واکنش رسانه‌های بین‌المللی به قیام مردم ایران؛ «آیت‌الله در آستانه سقوط است»

ایندیپندنت فارسی: همزمان با ادامه خیزش ملی ایرانیان به‌رغم سرکوب گسترده جمهوری اسلامی در پانزدهمین روز متوالی، شخصیت‌های جهانی، کارشناسان و رسانه‌های بین‌المللی با بررسی آنچه در ایران می‌گذرد، تحولات جاری را بازتاب می‌دهند.

شبکه خبری آی۲۴ روز شنبه ۲۰ دی‌، با انتشار تصاویری از یک زن معترض ایرانی، نوشت: «ویدیویی از یک جوان ایرانی ساکن کانادا که با تصویر رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، سیگارش را روشن می‌کند به‌سرعت در رسانه‌های اجتماعی فراگیر شده است.»

در ادامه این گزارش آمده است: «این ویدیو به نمادی شاخص از مقاومت ایرانیان در برابر خودکامگی اسلامی تبدیل شده است، ویدیویی که نقش محوری جوانان، به‌ویژه زنان جوان، را در جنبش اعتراضی برجسته می‌کند.»

این موضوع در رسانه‌های اروپایی نیز بازتاب گسترده‌ای داشت و یورونیوز ایتالیا نوشت این بار هم زنان و جوانان با شجاعت مثال‌زدنی وارد میدان شده‌اند و با آتش‌ زدن عکس رهبر جمهوری اسلامی، به روزهای تازه چشم دوخته‌اند.

خبرگزاری بریتانیایی اسکای‌نیوز هم در گزارشی نوشت در شرایطی که اعتراض‌های سراسری در ایران به چالشی جدی برای حاکمیت جمهوری اسلامی تبدیل شده، شاهزاده رضا پهلوی به‌عنوان یکی از چهره‌های اثرگذار در آینده سیاسی ایران مطرح شده است.

در این گزارش اشاره شده که شاهزاده رضا پهلوی در سال‌های اخیر بارها تاکید کرده است شکل نظام آینده ایران باید با رای و اراده مردم تعیین شود. او ایده‌هایی مانند «پادشاهی مشروطه» یا حتی ساختاری غیرموروثی با حاکم منتخب را مطرح کرده و گفته است تصمیم نهایی به انتخاب شهروندان ایران بستگی دارد.

اسکای‌نیوز در ادامه نوشت با تشدید فشارها بر رهبران جمهوری اسلامی، ولیعهد ایران پس از حدود پنج دهه دوری از کشور، دوباره در کانون توجه تحولات سیاسی ایران قرار گرفته است.

در همین حال، بنیاد ریچارد نیکسون نیز صبح یکشنبه ۲۱ دی‌ و همزمان با ادامه انقلاب ملی ایران، با انتشار تصویری تاریخی از رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا در کنار محمدرضا شاه پهلوی، با مردم ایران اعلام همبستگی کرد.

فاکس‌نیوز هم تصویری از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، را با پرچم ملی شیروخورشید‌نشان ایران منتشر کرد. در این تصویر پیام اخیر ترامپ بازنشر شده است که گفته بود:‌ «ایران به آزادی چشم دوخته است، شاید بیش از هر زمان دیگری. آمریکا آماده کمک است.»

ترامپ همچنین با بازنشر پیامی از لینزی گراهام،‌ سناتور ارشد جمهوری‌خواه، در رسانه اجتماعی تروث سوشال، بار دیگر از مردم ایران اعلام حمایت کرد. گراهام این پیام را در واکنش به سخنان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، منتشر کرده بود؛ روبیو در پستی در ایکس (توییتر سابق) گفته بود آمریکا از مردم ایران حمایت می‌کند. گراهام تاکید کرد دولت فعلی آمریکا، برخلاف دوران باراک اوباما، در برابر رهبر جمهوری اسلامی و آنچه نیروهای «نازی مذهبی» او خواند، ایستاده است و از ایرانیانی که برای دستیابی به زندگی بهتر اعتراض می‌کنند، حمایت می‌کند.

اعلام حمایت ترامپ از معترضان ایرانی در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب ویژه‌ای داشته و در صدر اخبار قرار گرفته است. این موضوع در رسانه‌های اجتماعی هم با واکنش‌های بسیاری مواجه شده است و به‌ویژه پس از بازداشت شبانه نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، بسیاری از کاربران احتمال می‌دهند که این بار نوبت اقدام ترامپ برای سرنگونی علی خامنه‌ای باشد.

تد کروز، سناتور جمهوری‌خواه، نیز بامداد یکشنبه با بازنشر پیام حمایت دونالد ترامپ از انقلاب ملی ایرانیان، نوشت: «اگر مردم ایران آیت‌الله [خامنه‌ای] را سرنگون کنند، آمریکا و تمام جهان بسیار بسیار امن‌تر خواهند شد.»

او این پیام را در رسانه اجتماعی ایکس و در واکنش به پیامی از تراویس کلی، چهره رسانه‌ای محافظه‌کار، نوشت که گفته بود: «ایران در حال حاضر بزرگ‌ترین خبر جهان است. هیچ خبر دیگری به این اهمیت نیست. این می‌تواند لحظه فروپاشی دیوار برلین در دنیای مدرن باشد. آیت‌الله در آستانه سقوط است.»

همچنین ریک اسکات، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا، با بازنشر گزارشی از فاکس‌نیوز درباره اعتراض‌های ایران، در ایکس نوشت شجاعت مردمی که برای آزادی به خیابان‌ها آمده‌اند ستودنی است.

