نخست‌وزیر هند در آغوش نتانیاهو؛ در این مورد به روی خود نمی‌آوریم: شتر، دیدی ندیدی!

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- سال‌ها قبل وقتی اسپانیا با اسراییل رابطه برقرار کرد ایران اقدام به کاهش روابط خود با این کشور اروپایی کرد و معیار رابطه ایران با کشورهای دیگر نوع مناسبات آنها با اسراییل هم بود ولی حالا رویکرد تغییر کرده و به هند خرده نگرفتند چرا که عضو اصلی و مؤثر بریکس است که در دولت قبل، قبول ایران به عضویت در آن در کنار شانگهای به عنوان دستاورد مهم سیاست خارجی معرفی شد. 

فراتر از اینها در گذشته تصور می‌شد ما مأموریت داریم جهان را به صلاح و فلاح فراخوانیم حال آن که در سیاست خارجی اصل باید منفعت ملی باشد.

نخست‌وزیر هند به تل‌آویو رفته و بر حمایت کشور و دولت متبوع خود از اسراییل تأکید ورزیده است. بنیامین نتانیاهو هم به نارندرا مودی گفته «یا ائتلاف شر جهادی ما را در هم می‌شکند یا ما آن را در هم خواهیم شکست». 

    وقتی آدم به یاد روابط نزدیک یاسر عرفات رهبر فقید فلسطینی‌هاو ایندیرا گاندی نخست وزیر فقید هند در گذشته می‌افتد دچار حسرت و افسوس می‌شود که فلسطینی‌ها چگونه مظلوم واقع شده‌اند و شاید موجب بررسی مجدد اتفاقی شود که در هفتم اکتبر رخ داد و اسراییل نهایت بهره برداری از آن را به عمل آورد.

   البته چون می‌دانیم سیاست‌های "نارندرا مودی" و حزب متبوع او -بهاراتیا جاناتا- با حزب کنگره منسوب به خانواده نهرو- گاندی که دهه‌ها قدرت را در هند در دست داشتند متفاوت است از این خبر تعجب نمی‌کنیم خاصه این که هر دو در ضدیت با مسلمانان اشتراک دارند و حتی شاید بتوان گفت آن قدر که مودیِ هند ضد مسلمان است نتانیاهو نیست!

    چون نتانیاهو ظاهرا با اعراب مسلمانی که خواستار نابودی اسراییل نباشند مشکلی ندارد و دو میلیون از جمعیت ده میلیونی داخل اسراییل هم عرب مسلمان‌اند و اصل برای او بقای اسراییل است اما مودی که یک هندوی افراطی مذهبی است معتقد است هند تنها به هندوها تعلق دارد و مسلمانان شبه قاره را شهروند درجه 2 می‌داند هر چند بعد از نخست‌وزیری سیاست‌ها و دست کم ادبیات خود را تعدیل کرده و وجه ناسیونالیستی را برتر نشانده و  بیم دارد تنش‌های مذهبی در رشد و رفاه اقتصادی که برگ برنده او بوده اثر منفی بگذارد.

  این یادداشت اما در پی بیان موضوعی دیگر است. اگر رهبر کشوری دیگر در دهه‌های 60 و 70 و حتی 80 خورشیدی این گونه از اسراییل حمایت می‌کرد جمهوری اسلامی ایران به سرعت و بی‌شک واکنشی تند نشان می‌داد و حداقل این بود که سفیر آن کشور در تهران را فرامی‌خواند و اعتراض می‌کرد یا سطح روابط خود را با آن دولت کاهش می‌داد اما چون هند با نگاه دستگاه سیاست خارجی ما همچنان به بلوک شرق تعلق دارد، به موجب برخی آمارها جمعیت آن از چین هم فراتر رفته، به کشوری بسیار مهم در اقتصاد جهانی بدل شده و به عنوان اقتصادی نوظهور از ارکان "بریکس" است و ایران هم به تازگی به این پیمان پیوسته هیچ صدایی از دستگاه دیپلماسی ما برنمی‌آید و شتر دیدی، ندیدی! 

