وزیر خارجه ترکیه: اسرائیل به دنبال فرصتی برای حمله به ایران است

بی بی سی: وزیر خارجه ترکیه، می‌گوید نشانه‌هایی وجود دارد که اسرائیل هنوز به دنبال فرصتی برای حمله به ایران است.

هاکان فیدان هشدار داد که چنین اقدامی منطقه را بی‌ثبات‌تر می‌کند.

او روز جمعه،‌۲۳ ژانویه، (۳ بهمن)، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: «امیدوارم آن‌ها [مقامات اسرائیل] به راهی متفاوتی بروند. اما واقعیت این است که اسرائیل، به دنبال فرصت برای حمله به ایران است.»

پیشتر آقای فیدان درباره رویکرد آنکارا در قبال تحولات ایران گفته بود که ترکیه به ثبات و امنیت منطقه‌ای اهمیت می‌دهد و با مداخله نظامی در ایران مخالف است.

او در مورد اعتراضات سراسری ایران هم گفته بود: «هر آن‌چه در ایران رخ دهد ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به همین دلیل این تحولات را از نزدیک دنبال می‌کنیم.»

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، هم دوشنبه گذشته گفت: «همسایه ما ایران، پس از حمله اسرائیل حالا با آزمونی جدید از ناآرامی‌های اجتماعی روبه‌روست. ایمان دارم که برادران ایرانی‌مان از این دوران پر از تله هم عبور خواهند کرد.»

وزیر خارجه ترکیه پیشتر گفته بود حل مشکلات ایران با «بازیگران اصلی بین‌المللی» به نفع ترکیه خواهد بود.
 جنجال بر سر حضور ایران در رزمایش بریکس به میزبانی آفریقای جنوبی همزمان با سرکوب داخلی
 یورونیوز: دولت آفریقای جنوبی به‌دلیل میزبانی از نیروی دریایی ایران، از سوی آمریکا و نیز درون ساختار حکومتی خود با موجی از انتقاد و واکنش منفی روبه‌رو شده است.

آفریقای جنوبی تحقیقاتی را درباره مشارکت ایران در رزمایش‌های مشترک دریایی کشورهای عضو بریکس که هفته گذشته برگزار شد، آغاز کرده است؛ رزمایش‌هایی که ظاهرا برخلاف دستورات رئیس‌جمهور سیریل رامافوسا انجام شده است.بریکس گروهی متشکل از ۱۰ کشور است: برزیل، چین، مصر، اتیوپی، هند، اندونزی، ایران، روسیه، آفریقای جنوبی و امارات متحده عربی. نام بریکس از حروف اول کشورهای بنیان‌گذار آن، یعنی برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی، گرفته شده است.

این گروه که در سال ۲۰۰۶ تشکیل شد، در ابتدا بر تجارت متمرکز بود، اما به‌تدریج دامنه مأموریت خود را به حوزه‌های امنیتی و تبادلات فرهنگی نیز گسترش داد.

بریکس در ۱۶ ژانویه (۲۶ دی) یک هفته رزمایش دریایی مشترک را در آب‌های آفریقای جنوبی به پایان رساند. این رزمایش در داخل کشور بحث‌برانگیز شد و خشم آمریکا را نیز برانگیخت.

اگرچه آفریقای جنوبی به‌طور منظم با روسیه و چین رزمایش برگزار می‌کند، اما این تمرینات اخیر در شرایطی انجام شد که تنش‌ها میان آمریکا و بسیاری از اعضای بریکس افزایش یافته است؛ به‌ویژه با ایران که با اعتراضات گسترده داخلی و تبعات آن روبه‌روست؛ اعتراضاتی که به خشونت کشیده شد و تلفات انسانی بسیار زیادی برجای گذاشت.

پرتوریا اعلام کرد این رزمایش که «اراده برای صلح ۲۰۲۶» نام داشت، برای تضمین ایمنی دریایی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی ضروری بوده است.

با این حال، دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که پیش‌تر بریکس را «ضدآمریکایی» خوانده و اعضای آن را به اعمال تعرفه تهدید کرده بود، به‌شدت از این رزمایش‌های دریایی انتقاد کرد.
چرا آفریقای جنوبی به‌دلیل این رزمایش با واکنش منفی آمریکا روبه‌رو شده است؟
ایالات متحده خشمگین است زیرا آفریقای جنوبی در زمانی به ایران اجازه مشارکت در رزمایش‌ها را داد که تهران متهم به سرکوب خشونت‌بار اعتراضات ضدحکومتی است.

پیش از آغاز رزمایش‌های بریکس، آمریکا به رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی هشدار داده بود که مشارکت ایران بازتابی منفی برای کشورش خواهد داشت. این خبر را روزنامه آفریقای جنوبی «دیلی ماوریک» گزارش داد.

بر اساس این گزارش، رامافوسا در پی این هشدار در ۹ ژانویه دستور داد ایران از رزمایش‌ها کنار گذاشته شود. با این حال، سه فروند کشتی ایرانی که پیش‌تر به آفریقای جنوبی اعزام شده بودند، به مشارکت خود ادامه دادند.
رزمایش دریایی بریکس در آب‌های آفریقای جنوبیسفارت آمریکا در آفریقای جنوبی در بیانیه‌ای در ۱۵ ژانویه، ارتش این کشور را به نافرمانی از دستورهای دولت خود متهم کرد و گفت که «به ایران نزدیک شده است».

