زهرا امیر ابراهیمی هنرپیشه فیلم «عنکبوت مقدس» بر روی فرش قرمز جشنواره فیلم کن

 
 زر (زهرا) امیرابراهیمی در نمایی از فیلم «عنکبوت مقدس»هشدار: اگر فیلم عنکبوت مقدس را ندیده‌اید، این مطلب ممکن است بخش‌هایی از داستان را برای شما باز کند.

فیلم «عنکبوت مقدس» ساخته علی عباسی، روز یکشنبه یکم خرداد، برای نخستین بار در دنیا در ششمین روز از هفتاد و پنجمین دوره جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد؛ فیلمی بسیار جسورانه با پرداختی بی‌پروا و صریح که تصویری کاملاً متفاوت از لایه‌های پنهان جامعه و حکومت ایران در مقایسه با آثار معمول از سینمای ایران ارائه می‌دهد.
«عنکبوت مقدس» روایتی از قتل‌های زنجیره‌ای سعید حنایی است که اواخر دهه ۷۰ به‌قصد آن‌چه پاکسازی جامعه می‌نامید، ۱۶ زن کارگر جنسی را در شهر مشهد به قتل رساند. البته نام خانوادگی شخصیتی که در فیلم دیده می‌شود تغییر کرده است.

داستان از دید روزنامه‌نگار زنی روایت می‌شود که برای پیگیری قتل‌ها به مشهد می‌رود و با همکارش که خبرنگاری فعال در روزنامه محلی خراسان است، تلاش می‌کند کم‌کاری نیروی انتظامی و مقام‌های قضایی برای دستگیری هرچه سریع‌تر قاتل را جبران کند. در این راه او خود با انبوهی از فسادها و ریاکاری‌های نمایشی و بی‌اخلاقی‌های متظاهرانه روبه‌رو می‌شود و تجربه‌ای مهیب را از سر می‌گذراند.

زر امیرابراهیمی در بهترین نقش‌آفرینی کل کارنامه بازیگری‌اش تاکنون، شمایلی نمادین از این زن روزنامه‌نگار پایبند به ارزش‌های انسانی دنیای مدرن ارائه می‌دهد که زیر فشارهای جنسیت‌گرای جامعه‌ای بیمار تلاش می‌کند منطبق بر واقعیت خواسته‌های زنان جامعه امروز ایران در دستیابی به حقوق و ارزش‌های برابر، نمونه منحصربه‌فردی را به آثار نمایشی مرتبط با ایران اضافه کند.

یکی از دیدنی‌ترین فصول فیلم گفت‌وگوی این شخصیت با زن سعید حنایی است که تبدیل به نوعی تقابل دیدگاه نمادین زنان در جامعه ایران می‌شود؛ زن مدرن برابرخواه و کنشگر در برابر زن سنتی مذهبی درگیر آموزه‌های اخلاق‌گرای ظاهری جامعه. این فصل تکمیل‌کننده فصل تکان‌دهنده و به‌شدت درگیرکننده دیگری است که در آن سعید حنایی لحظاتی پس از قتل یکی از زنان کارگر جنسی، در حالی که از انجام آمیزش جنسی با او خودداری کرده، با همسر خودش به فاصله کوتاهی از جسد زن کشته‌شده همخوابگی می‌کند.

«عنکبوت مقدس» در اجرا می تواند نوعی نوآر ایرانی محسوب شود که کارگردانش، علی عباسی، در روایت داستانش هرگونه پرده‌پوشی معمول را کنار می‌گذارد و در بیان زمینه‌های نهفته خشونت‌ورزانه در جامعه‌ای ملتهب و درگیر القائات مذهبی، جسارت کم‌سابقه‌ای نشان می‌دهد. در این مسیر او ابایی از به تصویر کشیدن روابط جنسی بر پرده هم ندارد؛ اتفاقی که تماشاگر ایرانی در آثار به زبان فارسی حتی در فیلم‌های ساخته‌شده در خارج از ایران با آن کمتر روبه‌رو بوده است.
نمایی از فیلم «عنکبوت مقدس»علی عباسی و همکارانش با دقتی سخت‌گیرانه تلاش کرده‌اند با تصویر کردن باورپذیر فضا و ارتباطات مشهد، سفری دلهره‌آور به درون شهری ترسناک داشته‌ باشند که در ظاهر ناشی از وجوه مذهبی آن به‌عنوان شهری مقدس‌ در ایران، قرار است نمادی از پایبندی به آموزه‌های اخلاقی باشد، اما در باطن، ناهنجاری‌ و فقر واقعیتی مشهود در جای‌جای آن است.

