تأملی بر امکان بی‌طرفی «شاهزاده» رضا پهلوی و نظام شاهی

رضا پهلوی، در مراسمی در کانادا، ۱۳۹۸رادیو زمانه: میثم بادامچی
از شاهزاده دارند شاه می‌سازند. خود او هم ظاهرا به ایفای این نقش تمایل دارد. آیا سلطنت از نظر پایبندی به دموکراسی، قانون و برابری قابل اعتماد است؟

«شاهزاده» رضا پهلوی در گفتگویی با اتاق خبر شبکه تلویزیونی من‌وتو از تمایل خود برای پذیرش نقش یک معتمد و وکیل مردم سخن گفته است. مصاحبه آقای پهلوی سبب شده توییتر و سایر شبکه‌های اجتماع صحنه‌ی نزاعی شود، از جمله میان طرفداران هشتگ‌زنان #من_وکالت_میدهم و کسانی که می‌گویند #وکالت_نمیدهیم.

اگر در سخنان رضاپهلوی دقت کنیم حس می‌کنیم ایشان خود را در نقش یک پادشاه مشروطه برای ایران آینده می‌بیند، اقلا برای دوران گذار. پرسش این است که چرا آقای پهلوی نمی‌گوید به دنبال تاسیس جمهوریت از نوع غیرمرکزگرا در ایران است، و اینکه نظام پادشاهی در ایران (چه از نوع سلطنت ولی فقیه و چه پادشاهی شاهان قبل‌تر) در نظر او برای همیشه برافتاده است. این روش بیش از هرروش دیگری مخالفان را به همکاری با ایشان سوق می‌دهد. واقعیت آن است که پدر و پدربزرگ آقای پهلوی وقعی به قانون اساسی مشروطه نمی‌گذاشتند و مردم آزادی‌خواه حق دارند که به بی‌طرفی ایشان و خانواده‌شان شک داشته باشند.
گرایش آقای رضا پهلوی به پادشاهی مشروطه؟
خبرنگار منوتو در گفت‌وگویی که به تاریخ ۲۶ دی‌ماه انجام شده از رضا پهلوی می‌‌پرسد (دقیقه‌ی ۸ به بعد): «بسیاری از مردم ایران با نگاه شما به سیستم‌محوری بجای فردمحوری آشنا هستند.» سردبیر اتاق خبر البته نمی‌تواند گرایش خودش به شخص‌محوری را هم پنهان کند، با گفتن اینکه البته «ما خودمان دیدیم که درتاریخ کشور خودمان هم این افراد بودند که تاریخ‌ساز شدند، نمونه‌اش پدربزرگ شما رضاشاه بوده.» سپس می‌افزاید: «اما الان در این مرحله ما به یک کاتالیزور احتیاج داریم که از این فردمحوری تاریخی بتوانیم برویم به سمت سیستم محوری. خوب این محتاج شخصی است که دارای اعتبار و جایگاه سیاسی و اجتماعی است. میلیون‌ها ایرانی، به شما اعتماد دارند. اسم شما را در خیابان‌ها فریاد می‌زنند. آیا شما حاضر هستید یک همچنین نقش تاریخی را برعهده بگیرید؟»

رضا پهلوی در پاسخ می‌گوید: «ببینید، به نظر من، من نقش خودم را دارم ایفا می‌کنم، ولی دقیقا به دلیل همین درجه از اعتمادی که هست بایستی بتوانم یک بی‌طرفی و یک جدایی کامل از هر نوع کار تشکیلاتی-اجرایی داشته باشم؛ به منظور اینکه اگر یک کمک‌کننده به این همسویی و همکاری هست، درگیر جدل‌ها و موضع‌گیری‌های حزبی یا عقیدتی نشوم. این اعتماد به خاطر این هست که [مردم] می‌توانند باور داشته باشند که می‌توانیم یک نفر را داشته باشیم که بی‌طرف به این قضیه نگاه می‌کند و برایش هیچ جریان خاصی ارجحیت بر دیگری نداره. ما بایستی با این فرهنگ همفکری و همکاری در این مرحله از زمان پیش بریم. شکی نیست که خب اختلاف سلیقه هست، و به همین دلیل هست که ما نیازمند یک مجلس موسسانی هستیم که فراتر از تئوری حکومت هر جریانی، اساس تئوری حاکمیت را در آن .... نمایندگانی که با وجود اختلافات با هم بحث می‌کنند...[در آن طرح ‌کنند]. بنابراین من تنها نقشی که برای خودم می‌بینم در این مرحله رسیدن به مرحله فروپاشی و گذار از جمهوری اسلامی و تمام آن شرایط گذار هست که در آن من همیشه گفتم من نقش خودم را ایفا خواهم کرد برای پشتیباتی از اینکار و جااندازی اینکار. برای اینکه مردم حق دارند نگران باشند که در فردای فروپاشی، تو آن خلا، آیا چیزی هست که جایش [قدرت] را پر بکند؟»

خبرنگار منوتو (شبکه‌ای که به نظر دارای گرایش راست مرکزگرای قوی است) در ادامه می‌پرسد ما احزابی داریم که شرط ائتلاف و همکاری با بقیه‌ی جریان‌های اپوزیسیون را پذیرش «کثیر‌المله» بودن ایران دانسته‌اند و حتی «از اقوام ایرانی به عنوان ملل ایرانی» اسم می‌برند. ادامه می‌دهد، «خُب مشخص است که این نیروها ممکن است به صورت تاکتیکی الان بگویند ما ایرانی هستیم اما اینها به یکپارچگی ایران و موجودیت ایران و یگانگی ملت ایران باور ندارند. پس از پهلوی می‌پرسد «موضع شما در این زمینه چیه و چطوری میشه با همچین افرادی ائتلاف کرد؟»