در این بیانیه آمده بود: «این به طور ویژه ناپذیرفتنی است که آفریقای جنوبی از نیروهای امنیتی ایران استقبال کرده، در حالی که آن‌ها در حال تیراندازی، زندانی‌کردن و شکنجه شهروندان ایرانی بودند؛ شهروندانی که برای همان فعالیت‌های سیاسی مسالمت‌آمیزی مبارزه می‌کردند که آفریقای جنوبی برای به‌دست‌آوردن آن‌ها سال‌ها جنگیده است.»

در ادامه افزوده شده بود: «آفریقای جنوبی نمی‌تواند جهان را درباره عدالت موعظه کند، در حالی که به ایران نزدیک شده است.»

رنوا فوری، تحلیلگر سیاسی آفریقای جنوبی، گفت واشنگتن صرفا به دنبال بهانه‌ای برای انتقاد از آفریقای جنوبی است؛ به‌ویژه به‌خاطر شکایت این کشور از اسرائیل به‌اتهام نسل‌کشی در دیوان بین‌المللی دادگستری به‌دلیل جنگ غزه.

او گفت: «آمریکا به‌دنبال یک نقطه ورود است.» به گفته او، ایالات متحده خود با افزایش نقض آزادی بیان و تجمع، تضعیف دموکراسی و حقوق بشر و همچنین نظامی‌گری فزاینده روبه‌رو است و «بهتر است به وضعیت بحرانی خود بپردازد تا اینکه در امور دیگران دخالت کند».
واکنش‌ها در داخل آفریقای جنوبی چگونه بوده است؟
دولت رامافوسا در داخل کشور نیز با انتقادهایی روبه‌رو شده است. حزب «اتحاد دموکراتیک» (DA)، که پیش‌تر حزب مخالف بود و اکنون بخشی از ائتلاف حاکم است و عمدتاً نماینده منافع اقلیت سفیدپوست محسوب می‌شود، وزیر روابط بین‌الملل، رونالد لامولا، را به‌دلیل پاسخگو نکردن وزارت دفاع مقصر دانست.

لامولا عضو حزب کنگره ملی آفریقا، ای‌ان‌سی است؛ حزبی که تا سال ۲۰۲۴ به‌تنهایی بر آفریقای جنوبی حکومت می‌کرد.

این حزب در بیانیه‌ای دو روز پس از آغاز رزمایش‌ها اعلام کرد: «با اجازه‌دادن به وزارت دفاع برای پیشبرد بی‌مهار این تمرین‌های نظامی، وزیر لامولا عملاً سیاست خارجی آفریقای جنوبی را به خواست‌های نیروهای دفاعی ملی آفریقای جنوبی واگذار کرده و کشور را در معرض خطرات جدی دیپلماتیک و اقتصادی قرار داده است.» در ادامه آمده بود: «آفریقای جنوبی اکنون نه به‌عنوان کشوری اصول‌گرا و غیرمتعهد، بلکه به‌عنوان میزبان مشتاق همکاری نظامی با رژیم‌های اقتدارگرا دیده می‌شود.»
دولت آفریقای جنوبی اکنون چه می‌گوید؟
مقام‌های آفریقای جنوبی از توجیه اولیه رزمایش‌ها به فاصله‌گرفتن از ماجرای ایران روی آورده‌اند. با وجود اظهارات اولیه مقام‌ها مبنی بر برگزاری رزمایش‌ها طبق برنامه، رامافوسا سرانجام ـ بنا بر گزارش رسانه‌های محلی ـ در ۹ ژانویه تحت فشار آمریکا دستور داد ایران کنار گذاشته شود.

با این حال، به نظر می‌رسد وزارت دفاع یا ارتش آفریقای جنوبی این دستور را اجرا نکرده‌اند.

در بیانیه‌ای در ۱۶ ژانویه، دفتر وزیر دفاع، آنجی موتشکگا، اعلام کرد که دستورهای رئیس‌جمهور «به‌روشنی به همه طرف‌های ذی‌ربط ابلاغ شده، مورد توافق قرار گرفته و بر همان اساس رعایت شده است». در ادامه بیانیه آمده بود که وزیر یک هیئت تحقیق تشکیل داده است «تا شرایط پیرامون این اتهامات را بررسی کند و مشخص شود آیا دستور رئیس‌جمهور به‌درستی منتقل شده یا نادیده گرفته شده است یا خیر».

انتظار می‌رود گزارش این تحقیق روز جمعه منتشر شود.
اعتراض اوکراینی‌ها به حضور روسیه در رزمایش بریکس در آفریقای جنوبیاین نخستین بار نیست که آفریقای جنوبی به‌دلیل روابط نظامی خود با ایران مورد انتقاد قرار می‌گیرد. در ماه اوت، رئیس ستاد ارتش این کشور، ژنرال رودزانی مافوانیا، با سفر به تهران و اعلام اینکه آفریقای جنوبی و ایران «اهداف مشترکی» دارند، خشم حزب دی‌ای را برانگیخت. این اظهارات تنها چند هفته پس از جنگ ایران و اسرائیل مطرح شد و گزارش شده که او در تهران از اسرائیل نیز انتقاد کرده بود.

برخی منتقدان ای‌ان‌سی خواستار برکناری مافوانیا شدند، اما او همچنان در سمت خود باقی مانده است.