بررسی ادعای ساخت ماشین زمان در گفت و گو با یک فیزیکدان نظری

توماس رومان، فیزیکدان نظری

یک ایرانی به نام علی رازقی، ۲۷ ساله، که خود را «مدیر عامل مرکز اختراعات راهبردی ایران» معرفی کرده، مدعی است  موفق به ساخت یک دستگاه «ماشین زمان» شده که با استفاده از الگوریتم های پیچیده، با دقتی شگفت انگیز سرنوشت شخص را در آینده پیش بینی می کند.
 
رازقی در گفت و گو با خبرگزاری فارس مدعی شده که دستگاهش «به اندازه یک کیس کامپیو‌تر است که می‌تواند تمام اطلاعات افراد را برای پنج تا هشت سال آینده پیش‌بینی کند.» وی می گوید تصمیم گرفته که «از ترس آنکه مبادا چینی ها ایده ماشین زمان را بدزدند و شبانه میلیون ها عدد از آن تولید کنند،» آن را مخفی نگاه دارد.
 
در میزان توجهی که گزارش فوق به خود جلب کرد همین بس که روز جمعه، ۲۳ فروردین، وزیر علوم تحقیقات و فن آوری ایران در مصاحبه با خبرگزاری فارس ادعای رازقی را رد کرد.
 
سایت نشنال جئوگرافی می نویسد برای بررسی امکان چنین ادعایی با توماس رومان، فیزیکدان نظری در دانشگاه ایالتی کانکتیکات مرکزی و نویسنده کتاب «سفر در زمان» به گفت و گو نشستیم که چکیده آن را در ادامه می خوانید:
 
درباره این ادعای رازقی که ماشین زمانی ساخته است که می تواند آینده شخص را پیش بینی کند، چه فکر می کنید؟
 
مزخرف محض است.
 
حالا آیا این ماشین مورد ادعای ایشان [به فرض اینکه ساخته می شد،] هیچ قانونی فیزیکی را می شکند؟
 
اینقدر [حرف های ایشان] پرت بوده که نمی شود نظر داد.
 
چه باورهای نادرستی در میان مردم درباره سفر در طول زمان وجود دارد؟
 
یک باور نادرست این است که شما می توانید به هر زمانی که بخواهید در گذشته سفر کنید. چنین چیزی صحیح نیست. فقط می توانید تا آنجا در زمان عقب بروید که ماشین زمانتان اختراع شده است.
 
برای همین اگر من امروز ماشین زمان خودم را اختراع کنم و ۳۰ سال هم صبر کنم و بخواهم به گذشته بروم، عقب ترین نقطه ای که می توانم به آن سفر کنم امروز است که دستگاه اختراعم را روشن کرده ام. یک باور نادرست دیگر -که خیلی زیاد هم در فیلم های تخیلی می بینید،- آن است که در نتیجه سفر در طول زمان می توانید در خط زمان تغییر ایجاد کنید. در این داستان ها، مسافر زمان به گذشته می رود و کاری می کند که در آینده تغییری ایجاد شود. چنین چیزی ممکن نیست، چرا که نمی توانیم در یک جهان پدیده ای را داشته باشیم که در آنِ واحد هم اتفاق بیفتد و هم نیفتد. نمی توانید گذشته را تغییر دهید. برای مثال تصور کنید من به گذشته سفر کنم و تلاش کنم پدربزرگم را به قتل برسانم.
 
اگر موفق شدم، مسلم است که خودم هرگز به دنیا نمی آیم که بتوانم با استفاده از ماشین زمان به گذشته سفر کنم. یک بار دیگر می گویم، نمی توانیم واقعه ای -که اینجا قتل پدربزرگ من بوده، - را در یک جهان واحد داشته باشیم که هم اتفاق افتاده و هم اتفاق نیفتاده باشد.
 
راهی برای دور زدن «پارادوکس پدربزرگ» وجود دارد؟
 
 دو امکان هست. اولی نظریه ای است که بعضی وقتها به آن سناریوی ثبات شخصی می گویند، در این نظریه همه وقایعی که در طول حلقه زمانی که من خلق می کنم روی می دهند باید دارای ثبات شخصی باشند.
 
یعنی، برای مثال، اگر من در زمان به گذشته سفر کنم و تلاش کنم به پدربزرگم شلیک کنم، همیشه یک اتفاقی پیش می آید که مرا از دست زدن به چنین کاری باز خواهد داشت. لگد قنداق تفنگ باعث می شود تیرم به خطا برود، یا پدربزرگم جا خالی می دهد، یا اینکه اصلاً خودم نظرم را عوض می کنم. انگاری که این هستی و قوانین فیزیکی حاکم بر آن دست به یکی می کنند که همه چیز ثابت بماند. اما نظریه دیگری هم هست که بر اساس آن من پدربزرگم را می کُشم و از آن نقطه دنیا به دو روایت تقسیم می شود و در یک دنیا من به پدربزرگم شلیک می کنم و در دیگری به پدربزرگم شلیک نمی کنم.
 
خوب، پس ممکن است نتوان به گذشته سفر کرد. اما آیا سفر به آینده شدنی است؟
 
مشکلی ندارد. در واقع، ما [هم اکنون نیز] در بُعد نظری می دانیم چگونه باید چنین کاری را انجام دهیم. اگر شما بتوانید با سرعتی بسیار بالا نزدیک به سرعت نور حرکت کنید، گذر زمان برایتان کُند می شود. از این رو، زمان برای مسافری که در فضا با چنین سرعتی حرکت می کند، نسبت به کسی که بر روی زمین مانده آرام تر می گذرد. یک راه دیگر این کار هم چرخیدن در مداری بسیار نزدیک به یک سیاهچاله فضایی است. برای نمونه، اگر شما دور یک سیاهچاله در مرکز کهکشان خودمان بگردید، زمان برای شما به نسبت کسانی که از زمین تماشایتان می کنند، منبسط می شود. 
 
اگر سفر در طول زمان ممکن شود، آیا یک ماشین زمان، مانند نمونه ای که این کاسب کار ایرانی ادعا کرده، واقعاً می تواند کار کند؟
 
سفر به آینده مشکلی ندارد. مکانیسم سفر به آینده در نظریه نسبیت انیشتین توضیح داده شده، مشکل جایی است که بخواهید به عقب بروید که در آنجا با پارادوکس پدربزرگ روبرو می شویم. اگرچه، این همه فرقی در اساس کار ایجاد نمی کند و این چیزی که این فرد کاسب کار ایرانی گفته کماکان مزخرف می ماند.
 
 منبع: مجله نشنال جئوگرافیک