هدف قرار دادن توفیق دارو؛ ارتش اسرائیل می‌گوید از این شرکت داروسازی برای تولید تسلیحات شیمیایی استفاده می‌شد

تصویری که محمدجواد ظریف از تخریب ساختمان توفیق‌دارو منتشر کرده استبی بی سی: ارتش اسرائیل در واکنش به حمله هوایی به یک شرکت داروسازی در تهران اعلام کرده است که یک کارخانه را هدف قرار داده که به‌طور سیستماتیک مواد شیمیایی را برای «رژیم» ایران به‌منظور توسعه سلاح‌های شیمیایی منتقل می‌کرده است.

بر اساس این بیانیه، این حمله روز سه‌شنبه یک مرکز تحقیق و توسعه را هدف قرار داده که در انتقال این مواد نقش داشته است. گفته می‌شود این کارخانه متعلق به شرکت توفیق دارو بوده است.

ارتش اسرائیل مدعی شده این شرکت یکی از تامین‌کنندگان اصلی فنتانیل برای سازمان سپند بوده؛ نهادی که به گفته این بیانیه، مسئول توسعه سلاح‌های شیمیایی است.

در این بیانیه آمده است که این کارخانه در ظاهر یک شرکت غیرنظامی بوده، اما در عمل موادی از جمله فنتانیل را برای استفاده در تحقیقات و توسعه سلاح‌های شیمیایی منتقل می‌کرده است.

فنتانیل یک داروی بی‌هوش‌کننده است که در دوزهای بالا می‌تواند بسیار مرگبار باشد اما برچسب‌های جذب تدریجی آن برای کنترل دردهای شدید مانند دردهای ناشی از سرطان یا درمان‌های سرطان هم کاربرد دارد.

ارتش اسرائیل مدعی شده این ماده به‌طور آگاهانه در اختیار این سازمان قرار می‌گرفته است.

به گفته این بیانیه، این حمله توانایی تولید سلاح‌های شیمیایی ایران را تضعیف کرده است. همچنین تأکید شده که پیش از انجام حمله، اقداماتی برای کاهش آسیب به غیرنظامیان تا حد امکان انجام شده است.

پیشتر گزارش کردیم که ساختمان شرکت تحقیقاتی و تولیدی توفیق‌دارو در حمله هوایی صبح امروز به وردآورد در غرب تهران تخریب شده است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در واکنش به این حمله در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنایتکاران جنگی در اسرائیل حالا آشکارا و بی‌شرمانه شرکت‌های داروسازی را بمباران می‌کنند.»

او اضافه کرد که «نیت حمله‌کنندگان مشخص است» و هشدار داد که «نیروهای مسلح ما حمله‌کنندگان را به‌سختی تنبیه خواهند کرد.»

******
روایت ظریف و سکوت رسانه‌ها؛ پشت‌پرده ماجرای توفیق دارو
بردیا موسوی - ویرایش خبرنامه گویا

خبر جنجالی هدف قرار گرفتن شرکت «توفیق دارو» تاکنون تنها به یک منبع مشخص ارجاع داده شده است: جواد ظریف. او در توییت خود مدعی شد که این شرکت دارویی در جریان حملات اخیر هدف قرار گرفته و آن را به‌عنوان نمونه‌ای از حمله به زیرساخت‌های «غیرنظامی» و «حساس» در ایران مطرح کرد. رسانه‌های داخلی ایران نیز بلافاصله پس از انتشار این توییت، با ترجمه و بازنشر همان متن، این ادعا را منتشر کردند و عملاً بدون ارائه منبع مستقل یا جزئیات تکمیلی، به آن استناد کردند.

با این حال، گزارش‌های اولیه جزئیات بیشتری داشت که خیلی زود احتمالاً به دستور نهادهای امنیتی حذف شد؛ از جمله این‌که «بخش تحقیقات مهندسی توفیق دارو» هدف قرار گرفته شده بود.

هدف این گزارش تأیید یا رد خبر نیست، بلکه نشان دادن این است که چنین ادعایی به منابع بیشتری نیاز دارد. با این حال، حتی اگر آن را درست فرض کنیم، بررسی سوابق این مجموعه تصویر روشن‌تری می‌دهد.
سوابق مطرح‌شده

    ۳ دسامبر ۲۰۲۰: وزارت خزانه‌داری آمریکا «گروه شهید میثمی» و مهران بابری را به‌دلیل نقش در تولید و بهینه‌سازی عوامل شیمیایی ناتوان‌کننده برای کاربرد تسلیحاتی تحریم کرد.
    ۹ مارس ۲۰۲۲: وب‌سایت خط قرمز ایران گزارش داد «سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی» در پژوهش روی مواد شیمیایی خطرناک دخیل است و «گروه شهید میثمی» زیرمجموعه آن است.
    ۱۲ دسامبر ۲۰۲۲: همین منبع اعلام کرد «توفیق دارو» آنالوگ‌های فنتانیل تولید می‌کند و احتمال ورود آن‌ها به بازار سیاه وجود دارد.
    ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۴: گزارش شد این شرکت همچنان در برنامه‌های مرتبط با این مواد فعال است و حتی مقام‌های دولتی از آن بازدید داشته‌اند.
    ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵: مارک گورویتز در گزارشی مفصل، «توفیق دارو» را شرکت پوششی وابسته به «سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی» معرفی کرد و به ارتباط آن با پروژه‌های «شهید میثمی» اشاره کرد.
نقش احتمالی «توفیق دارو»
بر اساس این گزارش‌ها، «توفیق دارو» موادی مانند سوفنتانیل، رمی‌فنتانیل و آلفنتانیل تولید می‌کند. این مواد می‌توانند کاربرد پزشکی داشته باشند، اما در عین حال قابلیت استفاده به‌عنوان «عوامل ناتوان‌کننده» را هم دارند؛ یعنی موادی که می‌توانند برای بیهوش‌سازی جمعی یا کنترل جمعیت به کار روند.

به همین دلیل، فعالیت «گروه شهید میثمی» که با این حوزه مرتبط است قبلاً از سوی آمریکا تحریم شده بود. ارتباط نزدیک این گروه با «سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی» و هم‌پوشانی مدیریتی، باعث شده «توفیق دارو» به‌عنوان بخشی از یک شبکه حساس دیده شود.
جمع‌بندی: چرا هدف قرار گرفت؟
در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اوایل ۲۰۲۶، چندین مقام مرتبط با «سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی» و «گروه شهید میثمی» کشته شدند. این موضوع نشان می‌دهد این شبکه از نظر آن‌ها یک تهدید جدی تلقی می شده است.

با کنار هم گذاشتن این موارد، اگر خبر حمله به «توفیق دارو» درست باشد، می‌توان آن را تلاشی برای ضربه زدن به بخش‌هایی دانست که به‌نوعی با برنامه‌های حساس شیمیایی و تحقیقاتی جمهوری اسلامی مرتبط هستند.