سعید حناییِ فیلم «عنکبوت مقدس» برخلاف آن‌چه در رسانه‌ها و روایت‌های رسمی ایران توصیف شده، فردی مذهبی است که بر اساس اعتقادات و باورهایش زنان کارگر جنسی را به‌عنوان مظاهر فساد از بین می‌برد و با آن‌ها درنمی‌آمیزد. او بارها به حضورش در جنگ ایران و عراق اشاره می‌کند و در جایی می‌گوید اجازه نمی‌دهدخون شهدا پایمال شود. او در این مسیر، آشکارا با حمایت و تشویق‌ اطرافیان و بخش‌های زیادی از جامعه روبه‌رو می‌شود که در میان‌شان افراد بانفوذ حکومتی هم دیده می‌شود. در این میان پسر او هم که در مستند درخشان «و عنکبوت آمد» (مازیار بهاری) اظهاراتی در تأیید عمل پدرش بیان می‌کند، در فیلم «عنکبوت مقدس» به‌عنوان یکی از ستایشگرانش حضور دارد.
شخصیت قاضی منصوری که محاکمه سعید حنایی را در آن سال‌ها انجام داد، در فیلم «عنکبوت مقدس» نماینده تمام‌قدی از حکومت جمهوری اسلامی ایران است که تلاش می‌کند در جریان دادگاه فاصله‌ای میان اعتقادات مذهبی حنایی و قوانین حاکم نشان دهد؛ هرچند در زمان‌های بحرانی و پرچالش رفتاری دوگانه دارد.
نمایی از فیلم «عنکبوت مقدس»تلاش سازندگان فیلم «عنکبوت مقدس»، آن‌طور که خودشان در مصاحبه‌هایشان گفته‌اند، برای ارائه تصویری واقعی از ایران بوده است؛ تصویری که به‌گفته یکی از تهیه‌کنندگان فیلم مانند آثاری دیگر بیشتر «دیپلماتیک» نیست و بر همین اساس می‌توان پیش‌بینی کرد با واکنش‌های مختلفی در داخل و خارج ایران مواجه شود؛ به‌ویژه آن‌که مخاطبان خارجی در نتیجه سانسور شدید حکومتی که بر فیلم‌های داخل ایران اعمال می‌شود، عادت زیادی به تماشای تصویری کاملاً متفاوت از ایران ندارند. ضمن آن‌که مخاطب ایرانی هم، ناشی از همین سانسور، بخش زیادی از زندگی و رفتار و اعمالش را به شکل صریحی در آثار نمایشی ندیده است.

«عنکبوت مقدس»، با ارزش‌های کیفی قابل‌توجهی که دارد، اتفاق مهم سال‌های اخیر در ساخت فیلم مرتبط با ایران در خارج از کشور است که می‌تواند راه تازه‌ای در بیان مضمامین و جنبه‌های همواره مخفی‌مانده زندگی و اتفاقات مرتبط با مردم ایران بگشاید.
+86
رأی دهید
-30

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۵۶
    nooshin tehrani - روم، ایتالیا

    آقای علی عباسی، تهیه کننده و سینما شناس ایران. امیدوارم برنده بشن
    2
    22
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۴۲
    ۷۹
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا
    چند نفر علی عباسی در سینمای ایران داریم. یک نفر که هم دبیرستانی من و همسایه بودیم در شانزده سالگی کتاب 800 صفحه ای نوشت و عاقبت فیلم حسن کچل را تهیه کرد و مطمئنا نابغه بود. اما چند نفر علی عباسی دیگر هم داریم. این کدامین است؟
    6
    25
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۸
    ۷۹
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا

