قراردادهای تسلیحاتی زمان شاه؛ موضوع مشترک تعامل آمریکا و بریتانیا با ایران

حکومت ایران به دنبال پول قراردادهای خرید تسلیحاتی زمان شاه است-عکس از پایگاه مرکز اسناد انقلابشاه ایران، تنها رهبری در جهان بود که آمریکا به او جنگنده‌های اف-۱۴ تام‌کت فروختایندیپندنت فارسی : طی چند هفته اخیر و بر اساس خبرهای منتشر شده، بریتانیا پذیرفته است که پولی را که بابت فروش سلاح به ایران در دوران محمدرضاشاه پهلوی، پادشاه فقید ایران گرفته، به حکومت جدید ایران بازگرداند. در دوران پهلوی، ایران چند قرارداد تسلیحاتی با آمریکا و بریتانیا منعقد کرد که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، اجرای این قراردادها به حال تعلیق درآمد. از آنجایی که بخشی از پول این قراردادها در دوران محمدرضاشاه پهلوی پرداخت شده بود، جمهوری اسلامی با استناد به قراردادهای پیشین، مدعی دریافت بدهی‌های آمریکا و بریتانیا شد.
 
گمانه‌زنی‌های متعددی مطرح است که آزادی نازنین زاغری رتکلیف، شهروند بریتانیایی-ایرانی بازداشت شده در ایران تا حدود زیادی به پرداخت بدهی‌های بریتانیا بابت تحویل ندادن تانک‌های چیفتن به ایران است که قرارداد آن در دوران محمدرضا شاه پهلوی منعقد شده بود. هرچند بریتانیا اخیرا به این بدهی اعتراف کرده، مقامات تهران می‌گویند این بدهی ربطی به پرونده نازنین زاغری ندارد. با این حال برخی ناظران بین‌المللی به پالت‌های اسکناسی اشاره می‌کنند که در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما در آمریکا و مذاکرات برجام و مبادله زندانیان به جمهوری اسلامی تحویل داده شد. این پول نقد با قرارداد جنگنده‌های اف‌-۱۴ مرتبط بود که باز هم در دوره محمدرضاشاه پهلوی قرارداد آن منعقد شده بود.
مجله «فوربس» در این زمینه می‌نویسد: در دوران باراک اوباما، رئیس جمهور پیشین آمریکا نیز، چنین روندی طی شد و آن کشور در پی امضای برجام، بخش بزرگی از پول تسلیحات تحویل نشده را به ایران بازگرداند. در ژانویه سال ۲۰۱۶، ایالات متحده به طور مخفیانه، ۴۰۰ میلیون دلار پول نقد را که در قالب ارز‌های متنوع جمع‌آوری شده بود، با هواپیما به ایران تحویل داد. همان زمان پنج آمریکایی از ایران آزاد شدند. جیسون رضائیان خبرنگار واشنگتن پست از جمله این افراد بود.
 
پس از آنکه وال استریت ژورنال موضوع را آشکار کرد، مخالفان جمهوری‌خواه اوباما این کار را نوعی باج‌دهی عنوان کردند. در واقع اوباما متهم است که در ازای این کار، یک ایرانی و شش ایرانی-آمریکایی که به اتهام نقض تحریم‌ها در آمریکا درحبس بودند را به علاوه پول نقد به ایران تحویل داده است. به عبارت دیگر آمریکا و ایران با زندانیان تجارت کردند.
 
به نظر می‌رسد که پرداخت این بدهی در واقع  بازگرداندن پولی است که شاه در سال ۱۹۷۰ برای خرید تسلیحات به آمریکا پرداخت کرده بود و پس از انقلاب ۵۷ و در پی گروگان گرفتن ۴۴۴ روزه کارکنان سفارت آمریکا در تهران، ایالات متحده که دیگر با ایران وارد روابط خصمانه شده بود، از تحویل سلاح‌های فروخته شده خودداری کرد.
 
شاه ایران تنها رهبری در جهان بود که آمریکا به او هواپیماهای اف-۱۴ تام‌کت را فروخته است. مسلما این هواپیماها، مجهزترین و پیشرفته‌ترین هواپیما در دوران خود بودند. شاه ۸۰ فروند از این هواپیما را خریداری کرد و پول لازم را نیز به شرکت «گرومن» پرداخت کرد. ۷۹ فروند از این هواپیماها تا پیش از انقلاب تحویل ایران شد. علاوه بر این، شاه طی یک قرارداد چند میلیاردی، ۱۶۰ فروند از هواپیماهای اف-۱۶ را نیز سفارش داد. شاه فقید ایران ایران حتی پیشنهاد سرمایه‌گذاری در پروژه ارتقای اف-۱۸ را نیز مطرح کرد و از ایالات متحده خواست تا ۲۵۰ فروند از آن را نیز به ایران بفروشد.
 
سرانجام به دنبال وقوع انقلاب اسلامی، حتی یک اف-۱۶ نیز به جمهوری اسلامی تحویل داده نشد.
 
