جمهوری اسلامی در تلاش برای تسخیر خیابان و ذهن شهروندان

ایران اینترنشنال: محسن صالحی

در روزهای اخیر، فراخوان مکرر مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، از شعار «خیابان، خیابان، خیابان» محمدباقر قالیباف تا اظهارات یحیی رحیم‌صفوی مبنی بر برتری حضور مردم بر موشک‌ها، نشان‌دهنده بازگشت جدی حکومت به استراتژی «بسیج توده‌» در میانه جنگ است.

قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، ۲۰ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به هواداران جمهوری اسلامی نوشت: «این سرباز کوچکتان سه درخواست از شما دارد: خیابان، خیابان، خیابان.»

برای درک این اصرار، می‌توان از نظریه‌های روان‌شناسی توده بهره جست.

طبق نظریه گوستاو لوبون در کتاب «روان‌شناسی توده‌ها»، تجمع فیزیکی افراد باعث ایجاد نوعی «وحدت ذهنی و روانی» می‌شود.

جمهوری اسلامی با گسیل مردم به خیابان، به دنبال فعال کردن مکانیزم همگرایی نیروهای سرخورده و مردد خود در پی ضربه‌های جنگ است. در این فرایند، فردیت «شهروند» که ممکن است بر اثر حمله‌های نظامی اسرائیل و آمریکا آسیب دیده باشد، در «روح جمعی» ذوب می‌شود.

از دیدگاه حکومت، خیابان جایی است که تردید جای خود را به شور و ایمان می‌دهد.

وقتی رحیم‌صفوی، مشاور نظامی علی خامنه‌ای، دیکتاتور کشته‌شده تهران، حضور مردم در خیابان را مقتدرتر از موشک می‌داند، دقیقا به همان «نیروی شکست‌ناپذیری» اشاره دارد که لوبون آن را ویژگی اصلی توده‌های همسو می‌داند. نیرویی که به حاکمیت مشروعیت بصری و به بدنه هوادار، حس امنیت مطلق می‌بخشد.

علاوه بر این، در این دکترین سیاسی، «خیابان به مثابه ابزار نمایش قدرت و بستن عرصه همگانی بر روی مخالفان» تعریف می‌شود.

حاکمیت با اشغال فضای عمومی به‌وسیله هواداران خود، عملا قلمرو فیزیکی و نمادین را از رقیب باز پس می‌گیرد که این اقدام نوعی «تعریف مرز» است. پیامی صریح به مخالفان که نشان دهد هیچ فضایی برای مانور آن‌ها باقی نمانده و عرصه عمومی به طور کامل در تسخیر قدرت است.

از سوی دیگر، بر اساس نظریه هویت اجتماعی، نزد اندیشمندانی چون جان دروری، حضور در تجمعات، وسیله‌ای برای بازتعریف «ما» در برابر «آن‌ها» است.

در میانه جنگ و تهدید جدی برای رژیم، جمهوری اسلامی از خیابان به عنوان محلی برای تعریف هویت خود استفاده می‌کند. هدف این است که هویت مذهبی و «ملی» با هویت سیاسی حاکمیت، به‌خصوص پس از انتخاب رهبر جدید، گره بخورد.

تکرار کلمه «خیابان» از سوی رییس مجلس، تلاشی برای ایجاد یک «تجربه اشتراکی» است که هواداران را از حالت انفعال و سردرگمی خارج کرده و به آن‌ها حس بودن در یک «جبهه واحد» القا کند.

این حضور، طبق نظریه تایید اجتماعی، به تردیدکنندگان و مخالفان داخلی و خارجی این پیام را مخابره می‌کند که نظم موجود همچنان از حمایت توده‌ای برخوردار است.

در نهایت، «سیاست خیابان» تنها یک مانور تبلیغاتی نیست، بلکه تلاشی برای تولید انرژی سیاسی و اجتماعی از طریق سرایت عاطفی است.

حاکمیت می‌داند که موشک‌ها قدرت تخریب دارند، اما تنها «فرو رفتن در توده» است که می‌تواند باعث تقویت وفاداری به نظام شود و هراس از دشمن را به جسارت جمعی تبدیل کند.

در واقع، خیابان برای جمهوری اسلامی سنگری است که «مشروعیت» را در آن بازتولید می‌کند و با تسخیر فضا، امکان کنش‌گری را از مخالفان می‌گیرد.
کانون فیلم‌سازان مستقل ایران: صداوسیما مردم را مستقیما به قتل تهدید می‌کند
کانون فیلم‌سازان مستقل ایران با انتشار ویدیویی، تهدیدهای مطرح‌شده در اخبار و برنامه‌های صداوسیما علیه مردم ایران را محکوم کرد و از مجامع بین‌المللی خواست به این واقعیت توجه کنند که جمهوری اسلامی همچون ۴۷ سال گذشته، در حال جنگ با ایرانیان است.

این کانون با اشاره به «تهدید آشکار و وقاحت‌بار» مردم ایران در برنامه‌های صداوسیما و نیز ارعاب تیم ملی فوتبال زنان از سوی یکی از مجریان این سازمان، اعلام کرد مجریان رسانه حکومتی اکنون مردم ایران را مستقیما به قتل تهدید می‌کنند.

لحن آشکارا تهدیدآمیز در صداوسیمای جمهوری اسلامی نگرانی‌ها را از احتمال تشدید سرکوب افزایش داده است؛ جایی که مجریان و مقام‌ها به منتقدان در داخل و خارج کشور هشدار می‌دهند ممکن است با مصادره اموال، زندان یا حتی اعدام روبه‌رو شوند.

