سفر غیرعلنی قاآنی به اربیل برای دیدار با مسعود بارزانی

العربیه :منابع «العربیه» خبر دادند که اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، عصر یکشنبه در سفری غیرمنتظره به اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق رفته بود.

این منابع دوشنبه 31 ژانویه گفتند که این سفر قاآنی یک روز پیش از دیدار محمد الحلبوسی، رئیس پارلمان عراق، نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان و مقتدی صدر، رهبر جنبش صدری‌ها انجام گرفته است.

به گفته ناظران سیاسی این تلاش اخیر نیروی سپاه قدس برای ایجاد توافق بین نیروهای سیاسی عراق به ویژه میان گروه‌های شیعه که با برنامه مقتدی صدر برای تشکیل دولت اکثریت ملی مخالفند، صورت می‌گیرد.

این دومین سفر قاآنی به عراق است، فرمانده سپاه قدس پیشتر از شهر سامرا بازدید کرده بود.

یک منبع آگاه عراقی گفت، هدف قاآنی از سفر به اربیل، دیدار با نیروهای سیاسی کُرد به‌ویژه رهبر حزب دمکرات کردستان عراق به منظور تحت فشار قرار دادن این حزب برای تشکیل دولت عراق دانست. سفر این مقام نظامی ایران به کردستان پس از آن انجام گرفت که اخیرا توافق بین مقتدی صدر و «هیئت هماهنگی» احزاب شیعه مورد حمایت ایران به بن‌بست رسیده است.
آخرین فرصت برای حل اختلاف
مهند الجنابی، استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه جیهان، گفت به نظر می‌‍رسد که این سفر قاآنی آخرین فرصت برای حل و فصل اختلاف میان گروه‌های شیعی است که باید پیش از آغاز مرحله دوم تشکیل دولت یعنی انتخاب رئیس جمهوری، انجام پذیرد.

این استاد دانشگاه گفت، تلاش‌های قبلی قاآنی برای پر کردن شکاف میان دیدگاه‌های مقتدی صدر و «هیئت هماهنگی» که شامل احزاب و جناح‌های شیعه وفادار به ایران مانند ائتلاف الفتح به رهبری هادی العامری و فراکسیون دولت قانون به رهبری نوری مالکی است، ناکام مانده است.

این استاد دانشگاه گفت که قاآنی در دیدار دو پیشنهاد را به مسعود بارزانی ارائه خواهد داد اول او را متقاعد کند که در ازای حمایت «هیئت هماهنگی» اتحاد خود با مقتدی صدر را ترک کند دوم اگر خواهان ماندن در ائتلاف با صدر است، پست ریاست جمهوری را به حزب اتحادیه میهنی کردستان و به نامزدی برهم صالح واگذار کند.
افول نقش قاآنی
الجنابی افزود که قاآنی از دشواری نفوذ بر صدر و تحت فشار قرار دادن او برای گنجاندن همه طیف‌های «هیئت هماهنگی» در بزرگترین فراکسیون آگاه است، بنابراین برای دور زدن این موضوع تلاش می‌کند که کردها را برای ایجاد منصب معاونت رئیس جمهوری و اعطای آن به نوری مالکی که از سوی جنبش صدر طرد شده است، متقاعد کند.

او همچنین خاطرنشان کرد: «شاخص‌های این سفر و سفر قبلی نه تنها نشان دهنده شکست ماموریت اسماعیل قاآنی است، بلکه ثابت می‌کند که محور سپاه پاسداران در عراق از محاسبه نادرست متغیرهای سیاسی رنج می‌برد چرا که حزب دمکرات کردستان برای تعیین نامزد ریاست جمهوری خود نیازی به حمایت «گروه‌های شیعه وابسته به ایران موسوم به «هیئت هماهنگی» ندارد.
اسماعیل قاآنیفراس الیاس، کارشناس امور سیاسی، تحلیلگر و پژوهشگر استراتژیک در امور گروه‌های مسلح به «العربیه» گفت: «ایران از زمان اعلام نتایج انتخابات زودهنگام پارلمانی مایل بوده تا جناح‌های وفادار به خود را به پذیرش نتایج آن سوق دهد.»

با این حال اما قاآنی در سفرهای خود به عراق تلاش کرد که با تحت فشار قرار دادن مقتدی صدر برخی از پست‌های وزارتخانه‌ها را در دولت آینده به طیف طرفدار ایران موسوم به «هیئت هماهنگی» واگذار کند اما با مخالفت صدر موفق به این کار نشد.

الیاس گفت، مشکل ایران تنها بحران و افول نفوذ آن در عراق نیست، بلکه به شکست کامل قاآنی در انجام مأموریت‌های تهران و عدم توانایی او در ایفای نقش سابق قاسم سلیمانی، مربوط می‌شود.
پایان نفوذ ایران در عراق
حسین العنگود، روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی عراقی نیز در این‌باره می‌گوید:« نقش قاآنی در عراق دیگر افول کرده است و او از صلابت و نفوذ کافی بمانند قاسم سلیمانی برخوردار نیست.»

العنگود همچنین معتقد است که «شرایط عراق تغییر کرده است» و قاآنی نیز از زیرکی و نفوذ سلیمانی برخوردار نیست.

به گفته این تحلیلگر سیاسی عراقی نفوذ ایران در عراق دیگر همچون گذشته قادر به تغییر نقشه‌ها و اتحادها نیست و سفر فرمانده سپاه قدس تنها به عنوان تلاشی برای نجات کالبد سیاسی شیعیان از طریق اعمال فشار بر مسعود بارزانی، رهبر کُردها که با همه احزاب رابطه خوبی دارد، ارزیابی می‌شود.