پس از توافقنامه هسته‌ای بین ایران و کشورهای۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه و آلمان) در سال ۲۰۱۵، واشنگتن متعهد شد که ۴۰۰ میلیون دلار اصل پول به علاوه ۱.۳ میلیارد سود پول را طی دو قسط به ایران پرداخت کند. اگرچه با توجه به رویکرد دولت دونالد ترامپ، ادامه اجرای این موضوع فعلا منتفی شده است.
 
حال برخی از تحلیل‌گران معتقدند که همین موضوع در مورد بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی بریتانیا بابت تحویل ندادن تانک‌های سفارشی شاه فقید، در حال تکرار است.
+10
رأی دهید
-4

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۶۰
    zarduscht - فرانکفورت، آلمان
    بعد این آذری و باندش .حرف مفت، چرا شاه اینقدر سلاح خرید؟ بدون این سلاح ها.برادران . سوریه .عراقی .مصری،سال ۱۳۵۲ چنان بلاهی به سرش می‌‌آوردند. که امروز بجای روضه برای سالار شهیدش.باید دعا به جان عمر و عثمان می‌‌خواند.و خوزستانی و نفتی‌ دیگر نبود. که پول مفت بگیرند .و اینجا قربان صدقه ریش مقدس. حتا دکتر سحابی این‌ها در کتاب ۴۰ سال خاطره و تجربه. آشکار می‌‌نویسد. یک حرف درست از ما بیرون نیامد.فقط دروغ.و اینها. ؟ یک مومیاهی .مثل زاهدی از زیر خاک. دیدی دیدی. نگفتیم. حق مستضعفین خورده شد. سحابی .که از خودشان است. ملاک نیست. ولی‌ زاهدی ملاک است.طرف بعد ۶۰ سال تازه یادش آمده. زمان شاه خوب نبود. سلیمانی بهتر است.
    6
    18
    ‌سه شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۹
    ۲۵
    آذرمیانه - آذربادگان، ایران
    [::zarduscht - فرانکفورت، آلمان::]. متخصصین سازمان برنامه میگند که خرید سلاح همواره مشکل ساز در اجرای برنامه ها میشد. اولا هنگفت بوده باعث میشده از بودجه های مهم مثل آموزش پرورش بزنند ثانیا روی برنامه نبوده یه دفعه وسط یه سال اعلیحضرت هوس میکرده کلی سلاح بخره اینا هرچی میگفتند بابا این برنامه ها رو بهم میزنه گوش نمیکرده . برنامه های پنجساله توسعه هیچکدام اجرا نشدند چون حساب و کتابی نبود! در ضمن سلاح کافی نیست اینها با شروع حکومت نظامی تازه میاند میبینند برای نیرو زمینی برنامه سوخت رسانی ندارند! حتی برای تهران! یا اینکه با شروع جنگ زمانی که میخواستند تانکهای چیفتن رو به غرب کشور ببرند تانکبر نداشتند! رفتند سراغ اصغر قندچی ایران کاوه یکماه طول کشید براشون یه چیزایی سوار کنه بتونند چیفتن رو ببرند!! من از زاهدی چیزی ننوشتم عمو ببین قاطی کردی . اون یادداشتهای علم بود که نوشتم
    17
    7
    ‌سه شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۷
    ۲۵
    آذرمیانه - آذربادگان، ایران
    [::zarduscht - فرانکفورت، آلمان::]. اتفاقا یکی از عوامل سقوط شاه ( نه همه عوامل) همین تخصیص بودجه ها با ارتش بود که جلوی خیلی کارهای زیر بنایی رو سد کرد.
    14
    6
    ‌سه شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۹
    ۴۵
    tabatabayi - آلمان، آلمان
    اگر خواننده این متن تیزهوش باشد، متوجه می شود که ایندیپندنت فارسی که یک سرانه چپ و طبیعتا ضد شاه و ضد ایرانی محسوب می شود، به هیچ وجه قصد تمجید از شاه را ندارد. بلکه می خواهد بر حماقت های دولت انقلابی 57 ای سرپوش بگذارد که به طور احمقانه ای قرارداد های خرید سلاح که حتی پول آن تمام و کمال پرداخت شده بود را لغو کرد. در آن زمان این قدر کله ها داغ بود که نفهمیدند از کجا خوردند، ولی در سال های اخیر تمام ایرانیان حتی طرفداران رژیم شگفت زده شده اند که چرا این حماقت یا در اصل خیانت به اسم اقدام انقلابی اتفاق افتاد. چون جنگنده های اف 16 را به اسرائیل تحویل دادند که با دارا بودن همان ها، تمام مزدوران رژیم شامل بسیجی و سپاهی و انصار را در سوریه می ترکاند و موشک ها و آواکس ها را تحویل سعودی ها دادند که دشمن شماره یک آخوندها شده اند. بنابراین ایندیپندنت فارسی که نویسنده های آن قلم به مزد ملاها هستند، سعی می کنند از این راه به خواننده بقبولانند که این خریت انقلابی بلاخره پس از چند سال جواب داد و 400 میلیون دلار پول به ایران برگشت داده شد. در حالی که فقط یک قلم مبلغ قرارداد اف 16 هشت میلیارد دلار بود
    0
    11
    ‌سه شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۶:۲۴
    نظر شما چیست؟