ماجرای آخرین سفر محمدرضا شاه به مشهد برای کسب حمایت روحانیون

محمدرضا شاه پهلوی یکبار در سال ۱۳۵۶ و بار دیگر در خرداد سال ۱۳۵۷ برای کسب حمایت روحانیون و با اهداف سیاسی و استراتژیک به مشهد رفت و خود را به عنوان نماد مقابله با ماتریالیسم و ماده‌گرایی در مقابل حفاظت از دین اسلام نشان داد. با این حال روحانیون شیعه به سمت آیت الله خمینی گرایش پیدا کردند. اما چه اتفاقی رخ داد که سخنان شاه در حمایت از مذهب اقبالی نیافت؟

رویداد۲۴ - علیرضا نجفی: تصویر ثبت شده در خرداد ماه سال ۱۳۵۷ که محمدرضاشاه پهلوی به همراه همسرش فرح پهلوی به مشهد و زیارت حرم امام رضا رفت. این سفر، سفری با اهداف سیاسی و استراتژیک بود که البته نتیجه‌ای برای شاه نداشت.
 
«اگر من درست بگویم ریشه‌های انقلاب اسلامی را شاه ریخت. گمان شاه این بود که خطر عمده در وهله اول کمونیست‌ها و در وهله دوم ناسیونالیست‌ها هستند. شاه فکر می‌کرد مؤتلف روحانیت است، می‌فهمید در بین روحانیون کسانی مثل نواب صفوی و آیت‌الله خمینی هم هستند، اما فکر می‌کرد بدنه روحانیت سلطنت‌طلب است. وی می‌ترسند آنچه که در ترکیه و شوروی اتفاق افتاده در ایران هم تکرار شود. شاه همه نیرو‌های بینابینی و دموکرات و سوسیال‌دموکرات را از بین برد، فقط یک نیرو در ایران اجازه فعالیت داشت، مذهبی‌ها. فکر می‌کرد اسلام پادزهری است برای کمونیست‌ها، غافل از آنکه در اسلام کسانی هستند که خلافت می‌خواهند. شاه البته تنها نبود. آمریکا هم همین اشتباه را کرد. آمریکا حتی بعد از سقوط شاه هم همین اشتباه را در افغانستان کرد.» عباس میلانی، در مراسم رونمایی از کتاب نگاهی به شاه
 
در خرداد ماه سال ۱۳۵۷ محمدرضاشاه پهلوی آخرین سفر خود به شهر مشهد را انجام داد که سفری با اهداف سیاسی و استراتژیک بود. شاه دقیقا یک سال پیش از این تاریخ، یعنی در ۱۳ اردیبهشت سال ۱۳۵۶ سه روز به مشهد سفر کرد و پروژه‌های بسیاری در این شهر افتتاح کرد که عمده آن‌ها پروژه‌های عمرانی بودند.
 
شاه به توصیه مشاورین خود همواره تلاش می‌کرد رضایت مخالفان مذهبی را جلب کند و عامل اصلی نارضایتی سیاسی در کشور را تفکرات چپ اعلام کرده بود. در سال‌های پایانی حکومت پهلوی، این تلاش همواره بیشتر شد و سفر سال‌های ۵۶ و ۵۷ به مشهد در همین راستا انجام شد.
 
در سفر سال ۵۶، علاوه بر خانواده شاه، اسدالله علم و منوچهر اقبال و امیرقاسم معینی شاه را همراهی می‌کردند و در فرودگاه شهر مشهد مراسم باشکوهی برای وی ترتیب داده شده بود. شاه در فرودگاه مورد استقبال نایب رئیس تولیت آستان رضوی و فرمانده لشکر ۷۷ خراسان که از مجهزترین لشکر‌های ارتش بود، قرار گرفت و سپس به آستان رضوی رفته و برای روحانیون سخنرانی کرد. خانواده شاه پوشش متناسب با فضای حرم رضوی داشتند و فرح چادرپوش شاه را همراهی می‌کرد.
 
