روایت ایرانیان خارج از کشور از قطع ارتباطات و سرکوب گسترده؛ روایت زهرا، صادق، ایلیا و سمانه

دویچه وله: در پی قطع اینترنت و سرکوب گسترده، روایت ایرانیان خارج از کشور تصویری از نگرانی، بی‌خبری و مقاومت مردم ایران ارائه می‌دهد؛ روایت‌هایی از خشونت شدید، شجاعت نسل جوان و تلاش برای رساندن صدای معترضان به جهان.

پانزده شب از اعتراضات سراسری مردم ایران  علیه جمهوری اسلامی گذشته است. حکومت برای جلوگیری از هماهنگی معترضان، اینترنت را به‌طور گسترده قطع کرده و در بسیاری از شهرها تلفن‌های ثابت و همراه نیز از دسترس خارج شده‌اند. گزارش‌های مردمی از اختلال شدید ارتباطات مخابراتی در نقاط مختلف کشور حکایت دارد.

ایرانیان خارج از کشور و نهادهای حقوق بشری این اقدام را نقض آشکار حقوق بشر می‌دانند و می‌گویند حکومت در خاموشی، سرکوب مرگبار معترضان را پیش می‌برد.

در این گزارش با چند شهروند ایرانی ساکن اروپا گفت‌وگو کرده‌ایم تا بدانیم در این وضعیت بی‌خبری چه می‌گذرد و آن‌ها اعتراض‌های اخیر  را چگونه می‌بینند.
روایت زهرا؛ بی‌خبری از مشهد خاموش
زهرا، دانشجوی ایرانی ساکن حومه فرانکفورت و اهل مشهد، می‌گوید آخرین بار روز شنبه ۲۰ دی از طریق تلگرام با همسرش ارتباط گرفته است.

به گفته او، اینترنت در مشهد به‌طور کامل قطع شده و همسرش تنها از طریق سرور خارجی شرکت محل کارش توانسته برای چند دقیقه آنلاین شود و از سلامت خود و خانواده زهرا خبر بدهد.

زهرا می‌گوید: «همسرم گفت تلفن همراه کاملاً قطع است و فقط توانسته با تلفن ثابت با مادرم صحبت کند.»

او به نقل از همسرش می‌افزاید که در شب فراخوان رضا پهلوی، جمعیت بسیار گسترده‌ای در بلوار وکیل‌آباد حضور داشته‌اند و شامگاه جمعه شمار معترضان حتی بیشتر هم شده است.

به گفته زهرا، برق بخش بزرگی از منطقه وکیل‌آباد را قطع کرده بودند تا مردم نتوانند از جمعیت فیلم و عکس تهیه کنند.

او می‌گوید: «یکی از همسایه‌های همسرم که پرستار است، خبر داده در شامگاه پنجشنبه حدود ۵۰ جنازه متعلق به معترضان به بیمارستان رضوی منتقل شده است.» به گفته این درمانگر و به نقل از یکی از همکارانش، ۲۰ کشته دیگر نیز در ارتباط با اعتراض‌های پنجشنبه‌شب مشهد به بیمارستان فارابی منتقل شده‌اند.

زهرا که اعضای خانواده‌اش در اعتراض‌ها حضور دارند، می‌گوید: «وقتی حکومت معترضان را محارب می‌خواند، مردم دیگر عقب‌نشینی نمی‌کنند. آب از سرشان گذشته است.»
روایت صادق؛ بی‌اعتمادی به حمایت جهانی
صادق، مهندس کامپیوتر ساکن برلین که در اعتراضات "زن، زندگی، آزادی"  سال ۱۴۰۱ فعال بوده، بر این عقیده است که تجمعات خارج از کشور دیگر کمک مضاعفی به آگاهی‌رسانی در مورد وقایع ایران نمی‌کند.

این مرد جوان می‌گوید ایرانی‌ها در اعتراضات قبلی و به ویژه در خیزش "مهسا" تصویر روشنی از اینکه راه مردم ایران و جمهوری اسلامی از هم جداست، ارائه کرده‌اند.
صادق، مهندس کامپیوتر ایرانی ساکن برلین در اعتراضات "زن، زندگی، آزادی" برلین در سال ۲۰۲۲او معتقد است سیاستمداران غربی تنها حرف می‌زنند و تا زمانی که منفعتی نبینند، حمایت عملی نخواهند کرد.

صادق درباره قطع اینترنت می‌گوید: «اصلاً اینترنت وصل شود؟ مگر برای دنیا مهم است چند نفر در ایران کشته شده‌اند؟ در دوره‌های قبل کم کشته دادیم که دنیا فقط نگاه کرد؟»

صادق که سابقه بازداشت در جنبش سبز و انتقال به کهریزک را دارد، می‌گوید نسل جدید معترضان "مبارز" شده‌اند: «اگر سال ۹۸ مردم نمی‌دانستند با گلوله جنگی روبه‌رو می‌شوند، امروز می‌دانند، اما باز هم به خیابان می‌روند.»