پاسخ رضا پهلوی: «خیلی واضح بگویم، نیروهای دموکراسی‌خواه واقعی که در رفتارشان تمام اصول شفافیت و دموکراتیک را پذیرا هستند و کسانی که آن خط قرمز یکپارچگی ایران را زیر پا نگذارند، جزوی از همکاری هستند. جریانات غیردموکراتیک یا جریانات تجزیه‌طلب جزو همکاری نمی‌توانند باشند.» سپس به سنجاق نقشه ایران که به یقه دارد اشاره می‌کند و می گوید: «این ایران من است. آذربایجان جزوش است، بلوچستان جزوش است، کردستان جزوش است، خوزستان جزوش است، [در جوانی] وقتی که بر فراز کشورم پرواز می‌کردم نگاه نمی کردم زیر پایم که این کدام منطقه است؟ خاک کشورم است. برای من فرقی نمی‌کند کدام قسمتش است. حالا این من هستم. ممکن است بعضی‌ها بپذیرند و ممکن است بعضی‌ها نپذیرند. ولی یک وجب از این خاک جابجا شود، آن ایران دیگر ایران من نیست.» بعد تاکید می‌کند «یکپارچگی کشور یکی از اصول کلیدی است؛ شوخی هم نیست و تعارف هم با کسی نداریم.»

پهلوی در این گفت‌وگو به درستی می‌گوید نیروهای دموکراسی خواه باید روی سه اصل اجماع کنند: حقوق بشر، اصل جدایی دین و حکومت، و مسئله‌ی یکپارچگی و تمامیت ارضی کشور. مشکل در آنجاست که تعداد زیادی از مردم و مخالفان جمهوری اسلامی تردید دارند که پادشاهی‌خواهان هوادار آقای پهلوی واقعا به حقوق بشر و چندفرهنگ‌گرایی و چندصدایی معتقد و پایبند باشند. حداقل برخی رفتارهایشان اینطور نشان نمی‌دهد.
زیر پا گذاشتن قانون اساسی مشروطه توسط رضا شاه و محمدرضاشاه: نمونه‌ی قانون انجمن‌های ایالتی- ولایتی
نگارنده پیشتر در مقالاتی (که ادامه خواهند داشت) اشاره کرده سیاست یکسان‌سازی زبانی رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی، پدر و پدربزرگ «شاهزاده» رضا پهلوی، بخشی از سیاست یکسان‌سازی قومی-نژادی بود که توسط روشنفکرانی چون محمود افشار توصیه شده بود. محمود افشار معتقد به نوعی وحدت نژادی در ایران بود و اختلاف زبان‌ها در ایران را «امری عارضی می‌شمرد که بایستی با از بین بردن زبان‌های غیرفارسی رفع شود.» (بنگرید به:‌ اصغر شیرازی، ۱۳۹۵، ایرانیت، ملیت، قومیت، ج.۱، تهران: جهان کتاب، ص.۶۷۵)

مبنای ایدئولوژیک این سیاست رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی، این «خیال» بود که همه‌ی ایرانیان برغم آمیزش‌های قومی و نژادی‌ «آریایی» هستند و آریایی بودن آنها با زبان فارسی «الزام معنایی» دارد. به تعبیر اصغر شیرازی، به تبعیت از این تصور تلازم و ارتباط بود که فارسی‌زبان کردن اقوام غیرفارسی‌زبان در راس برنامه‌ی یکسان‌سازی قومی-نژادی رضاشاه قرار گرفت. «دستگاه‌های تبلیغاتی» آریایی بودن ایرانی‌ها را «بشارت» می‌دادند و هرجا که با چالش وجود ایرانیان ترک‌‌ و عرب‌ بر می‌خوردند، اعلام می کردند که آنها در اصل آریایی بوده‌اند و زبان غیرآریایی (ترکی یا عربی) بعدا بر آنها از سوی اقوام مهاجم تحمیل شده است. نتیجه آنکه در سراسر دوران پهلوی اول و دوم آریایی‌گرایی در کتاب‌های درسی تبلیغ می‌شد: «در کتاب چهارم ابتدایی از آریایی‌تبار بودن مردم ایران سخن می‌رفت، همین‌طور در کتاب جغرافیای سال ششم.» (اصغر شیرازی، ۱۴۰۰، ایرانیت، ملیت، قومیت، ج.۲، تهران: جهان کتاب، ص. ۳۶)[1] اجرای سیاست یکسان‌سازی زبانی گاه با خشونت همراه بود. مستوفی، استاندار وقت آذربایجان در دوره‌ی رضاشاه، سخن گفتن به ترکی را ممنوع کرده بود. او از رفتار خود با این استدلال دفاع می‌‌کرد که می‌خواهد «مانع حرف زدن اولاد داریوش به زبان چنگیز شود.» این تمرکزگرایی شدید البته در منافات با قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی بود که با کوشش‌های مجاهدین آذربایجانی و سایر مناطق عمدتا غیرفارسی‌زبان ایران به عنوان جزیی از قانون اساسی مشروطه تصویب شده بود.

محمدرضا شاه، که پس از خلع پدرش از قدرت با مداخله ی متفقین، با وساطت فروغی به قدرت رسید، وارث شعار «خدا، شاه، میهن» پدرش بود. او مانند پدر خود را سرکرده‌ی یک «ملت» ازلی و واحد آریایی‌نژاد و یک سلطنت ۲۵۰۰ ساله‌ی آریامهری می‌دید: «سلطنتی که جایی برای تقسیم آن میان قوم‌های کشور و سپردن اداره‌ی امور به نهادهای منتخب نداشت.» (نقل از شیرازی)

در وقایع حکومت یک‌ساله‌ی فرقه‌ی دموکرات بر آذربایجان به رهبری پیشه‌وری نیز محمدرضاشاه پهلوی مخالف هرگونه امتیاز دادن به فرقه بود و هرگونه توافق با فرقه را مصداق «خیانت مسلم به کشور و میهن» می‌دانست و تهدید می‌کرد «با تمام قوا» مطالبات فرقه را رد خواهد کرد: «دست من بریده شود، ولی چنین فرمان خیانت‌آمیزی را امضا نمی‌کنم.» (شیرازی، ج.۲، ص. ۱۳۳)  بنابراین مذاکرات میان حکومت قوام (نخست‌وزیر وقت) و فرقه، از جمله به سبب مخالفت‌های شاه، به هیچ نتیجه‌ای نرسید و حتی به اجرایی شدن هیچ راه حل میانه‌روانه‌ای هم منجر نشد. در نظر شاه حکومت فرقه بر آذربایجان و جنبش جمهوری مهاباد با رهبری قاضی محمد در کردستان چیزی جز «یک شورش تجزیه‌طلبانه دست ساخته‌ی شوروی» نبود که تنها پاسخ ممکن به آن از نظر او اعمال قوه‌ی قهر برای سرکوب بود. (شیرازی، ج.۲، صص. ۱۸۲-۱۸۱) همین امر هم در عمل رخ داد.