به گزارش رویداد۲۴ سخنرانی شاه در حرم و برای روحانیونی که به استقبال وی آمده بودند آشکارا سویه سیاسی داشت و حاوی این هشدار به روحانیت بود که در صورت خلع شاه، دین اسلام به دست ملحدان و مارکسیست‌ها نابود خواهد شد. سخنان شاه در آن روز اهمیت بسیاری در تحلیل اوضاع سیاسی و ایدئولوژیک سال‌های منتهی به انقلاب دارد و باید به دقت یررسی شود.
 
محمدرضاشاه خطاب به روحانیون حاضر در حرم چنین گفت: «علاقه من به دین و مذهب علاوه بر جنبه شخصی که از کودکی به‌وجود آمده است؛ جنبه خصوصی دارد و عده زیادی از این مسئله اطلاع دارند و عقیده‌ای که از لحاظ مملکت‌داری به ترویج اصول دین مبین اسلام و لزوم داشتن دین در جامعه‌ای که امروز از طریق ماده‌پرستی [ماتریالیسم؛ شاه در حقیقت به کمونیست‌ها طعنه می‌زد] تهدید می‌شود امری است بسیار روشن. کاری که از دست ما بر می‌آید البته تنظیم شعائر دینی است و هم چنین عمران، تعمیر، ایجاد تاسیسات جدید مذهبی که نمونه‌اش را خودتان در اینجا و دیگر نقاط مملکت می‌بینید مملکت ما با سرعت زیاد به سوی ترقی پیش می‌رود و در هر گوشه و کنار آن کارگاه‌هایی با وسایل و تجهیرات جدید فنی و مکانیک ایجاد می‌شود. در عین حال توجه می‌دهم که آینده ما فقط صرفا نمی‌تواند مادی و مکانیکی باشد بلکه اصول معنوی محکمی نیز باید جامعه را از خطر رفتن به سمت ماده‌پرستی بر حذر دارد. در صحبت‌ها و نطق‌ها و در کتاب‌های خودم به این مسله اشاره کرده‌ام اینجا جایی است که آقایان هم به عنوان اعتقادات مذهبی و فردی و هم به عنوان ایرانی وظایفی دارید و باید موضوع خداپرستی را از ماده‌پرستی به درستی تفکیک کنید و یک عده بیچاره اگر بیچاره نبودند که این حرف‌ها را نمی‌زدند با یک استدلال بسیار ضعیفی می‌گویند، مارکسیست اسلامی این دیگر وظیفه آقایان است که روشن بکنند که این بهانه‌ها و این حرف‌ها جنبه تمسخر دارد و اینهم البته حربه کسانی است که آدم می‌کشند مسلسل به دست وارد کوچه می‌شوند و بچه‌های دو تا شش ساله و هم چنین زنان و مردان را درو می‌کنند و با این مسئله جنبه مذهبی هم می‌دهند. این روش در کدام مذهب و دین مبین ما آمده است که یک کسی حق گرفتن جان دیگری را داشته باشد اگر سراغ دارید من که اطلاعی ندارم.»
 
همانطور که از این سخنان پیداست شاه امیدوار بود که روحانیت تشیع، علیه گروه‌های انقلابی ایستادگی کند و در سخنانش مدام مادی‌گرایی را علیه دین قرار می‌داد تا به تضاد سوسیالیسم و اسلام اشاره کند. شاه این سخنان را خطاب به روحانیون سنتی می‌گفت؛ اما آن گفتمانی که اسلام را با مفاهیم سوسیالیستی مجهز کرده بود و ایدئولوژی انقلابی و مبارزه مسلحانه از دل آن بیرون کشیده بود، آن‌ها نبودند و اساسا روحانیت سنتی در روز‌های آخر حکومت پهلوی به انقلابیون پیوستتد.
 
اسلام‌گرایی جدید که با سید قطب و مودودی آغاز شده و به ایران آمده بود، روحانیت سنتی را نقد می‌کرد و آن‌ها را بی‌عمل و خنثی می‌دانست. بسیاری از ایدئولوگ‌های این اسلام‌گرایی رادیکال، که به چیزی جز تسخیر کامل قدرت رضا نمی‌داد، اشخاص غیر روحانی بودند.
 
شاه در سخنانی که در این سفر از وی منتشر شد، مدام به گروه‌های مبارز اشاره می‌کرد: «اگر بهانه‌ای هم باشد باید گفت رفع عیب که به وسیله هفت تیر و گلوله انجام نمی‌شود بلکه به وسیله جهاد اجتماعی می‌توان بر ضد فساد اجتماعی مبارزه کرد.»
 