او با اشاره به خطراتی که معترضان با آن مواجه‌اند، تاکید کرد که آمریکا کنار مردم ایران ایستاده است، مردمی که برای آزادی جان خود را به خطر می‌اندازند. ریک اسکات همچنین هشدار داد: «حکومت شرور (جمهوری اسلامی) باید این پیام را درک کند، جهان نظاره‌گر است.»

تام کاتن، رئیس کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا، روز شنبه با بازنشر پیام دونالد ترامپ در ایکس نوشت: «رئیس‌جمهوری ترامپ درست می‌گوید؛ آمریکا کنار مردم شجاع ایران ایستاده است، مردمی که علیه دیکتاتورهای خونریز به اعتراض برخاسته‌اند.» رئیس جمهوری آمریکا پیش‌تر در پیامی نوشته بود: «ایران به آزادی چشم دوخته است، شاید بیش از هر زمان دیگری. آمریکا آماده کمک است.»

در همین شرایط، گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره احتمال حمله نظامی به ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی بالا گرفته است.

وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت: «مسئولان دولت ترامپ گفت‌و‌گوهای مقدماتی درباره چگونگی حمله به ایران در صورت لزوم، برای عملی‌ کردن تهدیدهای ترامپ، را انجام داده‌اند، از جمله اینکه به چه اهدافی ممکن است حمله شود. یکی از گزینه‌های در دست بررسی، عملیات هوایی گسترده علیه چندین هدف نظامی جمهوری اسلامی است. یکی دیگر از مقام‌ها گفت هنوز بر سر مسیر اقدام اجماع وجود ندارد و تجهیزات یا نیروی نظامی برای آماده‌سازی حمله جابه‌جا نشده است.»

این مقام‌ها تاکید کردند که این گفت‌وگوها بخشی از برنامه‌ریزی‌های معمول است و نشانه‌ای از حمله قریب‌الوقوع وجود ندارد. با این حال، برخی تحلیلگران می‌گویند درز این اطلاعات به رسانه‌های آمریکایی می‌تواند نشان‌دهنده در جریان بودن برنامه‌ریزی‌ها و هماهنگی‌ها با متحدان باشد.

رویترز هم به نقل از سه منبع اسرائیلی گزارش داد همزمان با بزرگ‌ترین اعتراض‌های ضدحکومتی سال‌های اخیر در ایران و احتمال مداخله آمریکا، اسرائیل در وضعیت آماده‌باش بالا قرار گرفته است.

این گزارش به نقل از یک منبع اسرائیلی آگاه از گفت‌وگوی شنبه نتانیاهو و وزیر خارجه آمریکا نوشت دو طرف در این تماس تلفنی درباره احتمال مداخله آمریکا در ایران گفت‌وگو کردند.

رسانه نیویورک تایمز هم به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داد در حالی که ترامپ چگونگی عملی‌کردن تهدید حمله به جمهوری اسلامی به‌دلیل سرکوب معترضان را بررسی می‌کند، در روزهای اخیر گزینه‌های جدید حمله‌ به اطلاع او رسیده است. طبق این گزارش، ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته، اما به‌طور جدی در حال بررسی صدور مجوز حمله است.

مقام‌های ارشد آمریکایی گفتند دست‌کم برخی از گزینه‌هایی که درباره ایران به دونالد ترامپ ارائه شده است، به‌طور مستقیم به بخش‌هایی از دستگاه‌های امنیتی مسئول سرکوب اعتراض‌ها مربوط می‌شود.

این گزارش به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت واشنگتن باید مراقب باشد که هرگونه حمله نظامی نتیجه معکوس نداشته باشد، از جمله اینکه افکار عمومی ایران را به حمایت از حکومت سوق دهد یا موجی از حملات تلافی‌جویانه را به راه بیندازد که می‌تواند جان نیروهای نظامی و کارکنان دیپلماتیک آمریکا در منطقه را به خطر بیندازد.

قطع اینترنت در ایران هم موضوعی است که برخی رسانه‌های بین‌المللی به آن واکنش نشان داده‌اند. فاکس‌نیوز در این زمینه نوشت که رژیم ایران یک «کلید قطع اینترنت» را فعال کرده است تا سرکوب خیزش ملی را پنهان کند.

آلپ توکر، مدیرعامل نت‌بلاکس، به فاکس‌نیوز دیجیتال گفت: «این جنگ جمهوری اسلامی علیه مردم با استفاده از ابزارهای دیجیتال است.»

به گفته او، رژیم تلاش خواهد کرد جنایاتی را که ممکن است مرتکب شده باشد پنهان کند، بنابراین این خاموشی ممکن است تا روزها یا هفته‌ها ادامه داشته باشد.

نشریه فرانسوی شارلی ابدو هم در تازه‌ترین شماره‌اش، با انتشار کاریکاتوری نوشت: «از ۲۸ دسامبر، موجی از اعتراض‌های مردمی در ایران به راه افتاده، که بزرگ‌ترین موج از زمان جنبش زن، زندگی، آزادی در سال ۲۰۲۲ است و به آنها که خستگی‌ناپذیر علیه رژیم ملاها مبارزه می‌کنند امید تازه‌ای بخشیده است.»

شارلی ابدو در ادامه افزود این «خیزش عمومی» که ابتدا در اعتراض به هزینه‌های بالای زندگی بود، به‌سرعت به جنبشی سیاسی تبدیل شد که «بار دیگر خواستار نابودی رژیم است».

در کاریکاتور شارلی ابدو، عمامه سیاه به‌شکل کیسه زباله طراحی شده و روی آن نوشته شده است: «ایران زباله‌هایت را دم در بگذار.»