۱۴ مهر ۱۳۲۵ به بهانه‌ی فرمان شاه برای انتخابات دوره‌ی پانزدهم مجلس شورای ملی سرکوب فرقه‌ آغاز شد. برگزاری انتخابات و لزوم حفظ نظم در آن بهانه‌ای بود برای اعزام نیروی نظامی به آذربایجان به منظور پایان دادن تسلط فرقه بر آذربایجان و نیز سرکوب کردستان. شنبه ۲۱ آذر ۱۳۲۵ نیروهای مخالف فرقه و ارتش در تبریز و سایر شهرهای آذربایجان قتل و غارت به معنای واقعی کلمه را آغاز کردند. محاکمه‌های صحرایی اعضای فرقه شروع شد و شمار زیادی از سربازان و افسران «قشون ملی» ویا همان فدایی‌های فرقه‌ی دموکرات به حکم دادگاه‌های صحرایی شاه اعدام شدند. (همان،ص. ۱۴۷)

مورخان می‌نویسند: «خشونتی که در سرکوب فرقه اعمال شد، هیچ نشانی از اندیشه و تدبیر برای فردای بعد از آن‌روزها نداشت، نشان از انتخاب چنان رفتاری که موجب صلح با ناراضیان آذربایجان، آرامش در این منطقه، رفع تبعیض‌ها و اجحافات باشد.» شیرازی به نقل از دوهر نایب کنسول آمریکا در تبریز می نویسد در جریان بازپس‌گیری، با آذربایجان «بیش از آنکه به عنوان بخشی از ایران رفتار شود که در اثر نفوذ اجنبی [شوروی] از مام میهن جدا شده بود، به مثابه‌ی دشمنی مغلوب رفتار شد.» (ج۲، ص. ۱۴۸)  در سال‌های بعد هم دولت مرکزی «مواعید خود مبتنی بر استقرار یک نظام مترقی و روشن‌اندیش» در آذربایجان را برآورده نکرد. می‌شود گفت تاثیرات آن اتفاقات تا انقلاب ۱۳۵۷ هم در خاطره‌ی آذربایجانی‌ها ماند و امروز هم چونان زخمی هرازگاهی سرباز می‌کند. همانطور که حمایت محمدرضاشاه پهلوی از اعدام قاضی محمد در ذهن بسیاری کردها باقی مانده است.

مورخان می‌نویسند محمدرضا شاه، پدر «شاهزاده»، همچون پدربزرگ «شاهزاده»، با سهمی از قدرت که قانون اساسی به او می‌داد راضی نبود. او می‌کوشید با استفاده از اختیاراتی که سنت پادشاهی به نهاد سلطنت می‌داد از مرز قانون اساسی فراتر رود، و بر قدرت خود هرچه بیشتر بیفزاید. به گفته شیرازی «استفاده از ارتش متعهد به اراده شاه، اتخاد یک سیاست تحبیبی و تطمیعی با نمایندگان مجلس و بهره‌برداری از گرایش شاه‌پرستانه و آریاگرای» برخی احزاب دست شاه را برای اعمال فشار بر قوام بر سر ممانعت برای توافق با فرقه در آذربایجان باز می‌کرد. شاه تشکیل احزاب پان‌ایرانیست و آریاگرا را تشویق می‌کرد و حتی «از آنها حمایت مالی و امنیتی می‌نمود.» او که حتی پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه مصدق نقشی فراتر از پادشاه مشروطه برای خودش قائل بود، به صورت مکرر در جلسات هیئت دولت شرکت می‌کرد و در کارهای نخست‌وزیر مداخله می‌نمود. دخالت‌های شاه در انتخاب نمایندگان نشان از بی‌اعتنایی او به نظام پارلمانی داشت. او تبدیل به مرکزی شده بود که «بیشتر عناصر محافظه‌کار [سیاسی ایران] در آن دور هم جمع می‌شدند.» (شیرازی، ج۲، صص. ۱۳۸-۱۳۷) در مورد قوام، محمدرضا شاه «همواره تصور می‌کرد قوام قصد برانداختن دودمان پهلوی را دارد.» (ج.۲، ص. ۱۳۹)

جالب آنکه به نظر آقای رضا پهلوی هیچ تصوری از نادرست بودن برخورد پدرشان محمدرضاشاه با موضوع آذربایجان و کردستان ندارند که در مصاحبه‌ی مورد اشاره با منوتو می‌گویند «قدیم هم» مشکل اتنیکی در ایران نداشتیم. این صرفا نظام جمهوری اسلامی است که «باعث شده این همه تفرقه، این همه پخش و پلا شدن جامعه در قالب‌های جریانات اتنیکی و مذهبی صورت بگیره.» ایران قبلا در زمان شاهان پهلوی، «اینجوری نبود.» (حدود دقیقه‌ی ۱۷)