شاه در واقع خواستار اتحاد با روحانیون علیه نیرو‌هایی مانند مارکسیست‌ها و ملی‌گرایان بود و این امر باعث شد بیشترین مماشات را با روحانیون انجام دهد و تهدید آن‌ها برای حکومت خود را نادیده بگیرد. وی حتی پس از انقلاب و در مصاحبه‌های آخر خود پای جریان‌های دیگر و دست‌های ناشناس را به میان می‌کشید: «دست‌های دیگری در جریان انقلاب دخیل بودند و علت اتفاقات سیاسی و اجتماعی نمی‌تواند آیت‌الله خمینی باشد.»
 
شاه در این سفر از توسعه حرم رضوی سخن گفت و تعدادی از روحانیون سنتی که هنوز به انقلابیون نپیوسته بودند، او را همراهی کردند. آیت‌الله محمدرضا نوغانی هنگام ورود محمدرضاشاه به حرم، به نمایندگی از سوی روحانیون مشهد چنین سخنانی خطاب به شاه و همراهانش گفت: «بار دیگر درخشندگی مهر آریا و آریامهر تجلی بیشتری به خراسان و مجد و عظمت زیادتری به درباری ولایتمدار رضوی بخشید. این روز فرخنده و سال افتخار و فرصتی برای شرفیابی روحانیت خراسان به حضور شاهنشاه بزرگ شیعه و این روز فرخنده فرصتی است تا تشکرات قلبی ملت ایران خاصه مردم خراسان و بالاخص جامعه روحانیت را به حضور همایونی تقدیم بداریم. علاقه و ایمان خاصه شاهنشاه به مبانی مذهبی و تعظیم دایمی همایونی از شعائر اسلامی که نمودار کامل آن در خراسان آنچه که در کمتر از دو سال در این آستان مقدس گذشت و می‌گذرد به یک رویا بیشتر شباهت دارد تا به یک حقیقت... ما را به این حقیقت متوجه می‌کند که در عصر رستاخیز و انقلاب در دوران سلطنت آریامهر نه مشکل بلکه محال نیز وجود ندارد. سراسر جهان شیعه یک نقطه اتکا دارد و آن شخص شخیص همایونی است. روحانیت شیعه تمام ابواب آمال و آرمان و آرزو‌ها را به روی خود نیروی مذهب و به روی ملت و مملکت با رهبری‌های بلند پایه و اندیشمندانه آن شاهنشاه باز و مفتوح می‌داند. شاهنشاها مراتب ایمان قلبی رهبر ایران بر همه مردم ایران محرز و مسلم است. کمونیسم اساس خداپرستی و توحید را تهدید می‌کند و این سربازان دینی و خدمتگزاران مذهبی هستند با مواهب که ذات مبارک ملوکانه به این ملت و مملکت عنایت فرموده‌اند و با امکانات وسیعی که در اختیار قرارداده‌اند می‌توانیم به خواست خدا مروج قرآن و آثار شریعت مذهب و دین باشیم.»
 
این سخنان دقیقا همان چیزی بود که شاه دوست داشت بشنود و تمام مخالفان کشور را ملحد و کمونیست جا بزند و خود را حامی دین و مبارز با کمونیست و الحاد بنمایاند. جالب اینجاست که در این سفر شاه اقدامات مذهبی و دیدار با روحانیون را انجام داد و فرح به امور مربوط به نهاد‌های مدرن پرداخت که بسیاری از این نهاد‌ها به صورت موازی با قوه اجراییه و توسط دفتر خود فرح ساخته شده بودند.
 
