اسرائیل هیوم: ترامپ طرح ویتکاف را کنار گذاشت؛ مذاکره‌ای با تهران در کار نیست

ایندیپندنت فارسی: اسرائیل هیوم در گزارشی نوشت: رئیس‌جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، پیشنهاد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، برای ازسرگیری گفت‌وگو با ایران را رد کرده و به‌جای آن یک رویکرد «فعال» را برگزیده است؛ رویکردی که بر اعمال فشار شدید اقتصادی و نظامی، از جمله پیگیری تهدید «آماده شلیک» او، اولویت می‌دهد. تنها پرسش‌های باقی‌مانده این است که چگونه و چه زمانی. در این گزارش به جزئیات درباره جدول زمانی هماهنگ‌شده با اسرائیل نیز اشاره شده است.

 دو منبع دیپلماتیک که به‌طور نزدیک در جریان موضوع هستند، به اسرائیل هیوم گفتند که یک پیشنهاد مشخص و محرمانه برای ازسرگیری گفت‌وگوها روی میز بوده است؛ پیشنهادی که با توجه به تغییرات راهبردی پس از جنگ با اسرائیل مطرح شد.

بر اساس گفته این منابع، پیشنهادها با میانجی‌گری دو کشور منطقه مطرح شد و شامل انجماد برنامه هسته‌ای و نگهداری ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تحت نظارت سخت‌گیرانه بین‌المللی بود.

با این حال، مخالفان این طرح در داخل دولت ـ به رهبری مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا ـ در جریان بحث‌ها استدلال‌های مهمی را مطرح کردند. آنها به فقدان  اعتبار رژیم، نقش آن به‌عنوان محرک جنگ و ترور، و مساله حیاتی موشک‌های بالستیک اشاره کردند؛ موضوعی که تهران از گفت‌وگو درباره آن امتناع می‌کند.

هیوم می‌نویسد، در جریان دیدار هفته گذشته بنیامین نتانیاهو و ترامپ و همچنین در نشست‌های بعدی، دبیر نظامی نخست‌وزیر اسرائیل، سرلشکر رومن گوفمن ـ که قرار است رئیس بعدی موساد شود ـ یک پرونده اطلاعاتی جامع درباره فعالیت‌های رژیم ارائه کرد. این پرونده شامل برنامه هسته‌ای و تلاش‌ها برای احیای آن، آرایه موشک‌های بالستیک که اکنون در حال بازسازی و گسترش است، شبکه تروریستی جهانی جمهوری اسلامی ـ از جمله هسته‌هایی در اروپا و آمریکای جنوبی ـ و حمایت تهران از سازمان‌های تروریستی نیابتی، به‌ویژه حزب‌الله، حماس و حوثی‌ها بود.

هدف کلی سفر به فلوریدا این بود که نشان داده شود هرگونه توافق با تهران موقتی و مستعد نقض خواهد بود و برای حل واقعی این مساله، به راه‌حلی اساسی نیاز است.

در همین حال، هم‌زمان با بررسی دولت آمریکا درباره این‌که آیا و چگونه به معترضان کمک کند، ناآرامی‌ها در سراسر ایران شعله‌ور شده است. اظهارات رئیس‌جمهور در روز شنبه ـ مبنی بر این‌که «اگر رژیم به تیراندازی و کشتن معترضان مسالمت‌جو ادامه دهد، ایالات متحده به یاری آنها خواهد آمد» ـ در کنار پست‌های شبکه‌های اجتماعی که اعلام می‌کرد آمریکا «آماده شلیک» است، نشان می‌دهد ترامپ عملا تصمیم خود را گرفته است. تنها پرسش‌های باقی‌مانده این است که چگونه و چه زمانی.

منابع دیپلماتیک می‌گویند همه گزینه‌های واکنشی روی میز است. هرچند عملیاتی شبیه ربایش رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، شاید برای بستر ایران مناسب نباشد، اما اظهارات ترامپ پیام روشنی دارد: این دولت، و رئیس‌جمهوری که آن را رهبری می‌کند، توان اجرای اقداماتی را دارد که دولت‌های پیشین از اندیشیدن به آنها هم پرهیز می‌کردند.