البته در همین گفت‌وگو هم «شاهزاده» اضافه می‌کند «آن بخش [شیوه‌ی] مدیریت کشور، تقسیم‌بندی قدرت، یک بحث حقوقی و قانونی است» که در صورت لحاظ شدن تمامیت ارضی در مجلس موسسان قابل بحث است. نگارنده مایل است خوشبین‌ باشد که آقای پهلوی، بر خلاف پدر و پدربزرگ‌شان، با ساختار حکومتی عدم متمرکز و دموکراسی مشکلی ندارند. ولی اگر چنین است، چرا آقای پهلوی هیچ نقدی به میراث پدر و پدربزرگ خودش در نقض دموکراسی و حقوق بشر وارد نمی‌کند؟ مشکل پهلوی و هوادارانش دقیقا در این است که تصویری کاملا سفید و نوستالژیک از دوران پهلوی ارائه می‌دهند، تو گویی در آن دوران ایران هیچ مشکلی نداشت، و مردم ایران و چپ‌ها صرفا دیوانه شدند و انقلاب کردند. اینکه دیکتاتوری ولی فقیه سیاه‌تر از دیکتاتوری شاه است، دلیل دیکتاتور نبودن شاهان پهلوی نمی‌شود.
چرا پادشاهی در ایران آینده قابل احیا نیست؟
صاحب این قلم پیشتر در یادداشتی استدلال کرده بود که پادشاهی حتی از نوع مشروطه در ایران قابل احیا نیست و تنها راه نجات کشور تاسیس جمهوریت است. برخی فقرات آن یادداشت را به عنوان نتیجه‌گیری تکرار می‌کنیم:

گر عملکرد رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی را با عملکرد آتاتورک و حاکمان در کشور همسایه‌ی ترکیه کمابیش در همان بازه‌‌ی زمانی مقایسه کنیم در خواهیم یافت پهلوی‌ها برغم مدعیات هوادارانشان، نه آنقدر آگاهی داشتند که با فاصله گرفتن از دوران انقلاب مشروطه یک قانون اساسی سکولار و لیبرال‌دموکرات جدید برای ایران زمان خودشان بنویسند، و نه به همان قانون اساسی مشروطیت که قدرت پادشاه را مشروط می‌کرد، عمل کردند. برعکس قانون اساسی مشروطیت را، از جمله در مورد قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی و نظام حکومت نامتمرکز، به تلخی زیر پا گذاشتند و عمل نکردند.

یکی از پیشروترین کارهای آتاتورک الغای سلطنت و خلافت برای همیشه در ترکیه و تاسیس جمهوریت سکولار در این کشور بود، گرچه برقراری عملی نظام چندحزبی در جمهوری ترکیه حدود بیست سال پس از فوت آتاتورک و با پایان جنگ جهانی دوم محقق شد. با اینحال محمدرضاشاه پهلوی چندسال پس از رسیدن به مقام سلطنت، با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه مصدق، کل سنت دموکراسی نسبی را که در فاصله‌ی ۱۲ ساله‌ی سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ در ایران برقرار بود برای همیشه نابود کرد. تنها دوره‌ای که در ایران پادشاهی مشروطه در معنای دقیق کلمه برقرار بوده، در فاصله‌ی شهریور ۱۳۲۰ و سال ۱۳۳۲ است. در فاصله‌ی کودتا علیه مصدق و امروز انقلاب ۱۳۵۷ رخ داد که در آن نهاد سلطنت ملغی شد، گرچه جایش را ولایت مطلقه‌ی فقیه گرفت. امروز باید با تاسیس جمهوری در ایران یکبار برای همیشه با سلطنت، چه سکولارو چه ولایت فقیه، خداحافظی کرد.

همچنین نوشتیم اگر آقای رضا پهلوی صریحا بگوید حکومت آینده ایران جمهوری سکولار خواهد بود (چنانکه آتاتورک با قاطعیت گفت)، چه بسا بتواند نقش مهمی در گذار به دموکراسی ایفا کند. اینکه از سوی ایشان مدام گفته شود نوع حکومت آینده با رفراندوم مشخص می‌شود کافی نیست، چون ما تجربه رفراندوم جمهوری اسلامی را داریم. اگر قرار است از الان در مورد قانون اساسی آینده بحث شود، این بدون ملغی دانستن سلطنت و اجماع برسر جمهوریت، ممکن نیست. جمهوریت یعنی شیوه حکومت اکثریت مردم در چارچوب موازین لیبرال و حکومت گروه و خاندان خاصی نیست. پس از اجماع بر سر جمهوریت می‌شود آنوقت بر سر شیوه نظام جمهوری، اعم از پارلمانی، ریاستی، فدرال و .... در مجلس موسسان مفصل بحث کرد. آقای پهلوی حتی می‌توانند اولین رئیس‌جمهور ایران در یک نظام پارلمانی سکولار باشند که دوره رئیس‌جمهور محدود است و قدرت اجرایی او برابر نخست وزیر تشریفاتی است، مانند ساختار اسرائیل، یا برخی کشورهای مشابه. در چنان ساختاری رئیس‌جمهور جایگاهی بی‌طرف دارد که با تاکید آقای پهلوی برای فراحزبی ایستادن هم سازگار است. یک راه دیگرهم می‌تواند این باشد که آقای پهلوی همین الان حزبی تاسیس کنند و مانند همه بخش‌های جامعه سیاسی اندازه آرایشان موثر باشند در هدایت ایران.

مسئله‌ای که طرفداران سلطنت در ایران بدان توجه نمی‌کنند تجربه‌ی تاریخی است. ما در ایران، خوشمان بیاید یا نه، در سال ۱۳۵۷  انقلابی از سر گذراندیم که تنها امری که در آن میان گروه‌های مختلف، از سکولار تا مذهبی، اجماع سرش بود لغو سلطنت بود و موردی که از قضا میان انقلابیون و چپ‌ها هیچ اجماعی بر سرش نبود و به زور آقای خمینی و شاگردانش در قانون اساسی ۱۳۵۸ گنجانده شد، ولایت فقیه بود. گفتیم در ایران پادشاهی در تجربه تاریخی مردود شده و معنایی ندارد حتی برای احیایش رفراندومی در آینده صورت گیرد:‌ مگر در کشورهایی که درشان نظام جمهوری برقرار است، مانند فرانسه یا آمریکا، هرگز رفراندومی در مورد اینکه آیا مایلید به پادشاهی برگردید یا نه صورت می‌گیرد؟ آیا مثلا در انگلستان امروز هرگز بحث رفراندومی در مورد اینکه آیا مایلید ساختار به جمهوری عوض شود یا نه به صورت جدی طرح می‌شود؟ واقعیت آن است که عمل واقعی کشورها اینگونه عمل نمی‌کند، چون تجربه تاریخی بسیار مهم است. تجربه‌ی تاریخی ایرانیان نهاد سلطنت را، چه از نوع مذهبی ولایت فقیه و چه سکولار پهلوی، نفی شده می‌داند.

