«وحشت بزرگ» از بازگشت شاه

محمدرضا شاه پهلوی و شهبانو فرح در ۲۴ ژوئن ۱۹۷۴ در کاخ ورسایایندیپندنت فارسی: «ما به شما نوید و وعده تمدن بزرگ با جزییات آن را می‌دهیم و دیگران - فکر می‌کنم - به شما وعده وحشت بزرگ می‌دهند؛ باز مقایسه‌اش با ملت ایران است».

پس از اوج‌گیری دگرباره نام پهلوی‌ها در ایران، این سخن از محمدرضاشاه پهلوی نیز در فضای مجازی فارسی‌زبان دست‌به‌دست می‌شود و به چشم یک هشدار پیامبرگونه به آن نگریسته می‌شود، به‌ویژه اگر به یاد بیاوریم که این سخن در تهران در ۲۶ مرداد ۱۳۵۷ بیان شد؛ یعنی دقیقا دو روز پیش از فاجعه سینما رکس آبادان که در آن بیش از ۴۰۰ شهروند بی‌گناه زنده زنده در آتش سوختند. فاجعه‌ای که یک رخداد تروریستی برنامه‌ریزی‌شده‌ بود و برخی مخالفان حکومت پادشاهی آن را رقم زده بودند. تا پیش از حمله تروریستی ۱۱ سپتامبر، از فاجعه آبادان به عنوان مرگ‌بارترین حمله تروریستی یاد می‌شد. اتفاق بسیار تلخی که نمونه‌ای تمام‌قد از یک «وحشت بزرگ» بود.

درواقع اکنون و با گذشت ۴۵ سال از پیروزی ائتلاف ۵۷، می‌توان مدعی شد که دست‌کم بخش‌های بزرگی از ملت ایران بنا به توصیه «شاه»، به مقایسه دستاوردهای روزگار پهلوی و جمهوری اسلامی پرداخته‌اند و حتی انتخاب خود را نیز انجام داده‌اند.

انتخابی که به نمادین‌ترین و عمومی‌ترین شکل ممکن در آغاز تظاهرات سراسری دی‌ماه ۹۶ جلوه‌گر شد. جمهوری اسلامی دهه‌ها روی واقعه مسجد گوهرشاد به‌عنوان «سند جنایت» رضاشاه پهلوی سرمایه‌گذاری سنگین تبلیغاتی کرده بود و تظاهرات سراسری دی‌ماه ۹۶ دقیقا از روبروی مسجد گوهرشاد و با شعار «رضاشاه روحت شاد» کلید خورد. تاریخ بیش از این نمی‌توانست به یک پدیده دهن‌کجی کند که دی ۹۶ به بهمن ۵۷ کرد!

آرزوی روانی شاد برای بنیانگذار ایران مدرن در مکانی همچون مسجد گوهرشاد در شهر مشهد‌، هر علت و دلیل ایجابی داشته باشد، یک علت سلبی نیز دارد؛ وجود یک «وحشت‌ بزرگ» در ایران که محمدرضاشاه پهلوی شش ماه پیش از پیروزی انقلاب ۵۷ در مورد آن هشدار داده بود. هرچند این سال‌ها این «وحشت بزرگ» گویی که روی دور تند تکرار می‌شود.

قتل صدها جوان از پی خیزش ملی ۱۴۰۱ - که آن نیز در پی قتل «مهسا امینی» به دست «پلیس اخلاق» جمهوری اسلامی رخ داده بود - و پیش از آن دو شلیک پدافند موشکی سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی در آسمان تهران در دی‌ماه ۹۸ و باز کمی پیش‌تر از آن، داغ سرکوب آبان ۹۸ و قتل صدها شهروند در خیابان‌های ایران، از آخرین نمونه‌های هراس‌افکنی آن «وحشت بزرگ» بود.

انجام جنایت پس از جنایت به‌خوبی نشانگر آن است که جمهوری اسلامی از خوی پنجاه‌و‌هفتی خود به‌خوبی پاسداری کرده است. انقلابی که در ۱۰ سال آغازین عمر خود نیز هزاران تن از شهروندان ایرانی را با اتهام‌های عقیدتی - سیاسی اعدام کرد. درواقع ملت ایران اگرچه آن مقایسه پیشنهادی محمدرضاشاه بین «وعده تمدن بزرگ» و «وعده وحشت بزرگ» را انجام داد، ولی برای انجام این مقایسه هزینه بسیار سنگینی پرداخت کرد، هزینه‌ای همسنگ از دست‌دادن جان هزاران شهروند ایرانی و سقوط تصاعدی ایران در همه شاخص‌های پیشرفت بشری.