سفر آخر شاه به مشهد که یکسال پس از این سفر انجام می‌شد، به صورت کمیکی تکرار سفر پیشین بود که البته سویه‌های مذهبی آن بیشتر شده بود. شاه در این سفر طرحی برای توسعه حرم رضوی داد و یک موسسه مذهبی در مشهد ایجاد کرد. آسوشیتدپرس این سفر را چنین گزارش کرد: «شاه پس از ورود به مشهد بلافاصله به مرقد مطهر رضوی رفتند و شاهنشاه که لباس یونیفرم نظامی داشتند به همراه شهبانو که لباس سراپا پوشیده اسلامی داشتند مرقد را زیارت کردند. صدهاتن از روحانیون نیز به استقبال ایشان آمده بودند که یک نفر روحانی خطابه‌ای خواند و گفت شاهنشاه مسئولیت مبارزه با دشمنان دین و اسلام را بر عهده گرفته اند و این مهم است که جوانان بدانند در حقیقت مارکسیسم و کمونیسم چیستند. روحانی همچنین اظهار داشت اینکه اعلیحضرت روز تولد حضرت فاطمه را برای سفر به مشهد انتخاب کرده اند مایه خشنودی است و از نیات بلند و اعتقادات مذهبی معظم له سرچشمه می‌گیرد.»
 
آنطور که تاریخ شاهد بود، هیچ کدام از این سخنان و اقدامات از آتش انقلاب اسلامی نکاست و بلکه خشم اسلام‌گرایان بیشتر شعله‌ور شد. شاه تصور می‌کرد اسلام‌گرایان خواستار اصلاحات فرهنگی به نفع قوانین شریعت هستند، ولی دیگر گروه‌های سیاسی مانند جبهه ملی و حزب توده و گروه‌های چریکی می‌خواهند وی را از قدرت خلع کنند. به همین دلیل دشمن و خطر اصلی را پرورش داد؛ غافل از اینکه اسلام‌گرایان نه اصلاحات جزئی بلکه تمامیت قدرت و نظارت بر همه فضای عمومی و فردی را می‌خواستند.
+86
رأی دهید
-29

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۲۲
    دیاآکو فردوسی - لندن، انگلستان

    باز ته استکانی ها خزیدن در چکمه پهلوی دنبال ارث پدر نداشته شون . این روزها هر کی با ننه اش قهر میکنه از دیوار کوتاه پهلوی بالا میره ،. روحانیون در زمان پهلوی به ملا دوزاری همان دو قرآنی معروف بودند و این چگونه میتواند باشد که .....
    110
    67
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۰۸:۱۶
    ۳۲
    arian1 - ابادان، ایران

    شاه فقید و گرامی بخوبی می دانست که پشت سر آخوندها انگلیس و اسرائیل و روسیه هستند و بوسیله آنها حمایت می شوند اما برای بقای کشور و مردم باز هم سعی می کرد که با اسلامیون کنار بیاید تا شاید نقشه شوم دولت های غربی و روسیه را برای بقدرت رساندن روحانیون نقش بر آب کند.
    106
    51
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۰۸:۴۰
    ۲۲
    دیاآکو فردوسی - لندن، انگلستان

    متاسفانه کمتر کسی در این سایت از هویت این علیرضا نجفی زنجان بالام جان خبر داشته باشد . فقط کافی ست در گوگل سرچ نامش را تایپ کنید و با ناصر پاره پوره (پیرایر ) دوم آشنا شوید ،. این آدمک مقاله هایی چون همین متن در باره کوروش کبیر ، نادرشاه افشار ، و غیره دارد که سراسر جعل و تحریف تاریخ و بشدت یک پانترک میباشد ،. ...
    99
    42
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۰۸:۴۸
    ۳۸
    رژیم عشقوحالگر - لندن، انگلستان

    (یک نفر روحانی خطابه‌ای خواند و گفت شاهنشاه مسئولیت مبارزه با دشمنان دین و اسلام را بر عهده گرفته اند و این مهم است که جوانان بدانند در حقیقت مارکسیسم و کمونیسم چیستند.)اون یکنفر روحانی علم الهدای خودمون در زمان جوانیش نبود؟؟؟:-)
    0
    28
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۱
    ۶۵
    pirzan e irani - استکهلم، سوئد
    محمدرضا شاه آخرین پادشاه شیعی بود و طبق این اصل با روحانیون مدارا میکرد، و به آنها اعتماد داشت. ولی متاسفانه آخوند جماعت بد عهدی کرد !
    13
    31
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۴:۲۳
    ۳۲
    گارد جاویدان - فرانکفورت، آلمان