    چقدر جالب است! من پرسیده ام این کدام علی عباسی است و بجای جواب منفی داده اند! جل الخالق منفی به چی!؟
    2
    23
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۱:۵۵
    ۴۲
    Adamat7775 - خارکف، اوکراین
    [::گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا::]. گرامی‌ با درود. پرسش شما سوال من نیز بود. جستجو کردم، معلوم شد که آقای علی‌ عباسی کارگردان این فیلم، متولد ۱۳۶۰، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس ایرانی‌سوئدی هستند. / من دو هفته پیش فیلم ایرانی دیدم با نام "عنکبوت" محصول ۱۳۹۸ بکارگردانی "ابراهیم ایرج‌زاد"، که در مورد سعید حنایی ساخته شده. ساختار فیلم خوب هست، و در نقش حنایی، "محسن تنابنده" ایفای نقش کرده، بسیار باورپزیر، و با آنکه گریم‌اش شباهت کاملی به حنایی ندارد، اما بازی‌اش مخاطب را جذب می‌کند. در کل فیلم قابل‌قبول و خوش‌ساختی هست. / و اما در مورد این فیلم جدید -عنکبوت مقدس- که این نیز بر اساس داستان سعید حنایی ساخته شده (در کشور اردن فیلمبرداری کردند)، شخصی‌ که سعید حنایی را بازی کرده، با این گریم چهره، سن‌اش ۲۰ - ۳۰ سال بیشتر از حنایی برای مخاطب بنظر می‌رسد (سعید حنایی هنگام اعدام در فروردین ۱۳۸۱، تنها ۴۰ سال داشته)، که این ایجاد تناقض می‌کند، چون فیلم بر اساس داستان واقعی‌ ساخته شده، پس باید نشانه‌های ظاهری پرسوناژها با اصل، -برابری تقریبی- داشته باشد.
    2
    12
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۲
    ۵۶
    nooshin tehrani - روم، ایتالیا
    معذرت میخوام، من این علی عباسی کارگردان را با علی عباسی تهیه کننده اشتباه گرفتم. به هرحال امیدوارم برنده بشه.
    2
    10
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۴:۲۷
    ۷۹
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا
    [::Adamat7775 - خارکف، اوکراین::]. متشکرم عزیزم. من هم با تحقیقات به فرمایشات شما رسیدم. علی عباسی اول (تهیه کننده ی حسن کچل ) متولد سال 1322 است (هم سن خود من). نه تنها همسایه و دوست زمان نوجوانی بودیم و پیاده از بلوار کرج تا دبیرستان هدف میرفتیم بلکه این دوست نابغه خیلی چیزها را به من آموخت. روزنامه نگاری و انتشار مجله. خیلی از زمان جلوتر بود. مثل اینکه دو نفر علی عباسی نابغه داریم (شاید هم 3 نفر). درود بر هر دو نفر . پیشانی این مردان علم و هنر را می بوسم. فیلم ابراهیم ایرج زاد را دو هفته پیش دیدم. حالا باید فیلم علی عباسی دوم را هم ببینم. بینهایت از شما تشکر میکنم
    1
    10
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۸
    ۴۰
    paksan - ایران، ایران
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا . حضرت عباس نیست یکی دیگه اس. ما چه میدونیم واقعا این یارو کیه فقط مطمن هستیم حضرت علی عباس نیست که خودش جای شکر داره. ولی چقدر صحنه زیبا و درخشنده ای بود برای این خانوم که زندگیش رو در ایران تباه کردند و وقتی خدا بخواهد ببینید چطور تمام سیاهی ها تبدیل به روشنی میشه. البته قطعا چندین سال سختی کشیده ولی امروز مشخصه زندگیش به سمت روشنی در حرکت هستش.
    4
    5
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۵۸
    ۴۲
    Adamat7775 - خارکف، اوکراین
    [::گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا::]. ۱) سپاس خدمت شما. ممنون از موارد خاطره‌گونه و دوستی‌ که با -جناب علی‌ عباسی تهیه‌کننده- داشتید بیان داشتید. بهتر می‌دانید (یعنی‌ در اصل چه کسی‌ بهتر شما بداند) که آقای علی‌ عباسی تهیه‌کننده، در قبل از ۵۷، تهیه‌کنندگی فیلم‌های مطرحی را بعهده داشتند. بعد از ۵۷ هم، تهیه‌کنندگی دو فیلم خوش‌ساخت -جایزه ۱۳۶۱- و‌ -جعفر خان از فرنگ برگشته ۱۳۶۶- را عهده‌دار بودند. ادامه ...
    0
    6
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۱
    ۴۲
    Adamat7775 - خارکف، اوکراین
    [::گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا::]. ۲) فیلم "جایزه - ۱۳۶۱" به‌کارگردانی علیرضا داوود‌نژاد، تهیه‌کنندگی علی‌ عباسی، و با بازی زنده‌یاد داوود رشیدی، پیام خوبی‌ دارد، و در ضمن آخرین فیلم ایرانی پس از ۵۷ بود، که -خانم بدون حجاب- در آن نشان داده شد. خانم اولی‌، زنده‌یاد ایرن بود، که در نمای‌ داخلی‌ خانه، موهای‌اش پیدا بود، و خانمی دومی‌، راننده ماشین در خیابان روبروی پارک ساعی تهران، که (همانند قبل از ۵۷ - چون داستان فیلم هم مربوط به قبل از ۵۷ است) بدون حجاب نشان داده شد، که البته در تیتراژ پایانی فیلم، از این بازیگر سیاهی‌لشگر، با عنوان خانم ارمنی یاد کردند، تا اشکال شرعی‌بنی‌اسراییلی به این فیلم وارد نشود. / فیلم جایزه را اولین بار سال ۱۳۷۳ یا ۷۴ که ویدیوکلوپ‌ها در ایران قانونی‌ شدند بر روی وی‌اچ‌اس دیدم، و برایم جالب بود که دو مورد خانم فیلم، در این فیلم پس از ۵۷تی، بدون حجاب هستند. چندین سال پیش هم نسخه‌ وی‌سی‌دی آن که در ایران منتشر شده بود در نت هم قرار گرفت، که اما این‌بار با دیدن‌اش، دریافتم که آن موارد بدون حجابی، در بازنشر سی‌دی، کمی‌ سانسور شده‌ا‌ند!.
    0
    8
    دوشنبه ۰۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۴
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.