چرا پیکر معترضان با سوند و لباس بیمارستان در سردخانه بودند؟ آیا به آنها تیر خلاص زده بودند؟

ثمانه قدرخان - ایران وایر 

با رسیدن قطره‌چکانی اطلاعات و اخبار از سرکوب اعتراضات در ایران،‌ چندین ویدیو و عکس از سردخانه کهریزک بمب خبری به پا کرد. در تصاویر خارج شده از ایران،‌ پیکرهایی شناسایی شدند که پیش از جدا شدن تجهیزات پزشکی به سردخانه کهریزک منتقل شده بودند. در این تصاویر، اجسادی دیده می‌شد که همچنان سوند ادراری (فولی) به آن‌ها متصل است، 

الکترود قفسه سینه برای ثبت نوار قلب روی بدنشان باقی مانده و لوله‌های کمک‌تنفسی از دهان آن‌ها خارج نشده است. همچنین برخی از این افراد گان یا لباس مخصوص بستری در بیمارستان یا آماده‌سازی برای اتاق عمل بر تن داشتند.

به گفته یک پزشک متخصص،‌ وجود این نشانه‌ها حاکی از آن است که این پیکرها بدون طی شدن روال‌های معمول پزشکی، مستقیماً از محیط درمانی به سردخانه منتقل شده‌اند.

یک جراح عمومی که نخواست نامش در این گزارش منتشر شود، به «ایران‌وایر» می‌گوید: «تصاویر مربوط به کشته‌شدگانی که همچنان سوند ادراری به آن‌ها متصل است، نشان می‌دهد تیم درمانی دست‌کم حدود ۳۰ دقیقه فرصت رسیدگی به بیمار را داشته و فرد دارای علائم حیاتی و ماندنی بوده است. 

در مراحل اولیه احیای قلبی-ریوی (CPR)، ابتدا لوله‌گذاری تنفسی انجام می‌شود. در شرایط عادی، اگر احتمال زنده‌ماندن بیمار وجود داشته باشد، ممکن است در ادامه حتی سوند ادراری نیز گذاشته شود، اما نه در شرایطی مانند آنچه ما از واقعیت این فاجعه می‌دانیم.»

او ادامه می‌دهد: «در چنین وضعیت بحرانی و خشونت‌باری، اساساً زمانی برای انجام اقداماتی مانند لوله‌گذاری نای وجود ندارد، چه برسد به سوندگذاری. بنابراین اصل را باید بر وقوع جنایت گذاشت؛ نخست، جنایت مجروح‌کشی و دوم، جنایت جنازه‌ربایی. این تصاویر نشان می‌دهد روند درمانی که باید روی مجروحان انجام می‌شده، به هر دلیلی ناتمام مانده و در میانه راه متوقف شده است.»
کشته ‌شدگان فله‌ای از یک بیمارستان جمع شده بودند
«روزبه اسفندیاری، پزشک ساکن هیوستون آمریکا که سابقه فعالیت در اورژانس تهران را دارد، می‌گوید: «بنا بر تصاویر موجود، این مجروحان ابتدا با جراحات اولیه به مراکز درمانی منتقل شده و اقدامات اولیه برای آن‌ها انجام شده است، اما به دلایل نامشخص جان خود را از دست داده‌اند. سپس مجروحان به‌صورت گروهی از یک بیمارستان جمع‌آوری شده‌اند.»

روزبه اسفندیاری در مورد کشته شدگانی که اینتوبیشن تیوب (Intubation Tube) یا لوله تراشه دارند که برای باز نگه‌داشتن راه هوایی و کمک به تنفس بیمار استفاده می‌شود، می‌گوید: «تصاویر بیانگر آن است که  این مجروحان با سطح هوشیاری بسیار پایین به بیمارستان رسیده‌اند و آن‌‌ها را اینتوبه کرده‌اند».

این پزشک می‌گوید: «صرف جاماندن الکترود قفسه سینه روی بدن کشته شدگان به معنای دزدیده شدن آن‌ها نیست چون معمولا پس از مرگ در برخی مواقع این الکترودها را از بدن جدا نمی‌کنند و راهی سردخانه می‌شود. این کار عمدتا وظیفه سربهیار و کمک بهیار است ولی زمانی که تعداد مجروحان زیاد باشد وقت نمی‌کنند این‌ تجهیزات را از جنازه جدا کنند». 
چرا سوند از کشته‌شدگان جدا نشده بود؟
دکتر اسفندیاری نیز با تایید نظر پزشک دیگر این گزارش می‌گوید: «به نظر می‌رسد این مجروحان همگی از یک بیمارستان ترخیص شده‌اند. ازدحام جنازه به قدری زیاد بوده است که فرصت نکرده‌اند چیزی را از بدن جدا کنند، هرچند کندن الکترودها زمان بر نیست و به راحتی انجام می‌شود ولی در مورد لوله اینتوبه و «سوند فولی» قضیه فرق دارد. 

به سادگی نمی‌توان آن‌ها را بیرون کشید و روند خاصی دارد. بهیاران بلد نیستند این کار را انجام دهند و این کار زمان‌بر است به همان شکل جنازه را جمع می‌کنند چون تعداد مقتولان زیاد است و نمی‌توانند از پرستاران برای این کار کمک بخواهند. 

دکتر معتمد این گزارش که نام او ذکر نشده است با تایید این موارد می‌گوید: «نکته مهم دیگر در این تصاویر آن است که نشان می‌دهد این افراد در یک سیستم بیمارستانی بوده‌اند، نه در یک درمانگاه معمولی».

