گسترش اعتراضات ملی؛ تهدید رهبر جمهوری اسلامی علیه مردمی که «شاه» را فریاد می‌زنند

ایندیپندنت فارسی: شامگاه جمعه ۱۲ دی‌ماه و در ششمین روز اعتراضات ملی ایرانیان، میزان حضور شهروندان در این خیزش خیابانی به‌طرزی چشمگیر افزایش یافت؛ اعتراضی که این‌بار با پیوستن تهران، وارد مرحله‌ای تازه شد.

گزارش‌ها و ویدیوهای رسیده نشان می‌دهد که شعارها بیش از روزهای پیش، به‌صراحت در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی و علیه کلیت جمهوری اسلامی متمرکز شده و فضای اعتراضات، رنگ و بویی آشکارا سیاسی‌تر و براندازانه به خود گرفته است.

در تهران، دست‌کم در ۱۰ نقطه از مناطق مختلف پایتخت، هواداران شاهزاده رضا پهلوی و مخالفان جمهوری اسلامی به خیابان‌ها آمدند و با وجود حضور نیروهای سرکوبگر، شعارهایی نظیر «جاویدشاه» و «پهلوی برمی‌گرده» را سر دادند. حضور هم‌زمان معترضان در چندین محله، نشان‌دهنده گسترش پرحجم اعتراضات در پایتخت است.

بررسی‌های ایندیپندنت فارسی از مجموع ویدیوها و اطلاعات میدانی دریافتی حاکی از آن است که اکنون شمار شهرهای پیوسته به این اعتراضات ملی از مرز ۷۰ شهر گذشته است. از کلان‌شهرها تا شهرهای کوچک و حتی برخی مناطق روستایی، دامنه جغرافیایی اعتراضات به‌گونه‌ای گسترش یافته که روایت رسمی حکومت مبنی بر «محدود بودن» یا «مقطعی بودن» این خیزش را کاملا رد می‌کند.

اعتراضات ملی ایرانیان روز شنبه ۱۳ دی‌ماه با حضور شهروندان کازرون در خیابان‌ها وارد هفتمین روز خود شده است؛ رخدادی که هم‌زمان با آن، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنانی صریح به نیروهای سرکوبگر دستور تشدید برخورد و سرکوب معترضان را صادر کرد.

خامنه‌ای مدعی شد: «اعتراض به جاست، اما اعتراض غیر از اغتشاش است. ما با معترض حرف می‌زنیم، اما با اغتشاشگر حرف زدن فایده‌ای ندارد. اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند. یک عده آدم تحریک‌شده مزدور دشمن پشت بازاریان ایستادند و شعار ضد اسلامی و جمهوری اسلامی دادند. ینکه یک عده‌ای تحت عناوین گوناگون، نام‌های گوناگون می‌آیند به قصد تخریب، به قصد ناامن کردن کشور پشت سر بازاری‌های مومن و سالم و انقلابی قرار بگیرند و از اعتراض آن‌ها سواستفاده و اغتشاش کنند، قابل قبول نیست.»

از سوی دیگر نقطه عطف تحولات روزهای اخیر، پیام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، در روز جمعه ۱۲ دی بود. ترامپ در این پیام، ضمن تهدید جمهوری اسلامی، اعلام کرد اگر سرکوب معترضان تداوم یابد، دولت آمریکا در کنار مردم ایران خواهد ایستاد. این موضع‌گیری به‌سرعت واکنش مقام‌ها و چهره‌های ارشد جمهوری اسلامی را در پی داشت و به تغییر لحن رسمی حاکمیت در قبال اعتراضات منجر شد.

در واکنش به این پیام، مقام‌هایی ازجمله علی لاریجانی و محمدباقر قالیباف و علی شمخانی دربرابر اظهارات ترامپ واکنشی تهدیدآمیز نشان دادند و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه را هدف هشدارهایشان قرار دادند. همزمان، رئیس قوه قضائیه حکومت ایران نیز با صدور دستور «برخورد قاطع با هرگونه ناآرامی»، نشانه‌های افزایش سطح برخورد با معترضان در روزهای پیش رو بروز داد.

به‌رغم تلاش حاکمیت برای ایجاد فضای هراس و ترس، انتشار پیام شاهزاده رضا پهلوی در شبکه اجتماعی اکس در روز گذشته، معادلات خیابانی را تحت تاثیر داد. او با قدردانی از حمایت ترامپ از معترضان ایرانی، از شهروندان خواست حضورشان در خیابان‌ها را گسترش دهند. این پیام، جمعه‌شب را به یکی از پربرخوردترین شب‌های اعتراضی هفته گذشته بدل کرد.