اما این انتخاب ملی با ردیه‌ها و انکارهای توهین‌آمیز چهره‌های انقلاب ۵۷ مواجه شد. به‌عنوان نمونه، عبدالکریم سروش در واکنش به اوج‌گیری نام پهلوی‌ها، در بهمن ۱۳۹۷ محمدرضاشاه را با زشت‌ترین توهین‌ها توصیف کرد و او را «خاک» نامید و خمینی را در مقایسه با او «عالم پاک» و «باسوادترین رهبر کشور از هخامنشیان تاکنون» معرفی کرد. هرچند اگر سروش هوشمندی کافی سیاسی می‌داشت، بایستی به‌جای توهین به محمدرضاشاه و تمجید از خمینی، به این می‌اندیشید که چرا شاه که با شعار «مرگ بر شاه» بدرقه شد، هنوز در یاد ایرانیان زنده است؟ یا به بیانی دیگر، چرا در هر گفت‌وگوی سیاسی در محافل ایرانی، باید به ۴۰ سال پیش بازگشت و حساب خود را با پادشاهی پهلوی، همدلانه یا ستیزه‌جویانه روشن کرد؟ چنانکه سروش ستیزه‌جویانه چنین می‌کند.

این مسئله به خطیب تمام‌شده‌ای چون سروش منحصر نیست، بلکه امروز پس از گذشت چهار دهه از پیروزی ۵۷ و درگذشت غریبانه‌ شاه در غربت، جمهوری اسلامی در بهمن ۱۴۰۲ یکی از مهم‌ترین میدان‌های تهران را به تصویری توهین‌آمیز از نشان‌های افتخار محمدرضاشاه اختصاص داده و تلاش کرده است او را پادشاهی نشان دهد که جوانان را به قتل می‌رساند و طنز روزگار آنکه رژیمی چنین تهمتی به شاه ایران می‌بندد که خود طی چند ماه گذشته، جدای از قتل چند صد جوان در خیابان، جوانانی را نیز با اتهام‌های سیاسی «اعدام» کرده است.

یکی از آن جوانان که به دست جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ به قتل رسید، «مجیدرضا رهنورد» بود. او که یکی از جوانان مبارز انقلاب ملی علیه رژیم اسلامی بود، در اینستاگرامش خطاب به محمدرضاشاه نوشته بود: «پدر ایران؛ نسلی عاشقت شد که تو را هرگز ندید.»

درواقع، ایران چهار دهه پس از درگذشت محمدرضاشاه، به جولانگاه نزاع هواداران او با دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

در کمتر کشوری در طول تاریخ انقلابی صورت می‌گیرد، اما نظم فروپاشیده‌اش پس از نزدیک به نیم‌ قرن، همچنان مورد اقبال ملت است. ازاین‌رو، مخالفان پادشاهی پهلوی جای خشم و دژم از چنین اقبالی، بایستی این پرسش را از خود بپرسند که چرا شاه برای ایرانیان تمام نمی‌شود و حتی مخالفانش نیز با نفی یا انتقاد از او، به آفرینش یا تقویت هویت سیاسی خود دست می‌زنند؟ این شاید بنیادی‌ترین پرسشی باشد که دشمنان پادشاهی پهلوی باید از خود بپرسند.

جاودانگی سیاسی شاه در فضای سیاسی ایران، از تاثیرگذاری کلان شاه در معادلات سیاسی ایران امروز نشان دارد و با وجود اینکه ۴۰ سال پیش در قاهره درگذشته است، ولی گویی هنوز در گوشه‌ کاخ خود در تهران نشسته است و به ما می‌نگرد.

