سندی از آرشیو ملی بریتانیا :عذرخواهی «مارگارت تاچر» از سعودی ها به خاطر گزارش بی‌بی‌سی درباره زائران ایرانی

در ماه اکتبر، «ملک فهد» با دفتر نخست وزیر بریتانیا تماس می گیرد تا خشم خود را ابراز کند.

 

شفقنا :طبق اسنادی که اخیرا در «آرشیو ملی» بریتانیا منتشر شده است، «مارگارت تاچر» مصر بوده است که از خانواده ی سلطنتی سعودی به خاطر یکی از گزارش های بی بی سی عذرخواهی به عمل بیاید.

 

به گزارش شفقنا به نقل از «میرور»، این ماجرا که در ماه سپتامبر سال 1983 رخ داده است، مربوط به زمانی می شود که سرویس جهانی «بی بی سی» گزارشی درباره ی بدرفتاری مقامات سعودی با حجاج ایرانی و بازداشت این حجاج در مراسم سالانه ی حج منتشر کرد، که خشم و شکایت طرف سعودی را برانگیخت. روزنامه های سعودی شدیدا به «بی بی سی» حمله کردند.

 

اطلاعیه ای که از سوی «وزارت اطلاع رسانی» سعودی منتشر شد مسئله را پیچیده تر کرد. این بیانیه، گزارش مزبور را با انتصاب «استوارت یانگ» به سمت ریاست هیئت مدیره «بی بی سی» مرتبط دانسته بود. گفتنی است «استوارت یانگ» یهودی بود.

 

طبق اظهارات سخنگوی «وزارت اطلاع رسانی» سعودی، «بی بی سی، پس از اینکه ریاستش را به صهیونیستی سپردند که بخاطر خصومت شدیدش نسبت به مسائل اسلامی و عربی معروف است،‌ رویکردی ضد اسلامی اتخاذ کرد».

 

«سر جئوفری هاو» وزیر امور خارجه بریتانیا طی پیغامی به سفارت بریتانیا در ریاض می گوید: «سکوت از سوی ما ممکن است سعودی ها را تشجیع کند که باز هم چنین اظهاراتی مطرح کنند و باید یک جوری به این مزخرفی که درباره «استوارت یانگ» گفته اند پایان داد».

 

در ماه اکتبر، «ملک فهد» با دفتر نخست وزیر بریتانیا تماس می گیرد تا خشم خود را ابراز کند. اما «مارگارت تاچر» (که احتمالا به خاطر دعواهای دیپلماتیکی که سه سال پیشترش به خاطر فیلم مستند داستانی «مرگ یک شاهزاده» به راه افتاده بود نگران بود) بیش از اینکه دغدغه ی دفاع از بی بی سی را داشته باشد، دغدغه ی فرو نشاندن خشم سعودی ها را داشت.

 

به مسئولان وزارت خارجه دستور می دهند از طرف او نامه ای به «ملک فهد» پادشاه سعودی بنویسند؛ اما دفتر نخست وزیر متن پیشنهادی وزارت خارجه را سریعا رد می کند.

 

«جان کولز» منشی مخصوص نخست وزیر چنین نوشته بود:

«نخست وزیر معتقد است پاسخ پیشنهادی کفایت نمی کند. او معتقد است ما باید بگویم بخاطر این گزارش ناصحیح از این حادثه متاسفیم. او ضمنا معتقد است به ما ربطی ندارد که با اشاره به استقلال سردبیران بی بی سی از آنها دفاع کنیم.»

متن تصحیح شده ی نامه ی «تاچر» به «فهد» چنین بود: «از شنیدن ماجرای اخبار غلطی که بی بی سی در روز 6 سپتامبر در سرویس های عربی و فارسی اش منتشر کرده است متاسف شدم. این مسئله مایه ی تاسف است. من و تمام همکارانم بالاترین میزان اهمیت را برای دوستی و همکاری با پادشاهی عربستان سعودی قائل هستیم و مثل اعلیحضرت آرزومندیم هیچ چیزی نباید این رابطه را خدشه دار کند. مطلع هستم که بی بی سی بلافاصله پس از گزارش 6 سپتامبر، گزارشی درباره ی تکذیبیه ی دولت سعودی در این باره منتشر کرده است».

اما این واکنش «تاچر» باعث رنجش برخی مقامات وزارت امور خارجه بریتانیا شده بود. یکی از اعضای دپارتمان «خاورمیانه» در حاشیه ی این سند نوشته است: «یک درس عملی اینجا دیده می شود. رفتار نخست وزیر با پادشاهان خیلی تملق آمیز است، اما با عوام الناس تعارف ندارد.»