انتقال محرمانه ۲.۵میلیارد دلار پول نقد از روسیه به ایران؛ تلگراف: مسکو به بقای جمهوری اسلامی کمک کرد
+5
رأی دهید
-4
یورونیوز: بنابر اسنادی که به روزنامه تلگراف رسیده، یک بانک دولتی روسیه اندکی پس از خروج آمریکا از برجام به دستور ترامپ و اعمال مجدد تحریمهای آمریکا علیه ایران، انتقال محرمانه ۲.۵ میلیارد دلار پول نقد را در قالب ۳۴ محموله به ایران آغاز کرده است. بنابر این گزارش، این پول برای سرپا نگه داشتن رژیم ایران منتقل شدبه گزارش روزنامه بریتانیایی تلگراف این پول نقد در قالب ۳۴ محموله به وزن تقریبی مجموعا پنج تن در یک دوره تقریبا چهار ماهه از اوت تا نوامبر ۲۰۱۸ از «پرومسویازبانک» مسکو به بانک مرکزی ایران منتقل شده است. بنابر این اسناد، هر محموله ارزشی بین ۵۷ تا ۱۱۵ میلیون دلار داشته و هرچند میزان این پول به دلار ثبت شده، اما با توجه به وزن محمولهها به نظر میرسد این میزان پول توسط اسکناسهای ۵۰۰ یورویی به ایران منتقل شده است.
«پرومسویازبانک» از زمان تهاجم نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تحت تحریم بریتانیا و آمریکا قرار دارد.
بنابر این گزارش، این انتقال محرمانه پول از عمق رابطه تهران و مسکو و تلاش برای دور زدن تحریمهای آمریکا با استفاده از روشهای سنتی پرداخت در جهت سرپا نگه داشتن جمهوری اسلامی پرده برمیدارد.
به گزارش تلگراف، این انتقالها درست پس از اعتراضات سال ۹۷ (۲۰۱۸) ایران آغاز شد. آتش این اعتراضات سراسری در بحبوحه افزایش قیمت طلا و کاهش قدرت ریال شعلهور شد.
بنابر این گزارش، با توجه به حمایت تهران از مسکو در جریان اوکراین و گزارشها مبنی بر ارسال پهپادها و موشکهای بالستیک از ایران به روسیه، نگرانیهایی مبنی بر ادامه چنین پرداختهایی وجود دارد.
دونالد ترامپ در دور نخست ریاستجمهوری خود در روز ششم اوت ۲۰۱۸ با امضای فرمان اجرایی نخستین دور از تحریمها علیه ایران را مجددا اعمال کرد. بنابر اسناد واصله به روزنامه تلگراف، نخستین محموله در روز ۱۳ اوت از بانک روسی به ایران ارسال شده است.
بنابر این گزارش، این محموله که ۱۱۰ کیلوگرم وزن داشت، حامل ۵۷.۳ میلیون دلار پول نقد بود و احتمالا با قطار ابتدا به بندر آستراخان و سپس با کشتی از طریق دریای خزر به بندر امیرآباد و سپس دوباره با قطار به تهران منتقل شده است.
آنا بورچفسکایا، کارشناس سیاست روسیه در قبال خاورمیانه گفت که این انتقالها نشان میدهد که مسکو چگونه در زمانهای بحران راههای ابتکاری برای «سرپا نگه داشتن» حکومت ایران پیدا میکند.
او گفت: «منطق این است که حکومت ایران به حمایت نیاز دارد. اگرچه روسیه در حمایت نظامی تردید خواهد داشت، اما کارهای بسیار دیگری هست که میتوان برای سرپا نگه داشتن یک حکومت انجام داد.»
آشا کسلبری هرناندز، مشاور ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا در امور خاورمیانه گفت که مسکو با انتقال محمولههای پول نقد میتوان حمایت خود از ایران را پنهان نگه دارد.
او مدعی شد که این محمولهها نشان میدهد که کرملین تا چه اندازه بر بقای رژیم ایران سرمایهگذاری کرده و گفت که این انتقالها احتمالا «از سر استیصال» انجام شدهاند.
خانم کسلبری هرناندز گفت: «وقتی آنها از طرفی میخواهند به ایران کمک کنند و از طرف دیگر نمیخواهند کسی متوجه شود، چنین اقدامی را برای ایجاد تعادل انجام میدهند. به این دلیل سعی در پنهانکاری دارند که بنابر محاسباتشان بیشتر جامعه بینالمللی مخالف رژیم و هوادار مردم هستند.»
