پایان نطق سالانه و یک معمای حل‌نشده: تصمیم نهایی ترامپ برای ایران چیست؟

لیز دوست- خبرنگار ارشد بین‌الملل بی‌بی‌سی

در جهانی که در انتظار است تا ببیند دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در خاورمیانه چه خواهد کرد، او هنگام ارائه طولانی‌ترین سخنرانی وضعیت کشور در تاریخ، هیچ نشانه روشنی ارائه نکرد.

قدرتمندترین فرمانده کل قوا در جهان تصمیم گرفت در میان بزرگ‌ترین تجمیع نیروی آمریکا در خاورمیانه از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق، استدلال جامع خود را برای اقدام احتمالی نظامی علیه ایران مطرح نکند.

بیست سال پیش، جورج دبلیو بوش به سراسر آمریکا و فراتر از آن سفر کرد تا زمینه یک مداخله بزرگ نظامی را فراهم کند؛ مداخله‌ای که البته بر اطلاعات نادرست استوار بود.

شاید آقای ترامپ فکر کرد مطرح کردن این موضوع به‌صرفه نیست؛ چون چند ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای، پایگاه سیاسی او که برای دوری از جنگ‌های بی‌پایان به او رای داده، حالا بیشتر نگران وضع اقتصاد و مسئله مهاجرت است.

یا ممکن است این بازتاب ادعای مکرر او باشد که هنوز درباره این‌ که کدام مسیر را دنبال کند، تصمیم نگرفته است. او همچنان می‌گوید ترجیح می‌دهد به توافق برسد تا این‌ که جنگی مرگبار را آغاز کند.

انتظار می‌رود سومین دور مذاکرات ژنو برای تصمیم‌گیری او تعیین‌کننده باشد.

یک دیپلمات که در جریان این روند قرار گرفته است ارزیابی کرد: «اگر رئیس‌جمهور ترامپ از طریق فرستادگانش متنی قابل قبول از تهران دریافت نکند، احتمالا اندکی بعد دستور نوعی اقدام نظامی را خواهد داد.»

رئیس‌جمهوری که بارها پیام خود را درباره هدف نهایی‌اش در قبال ایران تغییر داده است، از تمرکز محدود بر مسائل هسته‌ای تا تغییر رژیم، در سخنرانی خود بر یکی از مطالبات ثابتش تاکید کرد و گفت: «ما آن عبارت کلیدی را از آن‌ها نشنیده‌ایم: ما هرگز خواهان سلاح هسته‌ای نیستیم.»

با این حال، تنها چند ساعت پیش‌تر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران، در شبکه ایکس تقریبا همان عبارت را تکرار کرد و نوشت: «ایران تحت هیچ شرایطی هرگز سلاح هسته‌ای نخواهد ساخت.»

ارائه مدرکی قانع‌کننده برای رفع سوءظن‌ها مبنی بر این‌ که تهران در حال حرکت در آن مسیر بوده است، یکی از مسائل کلیدی در گفت‌وگوهای جاری است که با میانجی‌گری عمان انجام می‌شود.

ایران نشان داده است که آماده مصالحه بر سر برنامه هسته‌ای خود در ازای لغو تحریم‌هایی است که اقتصادش را فلج کرده است.

افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها و سقوط ارزش پول ملی بود که موجی از ناآرامی‌ها را در ژانویه برانگیخت. ناآرامی‌هایی که با نیرویی عظیم سرکوب شد.

هرانا، خبرگزاری فعالان حقوق بشر مستقر در آمریکا شمار کشته‌شدگان تائیدشده را بیش از ۷ هزار نفر اعلام کرده است، از جمله ۶ هزار و ۴۸۸ معترض و همچنان در حال بررسی گزارش‌هایی درباره هزاران مرگ دیگر است. دولت ایران تاکید می‌کند این رقم حدود ۳ هزار و ۱۰۰ نفر است.

آقای ترامپ در سخنرانی خود گفت به نظر می‌رسد مقام‌ها «دست‌کم ۳۲ هزار معترض را کشته‌اند.»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، بلافاصله اظهارات رئیس‌جمهورآمریکا درباره شمار کشته‌شدگان را «دروغ‌ بزرگ» خواند.

