چگونه ایران مرکز فرماندهی و کنترل ۵۰۰ میلیون دلاری پایگاه آمریکا را نابود کرد؟

یورونیوز: ضربه دقیق به «جاسوس آسمانی» سالخورده، نگرانی‌ها درباره حمایت پوتین از تهران را افزایش داده است.

یک تصویر تازه‌منتشره که توسط خبرگزاری فرانسه تایید شده است، بدنه درهم‌شکسته یک جت نیروی هوایی ایالات متحده را روی باند پایگاه هوایی «پرنس سلطان» در عربستان سعودی نشان می‌دهد.

در میان فلزات پیچ‌و‌تاب خورده، آنچه شبیه به یک بشقاب‌پرنده بزرگ به نظر می‌رسد واژگون روی زمین افتاده است.

این بقایا متعلق به «گنبد راداری چرانی» است که معمولا بر فراز هواپیمای آواکس «E-3 Sentry» نصب می‌شود؛ یکی از جواهرات تاج نظامی آمریکا و یک مرکز عصبی پرنده ۵۰۰ میلیون دلاری که به فرماندهان اجازه می‌دهد هر تحرکی را در آسمان تا شعاع صدها کیلومتر ردیابی کنند.

تا صبح جمعه، ایالات متحده ۱۶ فروند از این هواپیماهای حیاتی اما سالخورده دوران جنگ سرد را در اختیار داشت که حدود ۴۰ درصد از این ناوگان در خاورمیانه مستقر بود.

اکنون، پس از حمله ایران به پایگاه پرنس سلطان با موشک‌های بالستیک و پهپادها، تنها ۱۵ فروند باقی مانده است. در این حمله ۱۲ پرسنل آمریکایی زخمی شدند که حال دو نفر از آن‌ها وخیم گزارش شده است. همچنین تا پنج فروند هواپیمای سوخت‌رسان آسیب دیده‌اند.

نقطه برخورد دقیق، یعنی محل اتصال گنبد رادار به بدنه هواپیما، نشان‌دهنده یک حمله دقیق پهپادی است؛ سلاحی که در دستان ایران بسیار دقیق‌تر از موشک‌های بالستیک عمل می‌کند و از سطح بالای اطلاعاتی تهران حکایت دارد.
تصاویر منتشره از پایگاه آمریکا، هواپیمای آسیب‌دیده آواکس را نشان می‌دهدنقش ماهواره‌های روسیه در حمله
روز شنبه، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، فاش کرد روسیه، که متهم به اشتراک‌گذاری اطلاعات نظامی با ایران است، در روزهای پیش از حمله تصاویر ماهواره‌ای از این پایگاه سعودی تهیه کرده بود.

آقای زلنسکی در گفت‌وگو با ان‌بی‌سی تاکید کرد: «آیا روسیه به ایرانی‌ها کمک می‌کند؟ البته. صد در صد.»

این حمله که تقریبا چهار هفته پس از آغاز عملیات «خشم حماسی» صورت گرفت، نشان می‌دهد پنتاگون قدرت و انعطاف‌پذیری توان تهاجمی تهران را دست‌کم گرفته بوده است.

نابودی یک فروند آواکس ضربه سنگینی به ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) محسوب می‌شود، چرا که این هواپیماها با توانایی ردیابی اهداف در شعاع بیش از ۴۰۰ کیلومتری (۲۵۰ مایل)، از ارزشمندترین دارایی‌های ارتش آمریکا هستند.
چالش‌های استراتژیک و کمبود ذخایر تسلیحاتی
جایگزینی مستقیم این هواپیما ۵۰۰ میلیون دلار هزینه دارد، اما مشکل اصلی اینجاست که دیگر خط تولیدی برای آن وجود ندارد. جایگزین مدرن آن، یعنی «E-7 Wedgetail» شرکت بوئینگ، قیمتی معادل ۷۰۰ میلیون دلار دارد.

کلی گریکو، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون، می‌گوید: «ایران فقط به یک هواپیما ضربه نزد؛ آن‌ها به لایه مدیریت نبرد ضربه زدند، آن هم در زمانی که بیشترین نیاز به آن وجود دارد.»
تجهیزات الکترونیکی داخل آواکساین فقدان باعث فشار مضاعف بر ناوگان باقی‌مانده می‌شود که همین حالا هم به دلیل حملات ایران به رادارهای زمینی، تحت فشار شدیدی هستند.

در همین حال، تحلیل ذخایر تسلیحاتی نشان می‌دهد که دونالد ترامپ در رقابتی با زمان برای پایان دادن به جنگ قرار دارد.

موسسه «روسی» محاسبه کرده است که پنتاگون تنها یک ماه با اتمام ذخایر موشک‌های رهگیر تاد و برخی بمب‌های هدایت‌شونده فاصله دارد. تنها در ۱۶ روز اول جنگ، حدود ۱۱ هزار مهمات با هزینه ۲۶ میلیارد دلار شلیک شده است.
وضعیت ذخایر مهمات ایالات متحده و تاریخ احتمالی اتمام آن‌ها:
• موشک‌های پدافندی تاد : حدود ۴۰ درصد مصرف شده؛ ۲۳ روز تا اتمام ذخایر باقی مانده است (پایان احتمالی: ۱۷ آوریل ۲۰۲۶).

• موشک‌های دفاعی پاتریوت : ۱۶ درصد مصرف شده؛ ۸۳ روز تا اتمام (پایان احتمالی: ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶).

• موشک‌های تهاجمی تام‌هاوک: ۱۷ درصد مصرف شده؛ ۷۹ روز تا اتمام (پایان احتمالی: ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶).
بحران در تنگه هرمز
ایران علی‌رغم بمباران‌های سنگین، همچنان توانایی تشدید تنش در تنگه هرمز را حفظ کرده است.

اولیویه گیتا، مشاور ژئوپلیتیک، هشدار می‌دهد که نباید افراط‌گرایی رژیم را دست‌کم گرفت چرا که سپاه پاسداران این آبراه باریک را به یک میدان مین مخفی تبدیل کرده است.

با در اختیار داشتن ۵ تا ۶ هزار مین دریایی، ایران قادر است این شریان حیاتی را ظرف چند ساعت مسدود کند. به گفته گیتا، خطر اصلی نه در توانایی ایران برای مین‌گذاری، بلکه در «ظرفیت محدود ایالات متحده برای پاکسازی آن‌ها» نهفته است.

با تداوم درگیری، شباهت‌های این جنگ با نبرد اوکراین بیشتر می‌شود؛ روسیه با فراهم کردن داده‌های ماهواره‌ای و پهپادهای ارتقا یافته شاهد، عملا در کنار ایران ایستاده است.

اگر پیش‌بینی ولودیمیر زلنسکی درست باشد، احتمال دارد ایران از داده‌های روسیه برای هدف قرار دادن طعمه‌ای بزرگ‌تر، یعنی ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن استفاده کند.