احتیاط اسرائیل در قبال حمله احتمالی آمریکا به جمهوری اسلامی

دویچه وله: در اسرائیل، تحولات ایران با دقت و احتیاط دنبال می‌شود. اما دولت اسرائیل رویکردی محتاطانه نسبت به اعتراضات داخلی ایران و همچنین احتمال حمله آمریکا اتخاذ کرده است. دویچه‌وله درباره این موضوع با سه کارشناس گفت‌وگو کرده است.

با وجود گستردگی و شدت اعتراضات ضدحکومتی در ایران، کارشناسان نظامی اسرائیل نسبت به خوش‌بینی بیش از حد هشدار داده‌اند اما نهادهای امنیتی اسرائیل بر این باورند که بدون کمک خارجی، سرنگونی رژیم ایران امکان‌پذیر نیست.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، یک هفته پیش به‌صراحت اعلام کرد که آماده مداخله در ایران است و از آن زمان تاکنون بارها موضع خود را تکرار کرده است. ترامپ در پیامی به رهبران ایران هشدار داد "اگر شلیک کنید، شلیک می‌کنیم" و پس از کشتار و اعدام معترضان، به‌صراحت گفت که "کمک به مردم ایران در راه است".

در تازه‌ترین تحولات گزارش شده است که دونالد ترامپ دستور خروج نیروهای آمریکایی از برخی پایگاه‌های آمریکا در منطقه از جمله قطر و عراق را صادر کرده است؛ اقدامی که در کنار آن، رویکرد محتاطانه و سکوت اسرائیل نیز توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است.
"حمله آمریکا فراتر از جنگ اسرائیل و ایران خواهد بود"
به گفته حسن هاشمیان، کارشناس امور خاورمیانه مقیم واشنگتن، سناریویی که درباره ایران مطرح می‌شود ناظر بر حمله‌ای گسترده و ویرانگر علیه ساختار حاکم است و به همین دلیل تلاش شده این موضوع از چارچوب یک درگیری مستقیم با اسرائیل خارج شود.
حسن هاشمیان می‌گوید سناریویی که درباره ایران مطرح می‌شود ناظر بر حمله‌ای گسترده و ویرانگر علیه ساختار حاکم استاز نگاه او، آنچه در بطن تحولات جریان دارد، مطالبات به‌حق مردمی است که نزدیک به ۴۷ سال تحت سرکوب بوده‌اند و با تحمیل پروژه‌های ناکام اقتصادی، سیاسی و فرهنگی روبه‌رو شده‌اند؛ مردمی که اکنون خواهان رهایی از وضعیت موجود هستند و به همین دلیل، تقلیل این روند به تقابل میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، بازتاب‌دهنده واقعیت‌های میدانی نیست و در همین راستا، کنار گذاشتن نقش اسرائیل در این ماجرا دنبال شده است.

این کارشناس همچنین به این نکته اشاره می‌کند که با توجه به احتمال اقدام نظامی جمهوری اسلامی علیه کشورهای عربی، موضوع همکاری این کشورها، به‌ویژه همسایگان جنوبی ایران، با ایالات متحده اهمیت پیدا می‌کند؛ چرا که حضور اسرائیل می‌تواند مانعی برای چنین همکاری‌هایی باشد.

در این چارچوب، این احتمال نیز مطرح است که برخی کشورهای همسایه جنوب ایران، مانند عربستان سعودی، پایگاه‌ها و حریم هوایی خود را در اختیار آمریکا قرار دهند و در نتیجه، ماجرا از سطح تقابل میان اسرائیل و جمهوری اسلامی فراتر رود. بر این اساس، جنگ احتمالی پیش‌رو محدود به مسئله اسرائیل و فلسطینیان یا تحولات مربوط به غزه و یا لبنان نیست، بلکه ابعادی گسترده‌تر دارد.
امیر طاهری: اسرائیل نمی‌خواهد ایران به دشمنی دائمی تبدیل شود
در اسرائیل، اعتراضات ایران و جنگ لفظی میان ترامپ و خامنه‌ای با دقت زیر نظر گرفته می‌شود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، حدود یک هفته پس از آغاز اعتراضات واکنش نشان داد و اعلام کرد که اسرائیل در کنار مردم ایران ایستاده است.