صادق از آخرین گفت‌وگویش با بستگانش پیش از قطع اینترنت می‌گوید: «دخترعمویم و همسرش به من گفتند شاید هیچ‌وقت از خیابان برنگردیم، اما اگر ایران آزاد شود، برای تو خوب است و ما به خاطر شماهایی که می‌مانید، می‌رویم.»

این کارشناس کامپیوتر تأکید می‌کند بزرگ‌ترین ترس زنان جوان معترض، خطر تجاوز است؛ خطری که به گفته او در اعتراضات ۱۴۰۱ نیز گزارش شده بود.او می‌گوید: «با وجود این ترس، زن ایرانی امروز برای حقش می‌جنگد.»
روایت ایلیا هاشمی؛ هشدار درباره امنیت ارتباطات
ایلیا هاشمی، کارشناس امنیت شبکه ساکن پاریس، برخلاف صادق، نقش ایرانیان خارج از کشور را "موثر" می‌داند و می‌گوید آن‌ها باید بدون سانسور، آنچه در ایران می‌گذرد را بازتاب دهند و تلاش کنند این بازتاب با همراه شدن مردم آن کشور باشد، زیرا اولویت سیاستمداران در هر کشور، پاسخ به مردم جامعه خودشان است و و این می‌تواند آنان را بهتر برای اقدامات موثر پاسخگو کند.   
ایلیا هاشمی، متخصص امنیت شبکه و فعال مدنی ساکن پاریساو که از زمان اعتراضات "زن، زندگی، آزادی" در شبکه‌های اجتماعی فعال بوده و اخبار و ویدیوهای معترضان در ایران را در صفحات اجتماعی خود بازنشر می‌دهد، می‌گوید پیش از قطع اینترنت روزانه هزاران پیام و ویدئو از ایران دریافت می‌کرده، اما اکنون این پیام‌ها به چند مورد محدود شده و اغلب از سوی افرادی ارسال می‌شود که به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک دسترسی دارند.

هاشمی هشدار می‌دهد که ارتباط با افراد داخل ایران باید با احتیاط انجام شود: «نهادهای امنیتی به‌شدت به دنبال شناسایی کسانی هستند که هنوز به اینترنت دسترسی دارند. همین اطلاع‌رسانی محدود هم برای آن‌ها تهدید محسوب می‌شود.»

او می‌افزاید: «این‌که در اعتراض‌های خارج از ایران نام یک شخص صدا زده شود، مهم است، اما نباید تمام تمرکز روی این موضوع باشد. برای جلب حمایت بین‌المللی، باید بر عمق جنایتی که در ایران رخ می‌دهد نیز تمرکز کرد.»

هاشمی همچنین به نقل از یک شاهد عینی در شیراز که در شبکه‌های اجتماعی برای او نوشته است، می‌گوید این فرد نوجوانی بسیجی را دیده "که با شات‌گان، انگار در یک بازی ویدئویی، از پشت سر به سوی جمعیت شلیک می‌کرده است."
روایت سمانه اسدی؛ مشهدِ گرسنه اما ایستاده
سمانه اسدی، پژوهشگر رسانه در دانشگاه آمستردام و اهل مشهد، می‌گوید اعتراض‌ها در این شهر "کم‌سابقه" بوده و علاوه بر "وکیل‌آباد"، در محله‌های مختلف شهر نیز جریان داشته است.

او می‌گوید مردم مشهد در حالی به خیابان آمده‌اند که از دسترسی به مواد غذایی ضروری مانند مرغ و برنج محروم‌اند، اما "با وجود خشونت و گرسنگی خیابان را ترک نکرده‌اند."
سمانه اسدی، پژوهشگر و مدرس ایرانی دانشگاه آمسترداماسدی می‌گوید در بی‌خبری از ایران "در اشک و خون نشسته است" و تنها کاری که از دستش برمی‌آید شرکت در تجمعات حمایتی است.

او تأکید می‌کند رسانه‌های بین‌المللی باید علاوه بر شجاعت معترضان، سرکوب مرگبار آنان را نیز گزارش کنند.

به گفته این زن پژوهشگر، ایرانیان خارج از کشور می‌توانند کمبود خون، کمبود پزشک متخصص و سایر بحران‌های انسانی را بازنشر کنند  و از اینفلوئنسرهای بین‌المللی بخواهند اخبار ایران را به انگلیسی منتشر کنند.

ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش به‌طور مستقل برای دویچه‌وله قابل تأیید نیستند و صرفاً بازتاب روایت‌های مصاحبه‌شوندگان محسوب می‌شوند.

هر چهار مصاحبه‌شونده امیدوارند اعتراضات اخیر به سرنگونی جمهوری اسلامی منجر شود. سمانه اسدی معتقد است هر دوره اعتراضات، "آپارتاید حکومتی"را ضعیف‌تر کرده و مردم را جسورتر. صادق می‌گوید اگر این‌بار پیروزی حاصل نشود، "دفعه بعدی حتماً پیروز خواهند شد."

این روایت‌ها تنها بخشی از تصویری است که از ایرانِ بی‌صدا به بیرون می‌رسد؛ کشوری که مردمش در تاریکی، برای آزادی می‌جنگند.