    کسی که این مقاله رو نوشته اصلاً آشنا به روحیه و طرز فکر مردم ایران نیست این شخص فکر میکنه شاه به آخوندها اجازه فعالیت سیاسی داده بود!! درصورتیکه کارنامه شاه نشان میدهد که او دست آخوندها را از قضاوت و آموزش و پرورش و حتی جان ومال مردم کوتاه کرده بود و تنها کاری که نکرد این بود که آنها را مانند استالین قتل عام نکرد! حتی کشوری مثل شوروی بعد از فروپاشی مهد گروه های تروریستی اسلامی شد و دیدیم که افراط گرایی در مناطق مسلمان نشین بیشتر از کشورهای آفریقایی و عربی شد! نویسنده ارجاع میدهد به عباس میلانی کسی که سابقه فعالیت مارکسیستی داشته و با شاه مخالفت میکرد در حالیکه در آمریکا بسر میبرد!! قدرت سازمان سیا رو دست کم گرفته و فکر میکنه آمریکا در افغانستان چیزی رو از دست داد یا افغانستان برای آمریکا تحفه باارزشی بوده! در مورد ایران اشتباه نکرد چون به راحتی جنگ رو به ایران تحمیل کردند، جنگی که شاه 12 سال آنرا به تأخیر انداخته بود و زیر بار نمیرفت و نعمت جنگ رو خمینی با میلیاردها دلار هزینه بر ملت ایران به اروپا و آمریکا و شوروی تقدیم کرد
    83
    15
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۰
    ۵۷
    Attila14 - استکهلم، سوئد

    متاسفانه شاه هر کسی رو به صرف فقط ایرانی بودن به چشم یک پرینس میدید و میخواست دل همه شونو در ایران عزیز رو به پیشرفتش بدست بیاره!. من اون موقع ۱۲ سالم بود و گیج از همه چیز!. ولی این ۲۵-۲۰ سال اخیر دوست داشتم برم مقبره اش ادای احترام کنم و جرات کنم بگم! شاهنشاها! موشهای زیرزمین خونه مون جزوی از اعضای خانواده نیستن و حتی میکروب و مریضی میارن
    80
    15
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۷
    ۵۹
    رها از جهل - اوین، ایران

    توهم و تفکری که برای بقای یک حکومت دیکتاتوری بجای رجوع به بزرگ مردانی در عرصه سیاست و ادیبانی چون کسروی به آخوندهای کلاش عوامفریب و لاتها و عربده کشان شهرنو دخیل ببندد آخر عاقبتش همین بود که شد. زیارت قبول....
    11
    44
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۲
    ۶۱
    سپهری - استرالیای غربی، استرالیا

    جنابانان؛. دیاآکو فردوسی لندن انگلستان، آریان۱ ابادان، ایران،.. بجای انگ زدن و توهین به دیگران کمی تعقل و تفکر هم بد نیست، تا کی میخواهید تحت عنوان شاه پرستی هر واقعیتی که به مزاجتان سازگار نیست را سرکوب ومنکوب کنید؟ دربحبوحه انقلاب در زمان شاه شیعه شما، مجاهدین، چریکهای فدایی، نیروهای ملی و. همه یا اعدام شده یا زندان ویا درتبعید بودند و متأسفانه تنها قشری که درنهایت آزادی فعالیت داشت همین روحانیت دستبوس و پابوس بود که نه سربازی میرفت نه مالیات میداد، بدون کار و زحمت پول میگرفت، مساجد و حسینیه وتکایا را همه دراختیار داشتند ولی شماها هنوز میخواهید خود را به خواب عمدی فرو ببرید اما باور کنید این رؤیا نیست یک واقعیت تلخ وسنگین وپرهزینه برای ملت وایران، این زیباترین وطن است که حاکمیت دو دستی تقدیم آخوند رذل و بدکردارشد اما یقینا ایران هرگز نخواهد مرد واین زیباترین وطن به زودی آزاد خواهد شد‌. ننگ و نفرین بر ج اسلامی و سایبری های وطن فروش .
    14
    87
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۸
    ۵۹
    رها از جهل - اوین، ایران