  این در حالی است که سال‌ها قبل وقتی اسپانیا با اسراییل رابطه برقرار کرد ایران اقدام به کاهش روابط خود کرد و هر چه طرف اسپانیایی گفت به شما چه ربطی دارد که ما با کی رابطه داریم و روابط مان با هر دولت را خودمان تنظیم می‌کنیم به خرج ایدیولوژی‌زده‌هایی نرفت که خیال می‌کردند از طرف خداوند مأمور هدایت کل نفوس بشرند و نمی‌دانستند هر کشوری باید منافع خود را دنبال کند و جهان دیپلماسی مثل لیگ فوتبال است و به جای دشمنی باید رقابت کرد و جایگاه خود را ارتقا داد و جالب این که بعدها دیگر کاری نداشتیم آن کشور چه رابطه ای با اسراییل دارد و به روی خودمان نمی آوردیم هرچند رابطه با مصر همچنان قطع بود و هنوز هم هست اگرچه قرار است سفیر مبادله کنیم.

  بخش قابل توجهی از مشکلات فعلی که اکثریت جامعه را خسته و عاصی کرده ناشی از همین نگاه نادرست در سیاست خارجی است که به جای جست‌و‌جوی منفعت بر سه اصل آمریکا‌ستیزی و فلسطین‌محوری و ایدیولوژی‌گرایی استوار بوده و با مزه این که گاه کاتولیک‌تر از پاپ هم می‌شدیم ومشخصا دولت مستقل و ملی فلسطین در رام‌الله را هم تحقیر می‌کردیم و در صدا‌و‌سیما هنوز می‌گویند تشکیلات خودگردان و کیهان از آنان به عنوان ژاندارمری یاد می‌کرد. 

   حالا چی؟ نخست‌وزیر هند به تل‌آویو رفته و از اسراییل علنا و رسما حمایت کرده و اما نه سطح روابط تهران - دهلی کاهش یافته و نه سفیری احضار شده!  بله، شتر دیدی، ندیدی!

  چرای آن جدای سوابق روابط ایران و هند به خاطر همان حرف «آی» در «بریکس» است؛  سرواژه اسامی 5 کشور برزیل، روسیه، هند (ایندیا)، چین (حرف c) و آفریقای جنوبی (s) است و وقتی در دولت مرحوم ابراهیم رییسی با آن همه سر و صدا و ذوق و شوق به بریکس پیوستند حالا دیگر نمی‌آیند رابطه خود را با یکی از اعضای ارشد و اصلی آن شکرآب کنند چون نخست‌وزیر هند  تا این حد به اسراییل نزدیک شده و نتانیاهو را در آغوش کشیده است.

  البته قبل از روی کار آمدن حزب و نخست‌وزیر کنونی هم رابطه هند و اسراییل خوب بود ولی با طرف فلسطینی هم خوب بودند. حالا اما کاملا به سمت اسراییلی‌ها غش کرده‌اند و همان موقع حتی یک تاریخ‌پژوه مشهور نقل می‌کرد به خاطر دوستی با یکی از چهره‌های فرهنگی در سفارت هند توجیه شد که مراقب باشد چون اینها به اسراییل آمد‌و‌شد دارند.

  باری؛ غرض این که روزی آقای سنایی هروی سفیر وقت ایران در اسپانیا را فراخواندند تا روابط تهران- مادرید به سطح کاردار تقلیل یابد تا مثلا به گمان خود به ارتقای روابط اسپانیا و اسراییل اعتراض کرده باشند ولی حالا کسی به روی مبارک نمی‌آورد که مودی و نتیانیاهو چه دل‌بری‌یی از هم  کرده‌اند و دانشجویان خاص هم آن‌قدر سرگرم پاسخ به اعتراضات دیگر دانشجویان در حیاط‌های دانشگاه‌ها هستند که فرصت پیدا نکرده‌اند در مقابل سفارت هند در تهران تجمع کنند و احتمالا بر نخست‌وزیر این کشور  هم انگ صهیونیست بنشانند.