این‌گونه است که آفرینندگان «وحشت بزرگ» اکنون وحشتی بزرگ‌تر را لمس می‌کنند. حضور شاهی که اکنون بیش از پیش در یاد ایرانیان زنده و حاضر است. به‌طوری‌که در پی تظاهرات بی‌مانند و سراسری آبان ۹۸، خامنه‌ای در مقام فرمانده کل دستگاه سرکوب در نخستین سخنرانی‌اش پیش از همه «خانواده پهلوی» را نشانه گرفت و دستگاه اطلاعاتی رژیم اسلامی در «تحلیل امنیتی» خود از خیزش ۱۴۰۱ اذعان کرد که بیشترین دستگیرشدگان با فاصله عددی معنادار کسانی بودند که «وابستگان رژیم منحوس پهلوی و از سلطنت‌طلبان نشان‌دار» نامیده شدند.

واقعیت آشکار این است که پس از گذشت چهار دهه از درگذشت شاه، جمهوری اسلامی خطر بازگشت شاه را بیش‌از‌پیش احساس می‌کند.
+140
رأی دهید
-17

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۱۰۰
    تنها در اینجا - کپنهاگ، دانمارک

    چه وحشتی, مگه میشه ایرانی‌ بود و به این خاندان افتخار نکرد ، مگه نه چلی
    18
    143
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۹:۴۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۴
    Qasim.Rimbaud - پاریس، فرانسه

    مبالغه آمیزترین مقاله ای بود که در یکسال اخیر دیدم که شاه سابق را به مقام پیامبری هم رسانده.لازمست چند نکته بنویسم.1-انقلاب را طبقه متوسط انجام داد 2-درماجرای سینما رکس چرا از اقای «نمازی» هرگز سوال نمیشود؟همین نمازی که درزمان شاه مسئول بوده وازهمانوقت تاکنون مقیم امریکا بوده واست(وپسرش سیامک)3-فقط پیرمردان وپیرزنان ازقدیم نوستالژی میسازند.چه شاه چه قبلتر.قول میدم اگر درزمان بعقب برگردیم عده ای زمان رضاخان را به زمان شاه سابق ترجیح میدادندو همینطور به عقبتر نوستالژی قاجارو نوستالژی افشاریه وغیره وغیر.
    77
    10
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۲۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۷
    خوش باور - تهران، ایران

    شاه آبروی و ایران بود با رفتن غمناک او ایران وایرانی بی آبرو شد . چهل سال است که هر روز از غلطی که من و امثال من کردیم افسوس میخوریم ، و باید همه ما که در این افتضاح شرکت گردیم از نسل جدید عذرخواهی کنیم , چهل سال است که بخاطر غلط کرده خود ، خودم را از مهین عزیزم تبعید کردم .
    14
    66
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۲۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۴
    Qasim.Rimbaud - پاریس، فرانسه

    4-فقط اصلاحطلبان تمام تخم مرغ هایشان را درسبد «منتظرالسلطنه» گذاشته اند(یا درماجرای اخیر گذاشته بودند)و نه مردم عادی.همونطورکه دیدیم دروقایع اخیر درکل زیر نیم میلیون نفر جمعیت همراهی شان کردندنه بیشتر5-خیانت شاه(همه جوره درخدمت امریکابودن) بیشتر بیادمانده تا جاودانگی!! او
    64
    6
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۳۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۸
    فضول میرزا - استکهلم، سوئد

    مرگ بر خامنه ای و لعنت بر خمینی! 🤢 شاهنشاه روحت شاد🌹
    11
    65
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۳۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۴
    Qasim.Rimbaud - پاریس، فرانسه

    6-باید بپرسیم چرا امریکابه او پناهندگی نداد؟ودرقاهره مرد؟اگردر ایران می مرد جاودانه می شدیا درخارج؟چند شاه ایران در خارج دفن هستند؟صدام باهمه نفرت مان ازاو در کشورش تا اخرین لحظه ماند(یا کلنل قذافی)همینکه فرارکرد ونماند پس همین دلیل نشان خیانت اواست.طبق پروتکل سیاسی یا باید ولیعهدیا فرح یکی شان در ایران می ماندند.این پروتکل اجازه خروج همزمان همه اعضای سلطنت رانمیداد.پس چراهمگی رفتند؟7-تنها شانس او این بودکه زمانه او زمانه دلرحمی ومدارا بود ونه مانند الان که برادر به برادر رحم نمیکند.(فقط بخاطرحرص مال دنیاوزیاده خواهی)وگرنه اوعامل ایجاد مهربانی نبود.او ذاتا بک ترسو بود وگروه خونی او هم A- بود.(بخشی ازرفتارهای ما ناشی ازگروه خونی ماست).
    68
    8
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۴۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۵
    سیمرغ ایران - برلین، آلمان