واکنش فعالین جنبش‌های غیرفارسی‌زبان به سخنان اخیر آقای رضا پهلوی و مواضع مشابه هواداران پادشاهی‌‌خواه ایشان را باید از این منظرها فهمید. به نظر بسیاری از فعالین اتنیکی راه‌حل ایران مدلی نامتمرکز از جمهوریت سکولار و لیبرال-دموکراتیک است که تجربه‌ی حکومت‌های رضاشاه و محمدرضا شاه پهلوی و جمهوری اسلامی در آن تکرار نمی‌شود. مدلی از جمهوری حقوق بشرمحور، مثلا از نوع فدرال، که به مطالبات غیرفارسی‌زبان‌های ایران هم حساس است و آنها را منکر نمی‌شود. احیای قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی در شکل یک ساختار جمهوری دموکراتیک سکولار را می‌شود در زمره‌ی یکی از بهترین راه‌حل‌ها دانست.

–––––––––––
پانویس

[1] همچنین بنگرید به تحقیق انتقادی ضیا ابراهیمی در این زمینه که به فارسی هم ترجمه شده است:

Reza Zia-Ebrahimi, 2016, The Emergence of Iranian Nationalism: Race and the Politics of Dislocation, Columbia University Press, p. 185.
+49
رأی دهید
-278

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۳۳
    گارد جاویدان - فرانکفورت، آلمان

    قانون اساسی مشروطه فقط به فقط مناسب و درخور شاهان بی عرضه و بی لیاقت قاجار بود گاگول جان !! رضا شاه کبیر و محمدرضا شاه هیچ احتیاجی نداشتند که التزام به قانون اساسی بدهند که شورای نگهبان آخوندی داره !! مگر پهلوی میخواست پادشاهی آخوندی در ایران را بیاندازه ؟؟ که آخوند لایحه های مجلس رو تصویب کنه؟؟ بعد شاهی که باید شاه همه مردم باشه چه مسیحی چه یهودی چه مسلمان آنوقت شاه تبدیل بشه به مروج یک فرقه اسلامی با تعبیر و تفسیر آخوندی !!! واقعا بعضی ها مغز خر خورده اند که بعد از یک قرن متوجه نیستند🥴
    75
    181
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۳۴
    یوسف کورد - تهران، ایران

    تکرار مکررات و خمینی سازی جدید
    184
    66
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۲۳
    varied - ریزه، ترکیه

    اینها خزعبلات رادیو زمانه است که بطور زیرکانه و کاملا مخفی به طویله رهبری وصل است به اخباری که از اسرائیل و لبنان و سوریه و عراق گهگاه پخش میکنه توجه کنید منظور نوشته های من را میفهمید اخبار این کشورها یکسویه و در راستای اهداف طویله رهبری است
    36
    187
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۲۴
    romano - تهران، ایران

    این مقاله خیلی جهت داره اونجا که میگه چرا آقای پهلوی نمی‌گوید به دنبال تاسیس جمهوریت از نوع غیرمرکزگرا در ایران است، و اینکه نظام پادشاهی در ایران (چه از نوع سلطنت ولی فقیه و چه پادشاهی شاهان قبل‌تر) در نظر او برای همیشه برافتاده است. داستان اینه یک ایرانیها الان دندان مذهب پادشاهی فقاهتی رو کشیدند دیگه شاه که جای خود داره دوم ایشان گفته من بدنبال سلطنت نیستم باید کشور آزاد شود و مردم در رای گیری آزاد تصمیم بگیرند. سوم با احترام من به شاه فقید و پدرشون هر دو دیکتاتور بودند و فرمانده کل قوا هم بودند و میزان باسواد ایران در شورش ۵۷ کمتر از ۳۰ درصد بود. آقای پهلوی نمیتواند فرمانده کل قوا شود مردم نمیپذیرند شاید شاهنشاهی مشروط مدل سوئد را بپذیرند اما فرمانده قوا خیر مخصوصا نسل جدید بسیار تخصص گرا است. آقای پهلوی (طرف چندشش میشه بگه شاهزاده) بارها گفته‌اند سکولار جدایی دین از سیاست.
    40
    121
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۸
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان

    2:"رضا شاه آریا گراهی را رواج داد". مزخرف‌ترین جمله که تا کنون شنیده. تا زمان رضا شاه ایران پرشین نام داشت. دقیق به همین خاطر نام را به ایران تغییر داد. تا هژمونی پار س‌ها را از بین برد .من نمی‌‌دانم کسی‌ که خود را تاریخ دان می‌‌داند ولی الفبا تاریخ ایران خبری ندارد. "در وقایع حکومت یک‌ساله‌ی فرقه‌ی دموکرات بر آذربایجان به رهبری پیشه‌وری نیز محمدرضاشاه پهلوی مخالف هرگونه امتیاز دادن به فرقه بود ". خوب عزیز فرقه بود بود یا نبود؟ چرا تعارف می‌‌کنید ؟ ما که می‌‌دانیم پیشه وری دستور‌ها خود را از استالین می‌‌گرفت؟ چکار باید می‌‌کرد ؟ آذربایجان استان ۲۵ اتحاد جماهیر شوروی می‌‌شد؟ تازه مگر استالین در کنار رزولت و چرچیل در کنفرانس تهران تعهد رسمی نداند که به حاکمیت ایران بعد از جنگ را قبول کنند ؟ چرا استالین زیرش زد؟ "شیرازی به نقل از دوهر نایب کنسول آمریکا در تبریز می نویسد در جریان بازپس‌گیری، با آذربایجان «بیش از آنکه به عنوان بخشی از ایران رفتار شود که در اثر نفوذ اجنبی [شوروی] از مام میهن جدا شده بود، به مثابه‌ی دشمنی مغلوب رفتار شد". اره اگر منبع شما حزب توده باشد چیزی که گفتید درست است
    27
    108
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۵۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان

