از چنین اقدامی برای کاخ سفید چیست؟ رئیس‌جمهور ایالات متحده پس از اقدام چه تصوری از ایران دارد؟

من فکر می‌کنم او همیشه گفته است که این چیزی است که مردم ایران باید تصمیم بگیرند و خودشان آن را انجام دهند. و بدیهی است که مردم ایران در آینده دولتی می‌خواهند که منافع آن‌ها را نمایندگی کند، مطمئن شود که اقتصادشان رونق دارد، تحریم‌های جهانی وجود ندارد، از تروریسم حمایت نمی‌کنند، پول خود را به جنگ‌های خارجی نمی‌فرستند که روزانه مردم را مورد آزار و اذیت قرار نمی‌دهند، مردم را در سراسر کشور نمی‌کشند و اعدام نمی‌کنند، و در واقع می‌توانند به زندگی واقعی خود بازگردند، جایی که زنان می‌توانند انتخاب کنند که چگونه لباس بپوشند و آزاد باشند. و این ایرانی است که فکر می‌کنم رئیس‌جمهور می‌خواهد ببیند. و او نمی‌خواهد بگوید، این فردی است که حالا مسئولیت دارد یا این چیزی است که باید اتفاق بیفتد. او در تلاش است تا مردم ایران را که در حال انجام کاری هستند که از سال ۱۹۷۹ هرگز اتفاق نیفتاده است، توانمند کند. آن‌ها در خیابان‌ها هستند، دارند می‌میرند و در خیابان‌ها می‌مانند.

و از آن‌جا که ما تجربه ونزوئلا چند هفته پیش را داریم، برخی می‌پرسند، اگر آن سناریو اتفاق بیفتد، چه می‌شود، افرادی که به مادورو نزدیک بودند، که اساساً آدم‌های مادورو بودند، هنوز در کاراکاس در قدرت باشند.

تصور این‌که تندروترین و واقعی‌ترین معتقدان به جمهوری اسلامی هر نوع معامله‌ای را با ایالات متحده انجام دهند، دشوار است. جمهوری اسلامی ایران به هیچ‌وجه با رژیم ونزوئلا یکسان نیست. از نظر ایدئولوژی، از دیدگاه مذهبی، آن‌ها یکسان نیستند. وجه مشترک آن‌ها این است که از آمریکا متنفرند و با هم کار می‌کنند و مواد مخدر و تروریسم را تأمین مالی می‌کنند. اما این رژیم‌ها بسیار متفاوت هستند و تاریخ، فرهنگ و مذهب متفاوتی دارند و غیره. بنابراین تصور این‌که اعضای اصلی حلقه داخلی خامنه‌ای تصمیم بگیرند جمهوری اسلامی را به ایالات متحده و تجارت آمریکایی‌ها واگذار کنند و به یک انتخابات آزاد و عادلانه گذار کنند، دشوار خواهد بود. باور کردنش سخت به نظر می‌رسد. اما این را هم نمی‌دانیم چه اتفاقی می‌افتد. اگر شما به سادگی سر رهبر را از بدن جدا کنید و مردم بتوانند کنترل نهادهای دولتی را به دست بگیرند و افراد داخل آماده باشند که از رژیم جدا شوند و علیه رژیم موجود قیام کنند. شما می‌توانید یک گذار واقعی داشته باشید.

شما به جایگاه نهادها و افرادی که نهادها را به دست می‌گیرند اشاره کردید، و این موضوع توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده هم مطرح شده است. می‌خواهم بدانم که مردم عادی، بدون هیچ امکانی یا سلاحی چگونه این کار را انجام خواهند داد؟

خب، برداشت من این است که تا حدودی در برخی از شهرهای کوچک‌تر این اتفاق افتاده است. در شهرهای بزرگ است که حداکثر خشونت رژیم در خیابان‌ها رخ داده است از ترس این‌که آنچه در شهرهای کوچک‌تر می‌بینند تکرار شود. در شهرهای بزرگ‌تر، از جمله تهران است که از کشته‌شدن هزاران نفر با شلیک مستقیم مسلسل در خیابان‌ها و انباشته شدن هزاران جسد روی هم صحبت می‌شود. اما اگر ایالات متحده به گونه‌ای وارد عمل شود که مردم را توانمند و قادر به تصرف تأسیسات و نهادها کند، این اقدام می‌تواند کمک بزرگی از سوی رئیس‌جمهور ایالات متحده برای کمک به مردمی باشد که در صحنه هستند.