آرین طباطبایی، دستیار ارشد فرستاده ویژه دولت جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا در امور ایران گفت که این محمولهها ممکن است پرداختهایی بابت خریدهای نظامی یا در حمایت از نهادهایی چون سپاه پاسداران باشد.
خانم طباطبایی گفت: «حدس اول من تجهیزات و تسلیحات و سامانههای موشکی است. شاید هم قطعات باشد.»
او افزود: «با توجه به تحریمهای فراگیری که علیه هر دو کشور وضع شده و دسترسی ایران عملا به سوئیفت و دیگر سازوکارهای بانکی قطع شده است، برایم چندان عجیب نیست که از پول نقد استفاده کنند.»
تحویل محموله به تهران
بنابر اسناد تجاری که شرکت «ایمپورت جینیس» (Import Genius) در اختیار تلگراف گذاشته است، چندین تن پول نقد از بانک «پرومسویازبانک» به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تحویل داده شده است.
در آن زمان که ایران درگیر پیامدهای خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها بود، عبدالناصر همتی ریاست بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشت.
ریچارد نفیو، معاون فرستاده ویژه دولت آقای بایدن در امور ایران گفت که این پرداختها ممکن است به «چندین دلیل» انجام شده باشد و تعجب نمیکند اگر دلیل آن تثبیت اقتصاد ایران باشد.
آقای نفیو گفت: «اگر در سال ۲۰۲۰ به من میگفتید که ایران به روسیه موشک و پهپاد میدهد، میگفتم دیوانه شدهاید. اما حالا شاهد آن هستم.»
او افزود: «من با این ایده مشکلی ندارم که این نحوه انتقال، راهی مستقیم برای روسیه در جهت حمایت از ایران بود. اگر چنین چیزی باشد تعجب نمیکنم.»
آقای نفیو همچنین افزود: «موارد زیادی در شراکت و ائتلافی که سعی کردهاند بسازند، در میان بود و کمک به تقویت ریال و تثبیت پایههای اقتصاد ایران کاملا در همین چارچوب میگنجد.»
در پی اعتراضات خونین در ایران، دونالد ترامپ تهدید به حمله به ایران کرده و ناوگان بزرگی را به منطقه اعزام کرده است.
از سوی دیگر، رابطه مسکو و تهران از آغاز جنگ اوکراین و حمایت ایران از روسیه به گسترش یافته و شراکت نظامی و تهیه پهپادهای ایرانی برای استفاده در جنگ منجر شده است.
همچنین عبدالناصر همتی بار دیگر در ۳۱ دسامبر در پی استعفای رئیس بانک مرکزی در بحبوحه اعتراضات، به ریاست این بانک منصوب شد. در نتیجه انجام انتقال محمولههای مشابه دور از انتظار نیست.
خانم کسلبری هرناندز در پاسخ به پرسشی مبنی بر این که آیا احتمال میدهد این انتقالها اکنون در مقیاس بزرگتری در جریان باشد، گفت: «بله حدس میزنم. منظورم این است که این اعتراضات بیسابقه است و روسیه سقوط این رژیم را به عنوان یک زیان جدی ارزیابی میکند. همین امر میتواند آنها را در یک موقعیت ژئوپولیتیک بسیار نامطلوب قرار دهد.»
خانم بروچفسکایا پژوهشگر ارشد «موسسه واشنگتن» گفت که احتمالا انگیزه مسکو برای ارسال اسکناسها این بود که «با پول نقد کارهای بیشتری را میتوان انجام داد که ردیابی آنها غیرممکن باشد.»
او همچنین هشدار داد که این پرداختها ممکن است در سال جاری نیز ادامه داشته باشد.
خانم بروچفسکایا گفت: «به نظر من روسیه پول بیشتری میدهد. اما این متناسب با زمان است. زیرا در وضعیت کنونی به نسبت سال ۲۰۱۸، رژیم ایران به حمایت بیشتری نیاز دارد.»
او افزود: «این اعتراضات بزرگترین اعتراضات در سالهای اخیر است. حتی شایعاتی درباره طرحی برای فرار آقای خامنهای به مسکو مطرح است.»
خانم بروچفسکایا همچنین گفت: «اگر فکر کنیم که چون روسیه از ایران مستقیما حمایت نظامی نکرده است، پس چیزی در میان این دو وجود ندارد، سهلانگارانه است. اتفاقا این دقیقا همان نوع حمایتی است که باید نگران آن باشیم.»