    3:اره اگر منبع شما حزب توده باشد چیزی که گفتید درست است . هنگام ورود ارتش ایران به تبریز با کوچکترین مقاومتی رو درو نشدند. خیل مردم تبریز را می‌‌توان دید.که در کنارخیابان از خوشحالی فریاد و اشگ در چشم. ارتش فرقه ازربهیجان بدون پرتاب یک گلوله فرار و به باکو رفتند. منطق ایشون مثل پان ترکیست‌ها است. مدعی ارتش ایران ۲۰۰ هزار ترک را کشت شکنجه داد اعدام کرد. جمعیت تبریز در زمان ۵۰ هزار نبود. پس ۱۵۰ هزار دیگر را از کجا اورید؟ ۱۰ هزار ارمنی به قتل رساندید. هنوز بار آن را می‌‌کشید. ۲۰۰ هزار به قتل رسانده شدند هیچ کس نمی‌‌داند؟ هیچ فیلمی هیچ نوشته هیچی‌ عکسی‌ وجود ندارد؟ کشتار ارمنی ۱۰۰ سال قبل از وقایع تبریز بود. در هر کتاب خانه فیلم و عکس نوشته وجود دارد. بقیه آن هم شر ور که ۹۱ سال است تکرار می‌‌کنند. یک کلمه از تشگیل گروه ۵۳ نفر توسط تقی‌ ارانی دربرلین شرقی نوشتی.؟ غده سرطانی که اززمان قجار از درون تاریخ این مملکت نگون بخت خورد ؟ از فرقه ازرباهیجان می‌‌نویسی .ولی نمی‌‌گید. که اسناد آزاد شده بایگانی روسیه .خودشان می‌‌گویند بدون اجازه KGB هیچ کسی‌ نمی‌‌توانست رهبر حزب توده شود.
    33
    92
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۰۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان

    3: مغلطه الکی‌. شازاده می‌‌گوید مشروطه سلطنتی .چرا نمی‌‌گوید جمهوری ؟ خوب به تو چه مربوط ؟ چرا باید نظر شما را بگوید چون شما جمهوری می‌‌خواهید.انتقاد می‌‌کند چرا عقیده خود را گفته ولی‌ با چماق با بر میز می‌‌زند. دارند از او شاه می‌‌کنند. هر کسی‌ نگوید جمهوری دیکتاتور است. تازه چه کسی‌ گفته جمهوری ضامن دمکراسی است؟ چقدر رهیس جمهور مادام العمر در دنیا وجود دارد؟ چقدر سلطنت مشروطه که دقیق سلطنت ضامن دمکراسی است؟ هنگامی که در اسپانیا کودتا شد. جمهوری خواهان از ترس همه ترس پنهان شدند. تنها کسی‌ که مقاومت کرد خووان کارلوس پادشه اسپانیا بود. باوجود تصرف رادیو تلویزیون و خطر کشتن او. در پشت رادیو مردم را به مبارزه بر ضد کودتا نظامی خواند. ۱۰۰‌ها مثال دیگر هم وجود دارد. آرژانتین. شیلی. یونان. تمامی کشور‌ها اسکاندیناوی بعد از جنگ دوم جهانی‌. بلوک شرق مثل رومانی. این نق زدن الکی است. مردم تصمیم خواهند گرفت. جمهوری یا سلطنت مشروطه ؟ اگر سلطنت قدرت پادشاه تا چقدر.؟ فقط نمادی یا مثلا فقط ارتش و سیاست خارجی‌
    31
    83
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۰۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۲۸
    sara_moshiri - برلین، آلمان

    اولین کاری که باید میکردی آقای پهلوی اسم کوچیکتو عوض میکردی. رضا؟ رضا و محمدِ .....و علی و الله همشون دستشون تو یه آخوره. حالا بابات میگیم فریب خورد به اسلام بها داد تو چرا اسمت هنوز رضاست؟ من اگه اسممو میذاشتن شیطان تاحالا صد بار عوضش کرده بودم. همین برای من کافیه که به تو رای ندم. منفی بدین...
    67
    25
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۸
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان
    4:زمان دست بوسی را دیگر مناسب نمی‌‌دانم. خود ایشون هم مخالف هستند. این عکس را می‌‌شناسم بر خود او هم بسیار ناهنجار بود. اگر دست بوسی؟. سمبل . جنتلمن. ولی نه مرد و مرد یا زن با زن. مشکلی با آن ندارم. هر کسی‌ برای خود تصمیم می‌‌گیرد. ولی نشان دادن این عکس. برای ثابت کردن منطق "اینجا رادیو مردم از باکو" نشانه رذالت و ماکیاویلست و اوپرتونیست است. تا ثابت کرد خیر پیشه وری دست استالین را نمی‌‌بوسید. می‌‌گوید فرقه آذربایجان . ولی بر خورد به فرقه آذربایجان انتقاد می‌‌کند. فرقه را مخالفین پیش وری می‌‌گویند. فرقه زیر نظر استالین بود ولی یک کمی هم حزب توده بد نیست تا دلیلی برا انتقاد وجود داشته باشد. سیاست نه سیخ بسوزد نه کباب. جلال ال احمد با همسرش تا جماران ندوید و دست امام را نبوسید و نگفت. اگر کسی‌ دنیا را نجات دهد. این سید است. شما هنوز دست روحانی را می‌‌بوسید و بر سر سفره افطار آن اه می‌‌نشینید. "دولت آبادی"
    16
    33
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۸
    kurosh-h - گوتنبرگ، سوئد