    آخه سروش اگر شاه مونده بود بیل هم دستش نمی‌داد بعد خمینی یک مرتبه به همچین تفاله ایی چنان مقامی میده معلومه که مثل یک سگ که از دست ارباب اش استخون گرفته هنوز هم برا خمینی دم تکون میده اما عجیبه که حاضر نیست تو بهشتی که خمینی بقول ایشون ساخت زندگی کنه و حاضر نیست فرنگ رو ول کنه بره همون جا زندگی کنه یک مشت دغل باز و بی صفت
    8
    52
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۲:۱۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۵
    شرقی تنها - توکیو، ژاپن

    در سرزمین پادشاهان شاه هرگز نمیمیرد.
    13
    59
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۲:۳۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۲
    paksan - ایران، ایران

    وحشت حکومت ولایت شیطان کاملا مشهوده و تقریبا تمام دم و دستگاه حکومت فساد اسلامی سعی در دروغ بافی و مثلا تهمت زدن به پهلوی هستند و جالبه هرچه بیشتر تلاش مردم بیشتر آگاه میشوند. ولایت فقیه فکر میکنه مقایسه خودش با پهلوی و با تهمت ها میتونه چیزی رو در فهم و درک مردم تغییر بده ولی مردم عمل و نتیجه کارها رو مقایسه میکنند نه شعارها و تهمت های تو خالی را. پهلوی ها کشور مخروبه و تل خاک و از هم پاچیده قاجار را تحویل گرفتنپ و وقتی پهلوی د‌وم رفت آبادی و سدها و فرودگاهها و بهترین خط هوایی دنیا و قطار و جاده ها و دانشگاهها و انواع کارخانجات مادر از ذوب آهن و الومنیم و شیشه تا خودرو لوازم الکترونیکی و کلا رشد اقتصادی برتر آسیا و ارزش پول عالی و اعتبار ایران و پاسپورتش رو تحویل خمینی و جمهوری اسلامی داد. اون موقع کشورهای همسایه حسرت ایران رو داشتند الان ولایت شیطان چیکار کرده؟ با کدوم کسور همسایه قابل مقایسه ایم؟ کدوم رشد؟ کدوم پیشرفت؟ چی ساختید بگیم در منطقه مهمه؟ هیچی فقط شعار
    12
    44
    شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۲:۵۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۳۸
    PERTAPANI - بن، آلمان