گزارش‌ها منتشرشده از شهرهای مختلف طی شب گذشته، ازجمله قم و اصفهان، حاکی از شلیک مستقیم نیروهای سرکوب به مردم معترض است و اخباری درباره کشته شدن معترضان در این دو شهر منتشر شده است.

در فارسان استان فارس نیز منابع محلی شلیک مستقیم ماموران به سمت مردم را تایید کرده‌اند. در شهرستان دزفول استان خوزستان نیز معترضان شعارهایی مانند «مرگ بر دیکتاتور» و شعارهای حمایتی از خاندان پهلوی سر داده‌اند.

طبق تصاویر منتشرشده، زرین‌شهر اصفهان و قزوین هم شاهد صحنه‌هایی از روشن کردن آتش در خیابان‌ها و برخورد نیروهای امنیتی با معترضان بوده‌اند. در گوهردشت کرج نیز شعارهای حمایتی از شاهزاده رضا پهلوی و شعار «مرگ بر دیکتاتور» به‌طور گسترده در خیابان‌ها طنین‌انداز شد.

در مشهد و شیراز، پس از دو روز وقفه نسبی، بار دیگر خیابان‌های مختلف شاهد تجمعات اعتراضی بود؛ امری که از بازگشت پررنگ شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها به چرخه اعتراضات حکایت دارد. تهران نیز جمعه‌شب به‌طور جدی به این موج پیوست؛ مناطقی چون نارمک، تهرانپارس، ستارخان، آریاشهر و نازی‌آباد صحنه اعتراضات شبانه بودند.

در صادقیه، برخی معترضان با در دست داشتن پرچم شیروخورشید به خیابان آمدند. در همدان، شهروندان با توقف خودروها و بوق‌های ممتد، فضای اعتراضی ایجاد کردند. در اراک نیز گزارش‌هایی از شلیک هوایی نیروهای گارد ویژه و بسیج برای ایجاد رعب و وحشت منتشر شده است.

ورود اعتراضات سراسری مردم ایران به روز هفتم، با موج تازه‌ای از حمایت‌های بین‌المللی نیز همراه شد. گرگ استنتون، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، در پیامی نوشت: «در کنار ایرانیانی ایستاده‌ام که به شکل مسالمت‌آمیز علیه حکومتی خشن و فاسد در تهران به پا خاسته‌اند.»

وزارت خارجه آمریکا نیز با انتشار تصاویری از مراسم خاکسپاری کشته‌شدگان اعتراضات، رفتار جمهوری اسلامی با خانواده‌ها را «حمله‌ای عمدی به کرامت انسانی» توصیف کرد. سفیر ایالات متحده در سازمان ملل نیز با تکرار مواضع دونالد ترامپ اعلام کرد آمریکا قاطعانه در کنار مردم ایران ایستاده است. همچنین ندرو لاوتون، نماینده پارلمان کانادا، خواستار پایان حکومت آیت‌الله‌ها در ایران شد.

در داخل ایران نیز واکنش چهره‌های فرهنگی و ورزشی به اعتراض گسترده مردمی ادامه دارد. رسول خادم با انتشار پیامی سکانسی از فیلم «مرگ یزدگرد» ساخته بهرام بیضایی را با هشتگ‌های «دردهای وطنی» و «درد نان، درد نابرابری» بازنشر کرد. کتایون ریاحی نیز با انتشار شعار «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم» از اعتراضات حمایت کرد و گوگوش نوشت: «مردم شجاع ایران دیگر زیر بار زور قاتلان حکومت اسلامی نخواهند رفت.»

در سطح تشکل‌های دانشگاهی، بیانیه فعالان دانشجویی دانشگاه‌های تهران، بهشتی، علامه، علم‌وصنعت و تربیت‌مدرس در حمایت از اعتراضات سراسری منتشر شد؛ بیانیه‌ای که خواستار اتحاد و حضور گسترده مردم بود و واکنش تند رسانه‌های وابسته به حاکمیت را برانگیخت.

در چنین شرایطی، افزایش شمار شهرهایی که شاهد حضور معترضان بودند و آغاز اعتراضات شبانه در پایتخت، نگرانی رسانه‌های حکومتی از گسترش بحران را تشدید کرده است.

روزنامه همشهری از مسئولان خواسته است «چهره‌ای عادی» از کشور به نمایش بگذارند. با این حال، همزمانی پایان تعطیلات چندروزه و بازگشایی بازارها، این احتمال را تقویت کرده است که دامنه اعتراضات گسترده‌تر شود؛ امری که نگرانی‌ها درباره افزایش خشونت، بازداشت‌های گسترده و شلیک مستقیم به معترضان را دوچندان کرده است.