آقای ترامپ همچنین برای نخستین بار این اتهام را مطرح کرد که ایران «در حال فعالیت برای ساخت موشک‌هایی است که به زودی به ایالات متحده خواهند رسید». به نظر می‌رسید منظور او این بود که این موضوع نیز خط قرمز دیگری است.

ایران بارها مخالفت خود را با گنجاندن برنامه موشک‌های بالستیک در مذاکرات اعلام کرده است.

مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر امور خارجه و از اعضای ارشد تیم مذاکره‌کننده، اخیرا در گفت‌وگویی در تهران به بی‌بی‌سی گفت: «وقتی از سوی اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها مورد حمله قرار گرفتیم، موشک‌های ما به کمک‌مان آمدند، پس چگونه می‌توانیم بپذیریم که خود را از توانمندی‌های دفاعی‌مان محروم کنیم؟»

انتظار می‌رود این دور مذاکرات که با حضور استیو ویتکاف، فرستاده ارشد دونالد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد او، برگزار می‌شود، شفافیت بیشتری درباره این‌ که شکاف‌ها کجاست و آیا می‌توان آن‌ها را پر کرد یا نه، فراهم کند. هر دو طرف می‌دانند که زمان رو به پایان است.

الی گرانمایه، پژوهشگر ارشد سیاست در شورای اروپایی روابط خارجی، می‌گوید: «واشنگتن و تهران دهه‌هاست که درگیر دیپلماسی دقیقه نود هستند.»

او می‌افزاید: «آنچه اکنون متفاوت است، بزرگ‌ترین تجمیع نظامی آمریکا علیه ایران، آمادگی اثبات‌شده هر دو طرف برای رویارویی مستقیم، و عمیق‌ترین بحران مشروعیت برای جمهوری اسلامی از جمله تهدید تغییر رژیم است.»

در مقایسه با پنج دور گفت‌وگوی سال گذشته که با حمله اسرائیل به ایران فروپاشید و به جنگی ۱۲ روزه انجامید و آمریکا طی آن به سه سایت کلیدی هسته‌ای ایران حمله کرد، تفاوت‌های روشنی در این دور از مذاکرات وجود دارد.

این بار، رافائل گروسی، که رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است، بسیار بیشتر در گفت‌وگوهای فنی بسیار دقیق که برای هر توافق هسته‌ای ضروری است، از جمله بازرسی‌های قوی، مشارکت داشته است.

ایران حالا پیشنهادهای تازه‌ای مطرح کرده، از جمله رقیق‌سازی اورانیومِ با غنای بالا که با ۶۰ درصد خلوص، به‌طور خطرناکی به سطح مورد نیاز برای سلاح نزدیک است.

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، نیز از نزدیک در این مسیر دخیل است.

یک منبع گفت: «روشن است که مذاکره‌کنندگان در هر دو طرف می‌خواهند به توافق برسند. اما آنچه روشن نیست این است که تصمیم‌گیرندگان اصلی حاضرند چه چیزهایی را بپذیرند.»

این پرسش بی‌پاسخ پابرجاست.

آیا دونالد ترامپ توافقی محدود درباره برنامه هسته‌ای ایران را خواهد پذیرفت؟ توافقی که بسیاری آن را دشوار، اما شدنی می‌دانند.

علی خامنه‌ای تا چه اندازه حاضر خواهد بود روی مسائل کلیدی کوتاه بیاید، آن هم در زمانی که جمهوری اسلامی با بی‌سابقه‌ترین فشارهای خارجی و داخلی روبه‌رو است؟
+21
رأی دهید
-0

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۴۴
    پهلوی ولمون کن - جزایر، جزایر مک دونالد
    امام زمان آخوندها خیلی بیشتر معجزه کرده تا امام زمان پهلوی. اگر ملت ایران بجای آنکه خودشان را گوشت قربانی این مردک کنند کمی آگاهانه تر تصمیم میگرفتند اینهمه انسان بیگناه توسط جانیان تهران قصابی نمیشدند. جریان سیاسی حاکم برجهان بدنبال تضعیف همه نهادهای مدنی است. امثال ترامپ و خامنه ای در یک جبهه هستند. هرکس که به شما میگوید سرنوشت شما از بالای سرتان تعیین میشود نه از اراده ملی شما. با این جماعت بی همه چیز در یک جبهه است.
    4
    0
    ‌پنجشنبه ۰۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.