    محمدرضا شاه برای ایرانیان هرگز تمام نمی‌شود او معیار وطنپرستی و روشنفکری بود او و پدرش شاهانی بود که به یک ملت بی هویت هویت بخشیدند و مردمی را که اصلاً آشنا با صنعت و علم نوین نبودند از منجلاب فقر و جهل بیرون کشیدند مردمی که در مقایسه با مردم کشورهای دیگر نه تنها چند پله بلکه صدها پله پایین تر بودند میتوان از روی حرفهای تحصیلکرده های اون دوره همچون علی اکبر داور هم این رو فهمید> از مردمی که هنوز با شتر بار می‌کشند، با کجاوه سفر می‌کنند، مشاورشان رمال است و طبیب‌شان جن‌گیر، احیاء اقتصادی‌شان را از فکرهای عامیانه توقع دارند و استقلال‌شان را با حرف می‌خواهند نشان بدهند، از چنین فلک‌زده مردمی چه دستور می‌شود انتظار داشت؟ ایرانی به میل خود آدم نخواهد شد. سعادت را بر ایران باید تحمیل کرد. این متن در سال ۱۳۰۱ نوشته شده
    8
    29
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۰۸:۳۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    PERTAPANI - بن، آلمان
    بازهم که شروع کردی با لاطایلات نوشتن حبیبی .این عالیجنابان نه به ملت هویت دادن و نه از فقر نجات دادند . دلار های نفنی بود که مثل بارون میبارید که سهم بیشترش خرج فساد و رانت خواری لاشخورهای دربار میشد و فقط مقدار جزیی خرج ملت فلک زده میشد . این لاطایلات را به کسی بگو که ان زمان را ندیده و اطلایی از ان زمان ندارد. ضمنا این . .ملت از هزاران سال قبل هم هویت داشتن .احتیاجی به این هویت بخشی این ارازل نداشتند.شمشیر شاه اسماییل و نادر شاهم آرزوست
    23
    7
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۵:۳۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    تنها در اینجا - کپنهاگ، دانمارک
    عزیز دل ضد بشر . زحمت بکش بفرما به چه چیز این لاشخورها باید افتخار کرد . به بستن احزاب و روزنامه هایش ؟ به حیف و میل دلارهای نفتی ؟ به فساد درباریان ؟ تعطیل کردن مجلس ملی؟ تاسیس شکنجه گاه ساواک برای کسانی که میاندیشیدند ؟ حتی یک ساعت هم در مقابل چند گروهان هندی آنگلیس و یا روس مقاومت نکردن ؟ اقایان خدایگان ارتش نوین درست کرده بودند فقط برای کشتار لرها و بلوچ ها و ترکها و کردها . موقع ورود متفقین جند نفر از دشمنان کشتند ؟ بیشتر از دو نفر ؟ برو کمی مطالعه کن دختر .
    23
    6
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۵:۵۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    شرقی تنها - توکیو، ژاپن
    ولی ما نه تنها دیدیم و شاهد بودیم که مردند َ بلکه کفن هایشان هم تجزیه شد . دودمان شاهنشاهی هم نیم قرن هست که به مزبله تاریخ تشریف فرما شده . دیگر قرار نیست ملت اجاره دهند دیکتاتوری را از زباله دانی تاریخ َ بیرون بیاورند و برای خودشان اقا بالاسر درست کنند
    24
    7
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۶:۱۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    paksan - ایران، ایران
    این اعلیحضرت خدایگان چب
    23
    5
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۶:۱۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    paksan - ایران، ایران
    این اعلیحضرت خدایگان با خرج خودشان اینها را ساختند یا خودشان با بیل و کلنگ زدن درست کردند ؟ جهت اطلاع ایشان شاه مشروطه بودند و اصلا اجازه نداشتند این کار ها را بکنند . این کار ها کار دولت بود که بوسیله مردم انتخاب میشدند و کارهای اجرایی را انجام میدادند . به زبان دیگر با عرض معذرت غلط کردند که مجلس و دولت را به گند کشیدند . باید عرض کنم این خدایگان خودمون َ نه اقتصاددان بود َ نه مهندس بود نه سیاستمدار بود و نه وووو فقص خودش را خدایگان فرض میکرد و دیگران را احمق و خل و ووو . این چیزهایی که نوشتید با دلارهای نفتی خود ملت و با دست خود ملت کبیر ساخته شدند . دست ملت درد نکنه نه دست کودتاچیان جنایتکار .
    23
    6
    یکشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۶:۳۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۳۸
    PERTAPANI - بن، آلمان
    ضدبشر - گراتس، اتریش
    تو یک زمانی اینجا یک سری آمار و ارقام دروغین می نوشتی و فکر می کردی مثل زمان انقلاب مردم خر میشوند و چرندیات تو رو باور می کنند ولی وقتی دروغهای تو را رو کردیم تغییر رویه دادی و شروع کردی به توهین کردن حالا هم برگشتی سر جای اولت! اصلاً تو میدونی قیمت نفت هشتاد سال پیش چقدر بوده و چه سیری داشته؟ تو اصلاً میدونی ملتی که صنعتگر نیست و بی سواد و بدبخته حتی با دلارهای نفتی هم نمیشه به آسونی به خوشبختی رساند؟ تو فکر کردی خیلی آسونه حدود هفتاد هزار شهر و روستا رو آباد کردن اون هم با ملتی که اصلاً سواد ندارند چه برسه به تخصص؟ این چرندیاتی که تو نوشتی در مورد فساد و رانت حتی یک صدمش حقیقت نداره و همش یک کلاغ و چهل کلاغی بوده که شماها راه می انداختید! ملتی که هزاران سال پیش زندگی می کرده و هویت داشته چه ربطی به الآن داره؟ گیرم پدر تو بود فاضل از فضل پدر تو را چه حاصل؟درضمن نادر شاه و شاه اسماعیل خوبیهایی داشتند ولی جنگهایی که به راه می انداختند چه برای غارت مردم هند و چه برای تثبیت مذهبشون نشان میده که زیاد هم برای جان انسانها ارزش قائل نبودند برعکس پهلوی که مردم رو بخاطر پول و قدرت بکشتن نمیداد
    7
    19
    دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۲ - ۰۲:۳۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.