به گفته یک مقام ارشد اسرائیلی، اورشلیم و واشنگتن حتی پیش از دیدار مارالاگو نیز پرونده ایران را با همکاری نزدیک و تبادل اطلاعات پیش می‌بردند. اکنون اما یک جدول زمانی دقیق برای نحوه برخورد با جمهوری اسلامی وجود دارد. در موضوع هسته‌ای، واکنش‌های احتمالی بر اساس پیشرفت تلاش‌های ایران برای بازسازی سایت‌های مختلف ـ از جمله تاسیسات غنی‌سازی ـ تعیین شده است. همین پیشرفت‌ها بود که به آغاز جنگ ژوئن انجامید؛ جنگی که با هماهنگی با آمریکایی‌ها صورت گرفت و ترامپ نیز از طریق بمباران فردو با بمب‌افکن‌های بی-۲ در آن مشارکت داشت.

مساله‌ای به همان اندازه حیاتی، سامانه موشک‌های بالستیک است. ایران بر این برنامه تاکید ویژه‌ای گذاشته، زیرا ثابت شده که این سلاح بیشترین توان وارد کردن خسارت به اسرائیل را دارد. در این زمینه، دولت آمریکا به ضرورت تعیین خطوط قرمز برای ایران قانع شده است؛ از جمله در ساخت کارخانه‌های تولید و مونتاژ موشک و نیز ارسال مواد خام و قطعات، عمدتا از چین.

هیوم می‌نویسد، فراتر از گزینه نظامی، مسیر اقتصادی همچنان یکی از ابزارهای اصلی برای تسریع فروپاشی رژیم یا دست‌کم تضعیف جدی آن است. حتی اکنون نیز ـ تا حدی به‌دلیل تحریم‌ها ـ ریال ایران به پایین‌ترین سطح تاریخی سقوط کرده و افزایش شدید قیمت بسیاری از کالاهای اساسی را در پی داشته است.

هیوم می‌افزاید، مطالعات و ارزیابی‌ها نشان می‌دهد بیش از نیمی از جمعیت ایران زیر خط فقر زندگی می‌کنند. نرخ بیکاری دو رقمی است، برق به‌طور مکرر قطع می‌شود و فقط باران‌های زمستانی هفته‌های اخیر مانع از به صفر رسیدن ذخایر آبی ایران شده است.

این بحران نشانه‌ای از فروکش کردن ندارد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، هشدار داد که انتظار می‌رود قیمت کالاهای اساسی در هفته‌های آینده ۲۰ تا ۳۰ درصد دیگر افزایش یابد و برای اقلامی مانند مرغ، تخم‌مرغ و روغن خوراکی جهش‌های شدیدتری پیش‌بینی می‌شود. او گفت این افزایش ناشی از تصمیم دولت برای توقف یارانه‌های دلاری واردات اقلام ضروری است؛ اقدامی که به گفته او با هدف «ثبات‌بخشی به بازار ارز و مهار فساد» انجام شده، اما هزینه واردات کالا و مواد اولیه را به پول ملی بالا برده است.

رژیم، بازیگران خارجی و دلالان بازار ارز را مقصر بحران اقتصادی و سقوط پول ملی می‌داند، اما مشکل اصلی همچنان کاهش شدید صادرات نفت به‌دلیل اجرای تحریم‌هاست. به گفته منابع دیپلماتیک، دولت آمریکا قصد دارد این تحریم‌ها را گسترش دهد و مهم‌تر از آن، ممنوعیت صادرات نفت را به حداکثر میزان ممکن اجرا کند. مجلس ایران بودجه‌ای را تصویب کرده که شامل افزایش دستمزدها برای جبران سقوط ارزش پول است، اما اقتصاددانان ارزیابی می‌کنند که در شرایط کنونی، اقتصاد ایران توان تحقق این وعده‌های بودجه‌ای را نخواهد داشت.

برآوردها حاکی است که با افزایش قیمت‌ها، اعتراض‌ها در خیابان‌های ایران شدت خواهد گرفت و به بخش‌های جدیدی گسترش می‌یابد. این ناآرامی‌ها بحران اقتصادی را با نارضایتی‌های عمیق‌تر درهم می‌آمیزد: ماهیت دیکتاتوری و اسلام‌گرایانه رژیم، سرمایه‌گذاری در ترور و پروژه‌های نظامی به‌جای زیرساخت‌ها، و شکاف‌ها که در درون نظام ایجاد شده است.