    من شخصا نمی دانم که آینده ایران بعد از جمهوری اسلامی از لحاظ نوع حکومتی دقیقا چه می‌شود ، اما ایران نه سوسیالیستی خواهد شد و نه یک نوع حکومت اسلامی از نوع مجاهدین ، به نظر من اگر این انقلاب ننگین اتفاق نیافتاده بود ، بهترین الترناتیو پادشاهی مشروطه بود ، چرا که این نوع حکومت در کشوری که تنوع قومیتی وجود دارد ، بهترین گزینه است ، جمهوری فدرال فقط در کشور هایی مانند المان که فرهنگ و سنت پیشرفته دارند جواب می‌دهد ، ایران ، المان نیست ، هم اکنون مثلا شاهد هستیم که بک رهبر مذهبی سنی در زاهدان چه نفوذ خطرناکی در این استان دارد ، چرا که مانند خمینی ملعون در قبل از انقلاب می‌تواند مسیر اعتراضات مردمی را به نفع سیستم فکری خودش تغییر دهد،
    17
    38
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان
    5:در مورد مصدق و نفوذ حزب توده و خطر کودتاه سرخ هم به ندازه کافی‌ سخن گفته شده . در زمان مصدق بیش از ۸۰ درصد افسران ارتش ایران جاسوس KGB نبودند ولی کودتاه به شیوه افغانستان می‌‌خواستند و تمایل به بلوک شرق.خیلی‌‌ها خطر کودتاه سرخ عمدا پاهین می‌‌اورند تا مصدق را علم حسین کنند. چرا اینقدر تعارفی شده ؟ .خوب بگو دردت چیست ؟ تمامی مقاله متضاد .فاکت‌ها دروغ . یک ذره مصدق یک ذره استالین. یک ذره حزب توده. می‌‌دانید چیست؟ آش شله قلمکار شاید ۵۷ طرفدار زیاد داشت .این نسلی که من می‌‌بینم از این آش متنفر است. می‌‌گوید آش نبود. سم و زهر مار بود. که مسمومیت آن را ما باید بکشیم.
    18
    30
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۸
    kurosh-h - گوتنبرگ، سوئد

    شاهزاده رضا از ۱۸ ساله گی در امریکا بوده ، فرانسه و انگلیسی را مول زبان مادری بلد است ، و با فرهنگ دمکراتیک رشد کرده ، قابل احترام و اعتماد است ، تا حدی که حتی جمهوری خواهان بتوانند در مرحله عبور از جمهوری اسلامی او را وکیل خود برای رفراندوم برای تعیین حکومت بدانند
    23
    46
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۶
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۷
    محسن ۵۵ - گنت، بلژیک

    امیدوارم به زودی اپوزیسیون بتونه یه خط مشی درست پیدا کنه،وگرنه جمهوری اسلامی یه پوست اندازی می کنه و با درست کردن دو تا حزب جدید،مردم ناامید از اپوزیسیون را می کشه دنبال خودش و دست همه را میزاره توی حنا. بازنده این جریان نه رضا شاه پهلوی و نه من خارج نشین هستم،بلکه پدر مادر های بیچاره ای هستند که در بهترین حالت جنازه بچشون را تحویل گرفتند. دست بردارید از چسبیدن به یک نفر،مگر مردم داخل ایران رهبر دارند که رژیم را تا اینوندن. چرا مخالفان باید یه نفر را اعلام کنند؟ما باید چند نفر را به عنوان وکیل یا نماینده معرفی کنیم و بعد در بین آنها هر کسی یه مسئولیتی داشته باشه،اگر لازم دیدند یه نفر را هم به عنوان مدیر انتخاب می کنند .
    13
    34
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۶
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۲۳
    خامنه ای بی شرف - برلین، آلمان
    وطنفروشان سخت به تکافو افتادند و دانه به دانه و یک به یک دستهای کثیفشون را رو میکنند. و از این چه بهتر برای نشان دادن حقانیت شاهزاده رضا پهلوی و وطنفروشی کسانیکه جز وطنفروشی نه کاری بلدند و نه هدفی دارند، فقط میماند عده ای که هنوز گول اینچنین افراد و یا احزاب را میخوردند و یا میخورند که وقت شناختن دلسوز مملکت از دشمن مملکت فرا رسیده و با کمی تفکر بیشتر کاملا روشن است که شاهزاده پهلوی و خاندان پهلوی همیشه دلسوز ایران و ایرانی بودند و هدفی جز سربلندی ایران و مردم ایران نداشتند و ندارند. کمی تفکر بدون تعصب و توجه به سخنان و گفته های وطنفروشان حرفه ای ایران شما را به نتیجه میرساند.
    31
    37
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۳:۴۸
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۲۶
    Reza222 - سیدنی، استرالیا

    صغری کبری نچین بی ناموس های وطن فروش، مگر نمی‌گویید ایران آزاد ما نماینده خودمان را معرفی کردیم شما ها هم نماینده خودتان را معرفی کنید.... دوستان توجه کنید هرکسی خواست مغلطه کنه، بهش بگید خفه شو نمایند منتخبت معرفی کن ...... اضافی نزنید. #نمایند_تو _معرفی_کن
    18
    43
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۳:۴۹
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۴
    sahandoglu - لندن، انگلستان

