رسانه‌ها از ارائه طرح ۱۵بندی آمریکا به ایران برای پایان جنگ خبر دادند

روزنامه نیویورک تایمز روز سه‌شنبه چهارم فروردین خبر داد که ایالات متحده یک طرح ۱۵‌بندی برای پایان دادن به جنگ به ایران ارائه کرده است.

بر اساس این گزارش که هنوز به طور رسمی تأیید نشده است، دو منبع به نیویورک تایمز گفته‌اند که ایالات متحده خواستار تعطیل شدن تأسیسات نطنز، فردو و مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان شده است.

نیویورک تایمز تأکید می‌کند که نسخه‌ای از این طرح را ندیده است، اما مقاماتی که به دلیل بحث در مورد جزئیات حساس، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، برخی از رئوس مطالب کلی آن را به اشتراک گذاشتند و گفتند که این طرح به برنامه‌های موشک‌های بالستیک و هسته‌ای ایران می‌پردازد.

یکی از مقامات نیز به این روزنامه گفته است که این طرح همچنین مسیرهای دریایی را مورد بحث قرار می‌دهد.

نیویورک تایمز می‌افزاید که مشخص نیست که این طرح که از طریق پاکستان ارائه شده، تا چه حد بین مقامات ایرانی به اشتراک گذاشته شده است و آیا ایران احتمالاً آن را به عنوان مبنایی برای مذاکرات خواهد پذیرفت یا خیر. همچنین مشخص نیست که آیا اسرائیل، که به همراه ایالات متحده ایران را بمباران می‌کند، با این پیشنهاد موافق است یا خیر.

دو منبع همچنین به نیویورک تایمز گفته‌اند که ایران ممکن است در ارائه پاسخ سریع به تماس‌های آمریکا با مشکل مواجه شود زیرا مقامات ارشد ایرانی در برقراری ارتباط داخلی با مشکل مواجه شده‌اند و نگرانند که در صورت ملاقات حضوری، اسرائیل آنها را بمباران کند.

کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل هم گفته است که ایالات متحده در این نامه درخواست کرده که حمایت ایران از گروه‌های شبه‌نظامی باید پایان یابد و همچنین درخواست کرده که «منطقه آزاد تردد دریایی در تنگه هرمز» ایجاد شود.

بر اساس این گزارش، این طرح خواستار پایان هرگونه غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران و تحویل مواد غنی‌شده است، موادی که به گفته اسرائیل و آمریکا می‌تواند به بمب هسته‌ای تبدیل شود.

همچنین گفته شده است که بر اساس این طرح، ایران باید اجازه عبور بدون مانع از تنگه هرمز را بدهد. در مقابل، به نوشته این گزارش اسرائیلی، تمامی تحریم‌ها علیه ایران لغو خواهد شد.

به نوشته این گزارش، در بندی دیگر نیز آمده که ایران همچنین کمک‌هایی برای توسعه انرژی هسته‌ای غیرنظامی در بوشهر دریافت خواهد کرد، سایتی کلیدی که تهران روز سه‌شنبه اسرائیل را به حمله به آن متهم کرد.

در این طرح همچنین یک ماه آتش‌بس بین طرفین ایران، آمریکا و اسرائیل پیش‌بینی شده است.

کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا هنوز به این گزارش‌ها واکنش نشان نداده‌اند.

 

*******

 ماتیس: پایان دادن به جنگ در حال حاضر، کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار خواهد کرد 

جیمز ماتیس، وزیر دفاع پیشین ایالات متحده، هشدار داد که پایان دادن به جنگ ایران در شرایط کنونی از سوی دولت دونالد ترامپ، عملاً ممکن است به واگذاری کنترل تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های حیاتی انرژی در جهان به تهران منجر شود.

این اظهارات ماتیس پس از آن مطرح شد که ترامپ اعلام کرد به مدت پنج روز حملات نظامی به زیرساخت‌های انرژی ایران را با هدف دست‌یابی به توافق با تهران، به‌طور موقت به تعویق می‌اندازد؛ در حالی که عملیات نظامی مشترک میان آمریکا و اسرائیل وارد چهارمین هفته خود شده است.

ماتیس اشاره کرد که پاسخ ایران به این حملات، عملاً منجر به بسته شدن تنگه شده است؛ گذرگاهی که حدود 20 درصد از صادرات جهانی نفت و گاز که از طریق دریا منتقل می‌شود، از آن عبور می‌کند. او نسبت به پیامدهای این وضعیت بر توازن بازارهای بین‌المللی هشدار داد.

ماتیس در جریان سخنرانی خود در کنفرانس انرژی «سِرا ویک» گفت: «اگر اکنون اعلام پیروزی کنیم، ایران خواهد گفت که کنترل تنگه را در دست دارد»، و افزود که تهران ممکن است از هر کشتی عبوری از این مسیر دریایی عوارض دریافت کند.
«وضعیت پیچیده و دشوار»
او وضعیت کنونی را «پیچیده و دشوار» توصیف و به محدود بودن گزینه‌های پیش‌روی تصمیم‌گیران در واشینگتن اشاره کرد.

از سوی دیگر، دولت ترامپ تاکنون واکنش فوری به اظهارات ماتیس نشان نداده است. در همین حال، پس از اعلام توقف حملات، قیمت نفت به حدود 90 دلار در هر بشکه کاهش یافت؛ این در حالی است که از زمان آغاز عملیات نظامی در 28 فوریه، قیمت‌ها بین 120 تا کمتر از 90 دلار در نوسان بوده است.

ماتیس معتقد است که احتمال دستیابی به یک توافق میان واشینگتن و تهران همچنان پایین است. وی در ادامه توضیح داد که حملات هوایی آمریکا، با وجود تخریب اهداف نظامی در داخل ایران، نتوانسته پیشرفت قاطعی در تثبیت منافع راهبردی ایالات متحده ایجاد کند.

او افزود: «هیچ‌یک از طرفین در حال حاضر توانایی وادار کردن طرف مقابل به عقب‌نشینی را ندارد» و تاکید کرد که نیروی هوایی به‌تنهایی در طول تاریخ موفق به سرنگونی حکومت‌ها نشده است.

در همین راستا، برخی مقامات در بخش نفت نسبت به ابهام در استراتژی آمریکا ابراز نگرانی کردند. آنها اشاره کردند که در برخی بحث‌های داخلی این بخش، ایده ایجاد حضور نظامی دائمی در تنگه هرمز برای تضمین امنیت کشتیرانی و جلوگیری از هدف قرار دادن نفتکش‌ها توسط ایران مطرح بوده است.

با این حال، اعلام تمایل ترامپ به حرکت به سوی مذاکره، به گفته منابعی در بخش انرژی، یک تغییر ناگهانی در مسیر تحولات به شمار می‌رود.

از سوی دیگر، سوزان مالونی، مدیر برنامه سیاست خارجی در مؤسسه بروکینگز، بعید دانست که توقف حملات به صلحی پایدار منجر شود و به گسترده بودن شکاف میان اهداف دو طرف اشاره کرد.

او توضیح داد که خواسته‌های احتمالی ایران در هرگونه مذاکره می‌تواند شامل دریافت غرامت و پایان حضور نظامی آمریکا در منطقه باشد؛ شروطی که از دیدگاه واشینگتن یا متحدانش در خلیج قابل پذیرش نیست.
مالونی در پایان گفت که نسبت به موفقیت مذاکرات در شرایط کنونی «خوش‌بین نیست.»