با این حال، این پیام نتانیاهو یک هفته پس از آغاز اعتراضات ارسال شد و پس از آن نیز این کشور با احتیاط بیشتری عمل کرده و سکوت اختیار کرده است.
امیر طاهری می‌گوید مسئله ایران برای اسرائیل جنبه‌ای حیاتی دارد، اما برای آمریکا چنین اهمیتی نداردامیر طاهری نیز در تحلیل چرایی احتیاط اسرائیل می‌گوید نباید اسرائیل را صرفا در شخص نتانیاهو خلاصه کرد، بلکه کل نخبگان اسرائیل، از سیاستمداران و روشنفکران گرفته تا فعالان اقتصادی، ایران را یک متحد استراتژیک بالقوه می‌دانند و تمایلی ندارند که این کشور به دشمنی دائمی تبدیل شود.

به گفته او، هم اسرائیل و هم ملت ایران با تهدیدهایی چون "پان‌عربیسم و اخوان‌المسلمین" روبه‌رو هستند. از این رو، اسرائیل تلاش می‌کند با نوعی سیاست "کژدار و مریز" عمل کند؛ به‌گونه‌ای که نه مردم ایران را دشمن خود کند و نه از خواست تغییر رژیم در ایران چشم بپوشد.

به گفته طاهری، مسئله ایران برای اسرائیل جنبه‌ای حیاتی دارد، اما برای آمریکا چنین اهمیتی ندارد.

او تاکید می‌کند که آمریکا امروز وابستگی تعیین‌کننده‌ای به نفت خلیج فارس ندارد، در حالی که اسرائیل کشوری کوچک است و ایران، اگر دشمن تلقی شود، تهدیدی جدی برای امنیت آن به شمار می‌آید. ایران برای آمریکا دشمنی خطرناک نیست، اما برای اسرائیل چنین است.
"آمریکا اگر حمله کند اسرائیل چاره‌ای جز مشارکت ندارد"
آزاد حاجی‌آقایی، استادیار دپارتمان شرق‌شناسی دانشگاه یاگیلونِسکی لهستان هم در توضیح موضع محتاطانه اسرائیل در قبال اعتراضات و احتمال حمله آمریکا به ایران  می‌گوید در نگاه نخست، بر اساس اظهارات مقامات کابینه اسرائیل، این احتیاط با هدف جلوگیری از "اشتباه محاسباتی" صورت گرفته است. اسرائیل که برای جان شهروندان خود ارزش بالایی قائل است، هزینه‌های یک جنگ جدید با ایران را به‌خوبی می‌سنجد.
آزاد حاجی‌آقایی می‌گوید در حمله احتمالی آمریکا به ایران، اسرائیل ناچار به همراهی خواهد شداز سوی دیگر، تحولات کنونی در ایران که بنا بر گزارش رسانه‌ها به کشته شدن شمار زیادی از شهروندان انجامیده، مشروعیت جمهوری اسلامی را در نگاه جامعه جهانی به‌شدت تضعیف کرده است.

به گفته این کارشناس به نظر می‌رسد اسرائیل، با توجه به شکل‌گیری تدریجی یک اجماع جهانی علیه جمهوری اسلامی، ترجیح می‌دهد منتظر پیوستن دیگر کشورهای غربی به اقدامات علیه مقامات ایران بماند تا هم هزینه‌های انسانی و مالی خود را کاهش دهد و هم در برابر ایران از یک سپر بین‌المللی قدرتمندتر برخوردار شود.

به‌ویژه آنکه طی سه روز اخیر، مقامات آلمان، بریتانیا و فرانسه به‌گونه‌ای از پایان یافتن دوران جمهوری اسلامی سخن گفته‌اند که برخی آن را یادآور "گوادلوپ جدید" می‌دانند.

این کارشناس در پاسخ به پرسش دویچه‌وله درباره احتمال مشارکت اسرائیل در حمله آمریکا علیه جمهوری اسلامی تاکید می‌کند که حتی اگر اسرائیل در شرایط فعلی تمایلی به همراهی با آمریکا نداشته باشد یا از نظر لجستیکی برای چنین رویارویی آماده نباشد، در صورت اتخاذ تصمیم نهایی از سوی ترامپ برای حمله به جمهوری اسلامی، عملا چاره‌ای جز همراهی نخواهد داشت.