    بیش از 30 میلیون مذهبی متوهم و بیش از یک میلیون روحانی عوامفریب در کشور جولان میدادند بعد ایشان از 4تا و نصفی بچه کمونیست وحشت داشتند و مدام میگفتند این تفکر غیر قانونی است اما تفکرات آخوندها و شعبان بی مخ ها و پری بلنده ها آزاد بود!!!
    14
    44
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۹
    ۶۵
    pirzan e irani - استکهلم، سوئد

    کلید واژه و ورود و نفوذ اسلام گرایان را در کشور همین دیکتاتور تمامیت خواه در مملکت آبیاری کرد. رضا شاه به آخوند جماعت زیاد میدان نداد. ولی پسرش خیر! شاه برای جو شانتاژ علیه نیروهای آگاه همیشه پیشتاز بود.ماتریالیسم را سرکوب کرد ولی ایده آلیسم را پرورش داد، که زایمان آن خمینی شد. در سرکوب و اعدام زندانیان غیر مذهبی افسار دریده بود. اعضای خانواده بنده چون بقیه ایرانیان توسط ساواک و ارگانهای سرکوبگر همین دیکتاتور شکنجه و اعدام شدند.او هم حکومت میکرد و هم سلطنت! آخوندها را تبعید کرد، ولی قشر روشنفکر را اعدام. شاه تا بناگوش دین زده بود، از چرندیاتی مذهبی برای تحکیم حکومت خود همیشه استفاده میکرد. همیشه با ابولفضل و عباس و حسن و حسین همدم بود. اعدام و شکنجه محکوم است حال چه علیه ساواکی هایی چون تهرانی ها باشد، یا علیه عوامل سرکوبگر و دزدان مالی وتحت نام جاده سازی و کارهای ساختمانی. یا هرکس دیگر. بنده یقین دارم که این پاچه بگیران شاه الهی، لات، اسکویی صفت، که منطق و شعورشان فرقه ای و توهین و فحاشی است، هیچ فرقی با اوباشان دینی نخواهند داشت.اگر باور ندارید ببینید پاچه بگیران چه میکنند!
    8
    43
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۵
    ۳۲
    گارد جاویدان - فرانکفورت، آلمان

    تمام کسانی که در زمان شاه اعدام شدند به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم در کشتن افراد بیگناه مقصر بودند سازمانهای خرابکاری که نام خلق را یدک میکشیدند همیشه دست به ترور کور میزدند و اگر دستگیر میشدند بنا بر میزان جرمی که داشتند مجازات میشدند نه بیشتر و نه کمتر و اگر غلط کردم نامه مینوشتند احتمال بخشش هم وجود داشت متأسفانه یک مشت احمق اصلاً معنی روشنفکر را نمیدانند و اسم یک مشت آدم بی خاصیت رو گذاشته بودند نیروهای آگاه این نیروهای آگاه وقتی زمزمه های انقلاب شد اینقدر آگاه بودند که به دنبال خمینی راه افتادند و بقیه گاگول ها را هم به دنبال خود کشیدند آیا یک چنین احمقهایی مستحق اعدام نبودند؟ اینها از شاه ایراد میگیرند که شاه به آخوندها پر و بال میداد ولی خودشون دستمال به دست برای بیعت کردن با خمینی دسته دسته رفتند فرانسه! خوشبختانه دست همه این به اصطلاح نیروهای آگاه رو شده و با اینکه میبینند اوضاع مملکت وخیم شده ولی مثل زمان شاه دنبال خرابکاری و ترور کور نمیروند چون میدانند که روسیه و اروپا از آنها حمایت نمیکنند
    38
    4
    جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۲۲:۱۱
    ۵۹
    رها از جهل - اوین، ایران

    ذوب شدگان کوره ولایت شاهی کجایید؟؟ این تصویری از شاه متمدن شماست که رفته زیارت فبر متحجرین؟؟ چرا تا این لحظه بوفت ایران تعداد مثبت های این پست به 80 هم نرسیده؟؟؟ مگر قرار نبود که هرگاه اسم و تصویری از پهلوی ها پست شد این سایت را بترکونید؟؟ چرا خجالت میکشید؟؟ میدانم که نفوذی و قدرتی ندارید وگرنه با یک فرمان ملوکانه-ساواکانه به ادمین سایت دستور میدادید دیگه از این گزارشات را پست نگذارند؟؟
    2
    28
    شنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۱
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.