این پزشک با اشاره به یکی از پیکرها که در تصاویر تنها بینی آن قابل مشاهده است و لوله تنفسی در دهان دارد، توضیح می‌دهد: «گره‌هایی که برای ثابت نگه داشتن لوله‌های تنفسی زده شده‌اند، کاملاً حرفه‌ای و مطابق با استانداردهای بیمارستانی است. این نوع فیکس‌کردن لوله‌ها نشان می‌دهد اقدامات توسط کادر درمان آموزش‌دیده و در محیط بیمارستان انجام شده است.»

این پزشک معتمد می‌گوید:«در این بررسی دو سناریوی پزشکی محتمل وجود دارد: یا فرد در زمان انتقال جان باخته بوده، یا با علائم حیاتی وارد چرخه درمان شده است.

اگر فرد به‌عنوان بیمار وارد سیستم درمانی شده باشد، حتی در صورت فوت، پیکر او باید طبق یک روند مشخص پزشکی بررسی شود؛ از جمله ثبت اقدامات احیا، خارج کردن تجهیزات پزشکی و مستندسازی وضعیت جسمانی. 

این روند در مراکز درمانی استاندارد مسیر روشنی دارد و قابل ارزیابی است. متخصص جراح می گوید: «در مواردی نیز دیده شده که فرد به‌صورت «arrival dead» (ورود جنازه) به مراکز درمانی منتقل شده؛ یعنی هیچ‌گونه احیای قلبی‌ریوی (CPR) یا اقدام جراحی برای او انجام نشده است. با این حال، در برخی موارد حتی اجازه بررسی یا اقدام پزشکی داده نمی‌شود».

او می‌گوید در این پرونده خاص، به نظر می‌رسد هنوز امکان هر دو حالت وجود دارد؛ یا آسیب آن‌قدر شدید بوده که فرد در همان لحظه جان باخته، یا آسیب به‌گونه‌ای بوده که امکان بازگشت وجود نداشته اما فرد وارد یک سیستم غیر شفاف شده است. 

این پزشک با تأکید بر اینکه قصد ندارد صرفاً بر اساس فرضیات قضاوت کند، می‌گوید: «اما باید گفت که این حکومت تاکنون هرگونه جنایتی را مرتکب شده و هیچ آبرویی برای خود باقی نگذاشته است. ساده‌انگاری در مواجهه با این تصاویر و وقایع غیرمنطقی است. جمهوری اسلامی برای انجام کثافت‌کاری‌ها و جنایت‌هایش هیچ حد و مرزی نمی‌شناسد. مطمئن باشید برای این رژیم هیچ کاری نشدنی نیست.» 

او اضافه می‌کند: «نکته مهم این است که شواهد نشان می‌دهد روند طی‌شده، یک فرآیند درمانی شفاف و استاندارد نبوده است. اگر قرار بود مسیر درست پزشکی دنبال شود، فرد باید از طریق بیمارستان و مطابق پروتکل‌های مشخص درمانی منتقل می‌شد، نه اینکه با عجله و بدون وضوح وارد روندی نامعلوم شود.»

در بدبینانه‌ترین سناریو و با توجه به سوابق جمهوری اسلامی، هیچ‌چیز در رفتار این نظام غیر قابل تصور نیست. اما در هر دو حالت چه فرد مجروح بوده و چه جان‌باخته مسیر انتقال و رسیدگی به او غیرطبیعی بوده و قابل مستندسازی است. این موضوع نشان می‌دهد که با پیکر فرد با عجله و بدون رعایت اصول حرفه‌ای برخورد شده است.  
آیا تیر خلاص زده بودند؟
یک عکس در میان تصاویر بسیار واکنش‌برانگیز بود؛ مرد جوانی که به نظر می‌رسد گلوله به سرش اصابت کرده است. شماری از کاربران شبکه‌‌های اجتماعی این فرضیه را مطرح کردند که سرکوبگران پس از دزدیدن مجروحان از بیمارستان‌ها به آن‌ها تیر خلاص زده‌اند. 

این پزشک جراح اما می‌گوید: «در این مورد می‌توان صحبت کرد، اما نمی‌توان با قطعیت نظر داد. دلیلش این است که بر اساس عکسی که به‌صورت دقیق بررسی کرده‌ام، حالتی دیده می‌شود که در پزشکی قانونی به آن «متلاشی‌شدگی» گفته می‌شود. 

تصویری که ابتدا منتشر شده، این‌طور القا می‌کند که با یک آسیب شدید و خردشدگی در ناحیه صورت روبه‌رو هستیم، اما صرفاً بر اساس عکس یا ویدیو نمی‌توان با قطعیت گفت دقیقاً چه اتفاقی افتاده است. برخلاف آنچه در فیلم‌ها نمایش داده می‌شود، اصابت گلوله همیشه به‌صورت یک سوراخ تمیز و مشخص دیده نمی‌شود؛ این تصویر بیشتر جنبه سینمایی دارد. 

در بافت‌های نرم بدن، مانند شکم یا اندام‌های نرم، گلوله معمولاً مسیر مشخصی ایجاد می‌کند و ممکن است وارد بدن شده و از آن خارج شود یا در همان ناحیه باقی بماند. اما در نواحی استخوانی مانند صورت یا قفسه سینه، به‌دلیل سخت بودن بافت، هنگام اصابت گلوله بخش زیادی از انرژی آن جذب می‌شود و همین مساله می‌تواند باعث متلاشی شدن بافت و استخوان شود. 

به‌ویژه در مورد گلوله‌های جنگی یا گلوله‌هایی که از سلاح‌های خان‌دار شلیک می‌شوند، این نوع آسیب شدید کاملاً محتمل است. بنابراین، بسته به محل اصابت، نوع گلوله و شرایط برخورد، الگوی جراحت می‌تواند کاملاً متفاوت باشد و بدون بررسی تخصصی پزشکی قانونی، نمی‌توان با اطمینان درباره علت دقیق آسیب اظهار نظر کرد».