سه‌شنبه ۱۹ اسفند، رضا مولایی، مجری شبکه سه صداوسیما، در پیامی تند خطاب به مخالفان حکومت در خارج از کشور گفت: «وقتی غبار فتنه فروبنشید، یقه‌تان را می‌گیریم.»

ویدیویی که به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نشان می‌دهد او پا را فراتر گذاشته و با اشاره به هشدار قبلی دادستان کل کشور گفته است منتقدان ممکن است با پیامدهای مرگبار روبه‌رو شوند؛ به‌گونه‌ای که مادرانشان در سوگ آنان بنشینند.

از سوی دیگر، محمدرضا شهبازی، یک مجری دیگر صداوسیما، بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران را به‌دلیل نخواندن سرود جمهوری اسلامی پیش از بازی با کره جنوبی «خائن» نامید و خواستار مجازات ایشان شد.

پس از آن، بازیکنان را مجبور کردند تا در بازی‌های بعدی با «سلام نظامی» وارد زمین شوند و سرود را همخوانی کنند.

به‌دنبال این ماجراها شماری از اعضای تیم فوتبال زنان ایران در استرالیا ماندند و این کشور به آنان ویزای بشردوستانه داد.
صداوسیما، ماشین اصلی پروپاگاندای حکومت
کانون فیلم‌سازان مستقل ایران (IFMA) در ادامه تاکید کرد ایجاد فضای رعب و وحشت و استفاده از آنتن رسانه سراسری کشور برای اعلام «حکم تیر»، نشان می‌دهد مردم ایران بیش و پیش از هر چیز، آماج گلوله‌ها و در خطر تهاجم «این حکومت گروگان‌گیر» قرار دارند.این نهاد یادآوری کرد که پیش‌تر نیز عملکرد صداوسیما را به‌عنوان «ماشین اصلی پروپاگاندای حکومت و بخشی از دستگاه سرکوب» محکوم کرده و پخش اعترافات اجباری را مصداق «شکنجه سفید» دانسته است.

در این بیانیه آمده است با رخ دادن این «اتفاق بی‌سابقه»، سازمان صداوسیما در «صف دوم شلیک مستقیم» به سوی مردم قرار گرفته است؛ مردمی که پس از کشتار و سرکوب وحشیانه دی‌ماه، این روزها در جهنم جنگی گرفتار آمده‌اند که به گفته این کانون، «نتیجه جنگ‌طلبی حکومت اسلامی» است.

در ادامه این بیانیه آمده است حکومتی که با تخاصم و اصرار بر تداوم یک نظام بی‌فرمانده، همچنان پرخاشگر، سرکوبگر و آکنده از بی‌تدبیری است، نه تنها فقدان مشروعیت خود را نمی‌پذیرد، بلکه آتش این جنگ را بیش از پیش دامن می‌زند.

کانون فیلم‌سازان مستقل ایران همچنین ادامه قطع اینترنت را عاملی در تشدید خطر برای شهروندان دانست و گفت در چنین شرایطی مردم جز صداوسیمایی که «سراسر دروغ و ارعاب» است، منبعی برای پیگیری اخبار در اختیار ندارند؛ در حالی که باید پیام‌های مهم مربوط به حفظ امنیت آنان از بیرون از ایران به گوششان برسد.

این نهاد از مجامع بین‌المللی، نهادهای حقوق بشری و متخصصان فناوری خواست شرایط مردم ایران را بحرانی‌تر از یک منطقه جنگ‌زده ببینند و وضعیت آنان را همچون زندانیان اسیر در زندانی به وسعت یک کشور در نظر بگیرند.

برقراری امکان اتصال به شبکه جهانی اینترنت و تکرار ضرورت حفظ جان مردم ایران، از جمله خواسته‌های قطعی و بی‌قید و شرط این کانون اعلام شده است.

فارس: طراحی سازوکار جدید برای ایست‌های بازرسی در پی حملات پهپادی

به دنبال حملات پهپادی به ماموران امنیتی حکومت مستقر در ایست‌‌های بازرسی‌ شهری، خبرگزاری فارس روز پنج‌شنبه از قول یک مقام بسیج گزارش داد «ساز و کار جدیدی» برای این بازرسی‌ها «پیاده‌سازی» شده و «با طراحی دقیق و فرماندهی منسجم» ادامه خواهد یافت.

فارس که نزدیک به سپاه پاسداران است درباره این سازوکار توضیحی نداده است.

نام و سمت این مقام مسئول بسیج اعلام نشده، اما گفته است «ایست‌های بازرسی فعال‌تر از گذشته در حال انجام مأموریت هستند.»

او در عین حال ادعا کرده است که «به دلیل رعایت دقیق پروتکل‌های امنیتی و هوشیاری نیروها، بخش قابل توجهی از حملات به خطا رفته و به اهداف مد نظرشان اصابت نکرده است.»

خبرگزاری فارس شامگاه چهارشنبه تایید کرده بود «حدود ده نفر» از ماموران حکومتی حاضر در ایست‌های بازرسی شبانه در تهران بر اثر حملات پهپادی کشته شده‌اند.

پیشتر تصاویر و گزارش‌هایی از پرواز گسترده پهپادها در آسمان تهران در کانال‌های تلگرامی و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود. برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی گفته بودند که پرواز پهپادها مدتی طولانی ادامه داشته و در چند منطقه تهران نیز صدای انفجار شنیده شده بود.