دود دست‌سوم؛ خطر پنهان سیگار که کمتر می‌شناسیم

ایندیپندنت فارسی: بیشتر مردم با خطرات دود دست‌دوم آشنایند، همان دودی که وقتی فردی در نزدیکی‌تان سیگار می‌کشد آن را استنشاق می‌کنید. اما «دود دست‌سوم» کمتر مورد توجه قرار گرفته است، در حالی که حتی سمی‌تر است.

این نوع دود تاثیر واقعی و جدی بر سلامت دارد و خطر ابتلا به سرطان و بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. به همین دلیل است که نخستین قانون جهان برای مقابله با آن در کالیفرنیا به اجرا گذاشته شد.

دود دست‌سوم به مواد شیمیایی باقی‌مانده از دود سیگار گفته می‌شود که مدت‌ها پس از خاموش شدن سیگار، روی سطوح می‌نشیند و حتی می‌تواند دوباره وارد هوا شود. قانون جدید کالیفرنیا مالکان خانه را موظف می‌کند هنگام فروش ملک، وجود سابقه دود دست‌سوم را اعلام کنند.

به گزارش نیویورک‌پست، این قانون که به ابتکار لیز اورتگا، عضو مجلس ایالتی از سان‌فرانسیسکو، ارائه شد و با رای قاطع به تصویب رسید، «لایحه ۴۵۵ مجلس کالیفرنیا» نام دارد. بر اساس این قانون، فروشندگان باید هرگونه سابقه دود دست‌سوم یا باقی‌مانده مصرف سیگار الکترونیکی در ملک را به خریداران اطلاع دهند.

اگر فروشنده از سابقه مصرف سیگار یا نیکوتین در خانه آگاه باشد، موظف است این موضوع را به‌صورت کتبی به خریداران احتمالی اعلام کند. همچنین «راهنمای مالکان خانه درباره خطرات زیست‌محیطی» در ایالت کالیفرنیا به‌روزرسانی خواهد شد تا دود دست‌سوم را نیز شامل شود.

دلیل این اقدام آن است که دود دست‌سوم در فضا باقی می‌ماند، حتی زمانی‌که دیگر کسی سیگار نمی‌کشد یا در آن اتاق حضور ندارد. این مواد شیمیایی در بافت پارچه‌ها نفوذ می‌کنند، به سطوح می‌چسبند و حتی روی دیوارها باقی می‌مانند.

این آلودگی می‌تواند ماه‌ها و حتی سال‌ها دوام یابد و افرادی را که در آن محیط زندگی می‌کنند، از طریق تنفس، فرو دادن گردوغبار یا تماس پوستی در معرض خطر قرار دهد. نیل بنوویتز، استاد بازنشسته پزشکی در دانشگاه کالیفرنیا در سان‌فرانسیسکو و از نویسندگان پژوهش جدید درباره دود دست‌سوم، توضیح می‌دهد: «دود دست‌سوم فقط بویی آزاردهنده در خانه نیست و نشانه آن است که محیط به مواد شیمیایی بالقوه خطرناکی آلوده شده که از دود تنباکو به جا مانده‌اند.»

خطرات قرار گرفتن در معرض دود دست‌سوم مشابه دود دست‌دوم است که افزایش خطر سرطان در صدر آنها قرار دارد. این نوع دود همچنین خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، مشکلات ریوی و نقص‌های مادرزادی را افزایش می‌دهد.

بنوویتز می‌گوید: «در آزمایش‌ روی موش‌ها مشخص شد که قرار گرفتن در معرض دود دست‌سوم به دی‌ان‌ای آسیب می‌زند، باعث بروز یا تشدید سرطان می‌شود و اختلالات ایمنی و رفتاری ایجاد می‌کند. همچنین در مطالعات انسانی، تغییراتی در پروتئین‌های خون افراد در معرض دود دست‌سوم دیده شده که با التهاب و بیماری‌های قلبی مرتبط است.»

نوزادان بیش از دیگران در معرض خطرند، زیرا چهر دست و پا روی زمین راه می‌روند، اشیای آلوده به دود دست‌سوم را به دهان می‌برند و این مواد از طریق پوست جذب می‌شوند.

افراد مبتلا به آلرژی و آسم، کودکان، و ساکنان مجتمع‌های مسکونی چند واحدی به‌ویژه در مسکن‌های ارزان‌قیمت از دیگر گروه‌های پرخطر به شمار می‌روند. بنوویتز ابراز امیدواری کرده است که قوانین آینده به‌طور خاص از مستاجران محافظت کند.

او می‌گوید: «در بسیاری از موارد، فرد سیگاری از یک واحد آپارتمانی نقل مکان می‌کند و فرد غیرسیگاری بدون اطلاع از خطر، ساکن آن می‌شود.» اگرچه خطرات دود دست‌سوم و دود دست‌دوم مشابه‌اند، اما رفتار آنها متفاوت است و دود دست‌سوم ممکن است حتی خطرناک‌تر باشد.

بر اساس پژوهش تازه‌ آکادمی علوم چین، دود دست‌دوم به‌سرعت در هوا پخش و محو می‌شود، اما دود دست‌سوم برای مدت طولانی‌تر هرچند با غلظت پایین، در هوا باقی می‌ماند. همچنین با گذشت زمان، میزان ترکیبات نیتروژنی آن افزایش می‌یابد که می‌تواند آن را سمی‌تر کند.

سون یله، نویسنده مسئول این پژوهش، می‌گوید: «نکته کلیدی این است که دود دست‌سوم یک لکه ثابت نیست؛ بلکه منبعی فعال و مداوم از آلودگی در فضای داخلی است.» او می‌افزاید: «ممکن است یک نوبت سیگار کشیدن تمام شود، اما آزاد شدن ترکیبات خطرناک ادامه می‌یابد و مدتی طولانی افراد را در معرض دوزهای پایین سموم قرار می‌دهد. به این ترتیب، خانه‌ها به محیط‌هایی با آلودگی مزمن و مداوم تبدیل می‌شوند.»