    چرا این مرد بی سواد و پسر شاه دزد و بی عرضه سابق که ادعای سلطنت می کند نمی تواند در یک برنامه تلویزیونی با دیگر گروههای سیاسی بحث و جدل کند. چرا همش تنها و در برناه ها و رسانه های طرفدار خودشان حضور پیدا می کند و همه مجری ها هم فقط از این مرد تعریف و تمجید می کنند. مطرح کردن این مرد کار خود رژیم ایران و اطلاعاتی های ایران است. این مرد در نزد قدرتهای تاثیر گذار در منطقه و جهان جایگاهی ندارند و هیچ آینده ای در نظر آنها ندارد. آوردن یا آمدن این مرد ایران را به سوی یک جنگ قدرت و مشکلات سیاسی که منجر به تجزیه ایران می شود سوق می دهد. خود سپاه در حال علم کردم این مرد تا بتواند قدرت را با گماردن این مرد حفظ کند و از تجزیه ایران جلوگیری کند
    56
    25
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۷
    ادوینو - گوالف، کانادا
    این عکس مرا یاد پدر ایشان می اندازد که چاپلوسان درو بر شاه به دست بوسی او برای مقام و منزلت وسبقط گرفتن از دیگران نلاش میکردند نمونه رفیق دوران جوانی شاه که معتمد آن مرحوم بود اما با ذلت وبیشرمی و نمک نشناسی شد پاشنه آشیل حکومت پادشاهی بعد ۵۷ این داستانها مدام تکرار میشوند تا بوده همین بوده وگریزی از تکرار تاریخ نیست.
    30
    20
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۸
    Nagonsar - مونیخ ، آلمان
    دمکرات.مشروطه .فدرال...دست من دراز و خرما بر نخیل. ملت سر قانون اینده در کشوری انهم در خارج از کشور جدال میکنند که توسط قومی بیگانه، پس انداخته های تویله قاجاروحرمسراهای اربان روس انگلیس قاجار و صیغه زاده های نجف و سامرا و جبل امل اشغال شده. بجای اینکه اول این کشتی درهم شکسته را به ساحل امن برسونند سر دکراسیون لنگر از دست رفته کشتی شکسته درامواج مطلاطم به جان هم افتادند...عبید زاکانی در مورد ملت ایران خب کفت:خواب دیدم قیامت شده است. هر قومی را داخل چاههای عظیم انداخته و بر سر هر چاهی نگهبانانی گرز به دست گمارده بودند الا چاه ایرانیان. خود را به عبید زاکانی رساندم و پرسیدم:. عبید این چه حکایت است که بر ما اعتماد کرده نگهبان نگمارده اند؟. گفت: می‌دانند که ما چنان مشغول خود هستیم که ندانیم در چاله ایم یا چاه. پرسیدم: اگر باشد در میان ما کسی که بداند و عزم بالا رفتن کند؟. گفت: گر کسی از ما فیلش یاد هندوستان کند خود بهتر از هر نگهبانی لنگش را بکشیم و او را به تهِ چاه باز گردانیم...
    13
    26
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۴:۰۹
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۹
    طلوع ازادی - لوس آنجلس ، ایالات متحده امریکا
    این عکس و مطلب با ضرافت خاص عنگلیسی و بی بی سیکینه فقط جهت سیاه‌نمایی درست و تکمیل شده و این سایت با اینهمه تجربه در تمامی این سالها باید از بازنشر اینگونه خضبعلات و جفنگیات دوری کند. در هر کشوری پاچه خوار دستبوس و بادمجان دور قاب چین به وفور یافت میشود و هیچ ربطی به ماهیت سلسله ایران ساز پهلوی نداشته و ندارد.. روی سخنم با آندسته از دلبران حکومتی که از هر فرصتی برای سیاه نمایی این سلسله استفاده میکنند، ای غافل ای منفور ای ساندیسی هر که هستی باش چون هیزم به تنور دشمنان ایران میریزی، رضا شاه کبیر تا آخر عمر با وجود بهترین و نرمترین تختخواب های موجود در قصرهای محل زندگی خود روی زمین می‌خوابید، اگر این را فهمیدی بدان که ذره ای از وجدان هنوز داری، اگر نفهمیدی پس نمی‌خواهی بفهمی، بزودی نوبت ما خواهد رسید که به تو و سروران خارجی ات بفهمانیم، نگران چون و چرایش مباش، ما از شمایان بدی را خوب آموختیم.. خوشبختانه اولین صداهای حق طلبانه توام با رضا شاه روحت شاد از درون ایران و از مردم پابرهنه آمد، با تمام کارشکنی های شما مفصدان این انقلاب پیروز خواهد شد.‌حتی دیکتاتوری پهلوی شرف دارد به دموکراسی
    15
    32
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۴:۲۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۳
    ایرانی دبش - تهران، ایران
    تنها شخص که می‌تونه نظر ایران رو تکه کنند و ایرانی رو ارزش براش قائل است رضا پهلوی است و تمام ! که البته اسرائیل و آمریکا با رضا پهلوی مخالف هستند چون نقشه اونها ایران را به چند کشور تقسیم کنند هست که رضا پهلوی با آن مخالف است یک کمی دقت کنید به صحبت‌های رضا پهلوی متوجه میشید
    22
    34
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۴
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۸
    Arya man - لندن، انگلستان
    یک مقاله که وقت کاربر را هدر میدهد و ارزش خواندن ندارد نگارنده برای توده مردم ستم دیده تصمیم میگرد. به گمان من نوع حکومت برای مردم فرقی ندارد همین اینکه اینده معیشت انان تامین باشد و امنیت در کشوربه معنای واقعی ان برقرار باشد و داشتن نظام سلطنتی بدون احاطه بر حاکمیت سیاسی برای کشور باستانی ایران میتواند مناسب باشد اگر از یک رفراندم سراسری حاصل شود
    12
    24
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۵
    Azadi hame - تهران، ایران
    کمونیست ها و طرفداران توده ای ها و جدایی طلب هآ و مجاهدین و خلاصه باج بگیر ها از آخوند ها و نایاکی های ناپاک سریع منفی بدید تا جمهوری اسلامی بیشتر اعدام کنه هیچکس اینقدر به ایران اینقدر خیانت نکرده بغیر از مردم خودش
    20
    26
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۶:۲۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۲
    Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا
    همینکه نام نویسنده مقاله میثم است، خزعبلات مندرج او را بی ارزش میسازد.
    18
    33
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۶:۳۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۶
    دوستدار - استهکلم، سوئد
    خیلیها و خود من کاری به این نداریم که اقای رضا پهلوی مشروطه خواه است سلطنت خواه است یا جمهوری خواه. ما عقیده داریم اقای پهلوی انسانیست راستگو و هیچ کلک و حقه ای در سخنانش نیست. پس هرچه اقای رضا پهلوی در عقیده و مرامش باشد ما هم همان نظر و عقاید را داریم.
    18
    34
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۶:۳۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۱
    ordak - بن، آلمان
    خیلی عجیب است ملت ایران از لحاظ در خواب بودن دست اصحاب کهف به پاهاشون همراه ازپشت بستن، درسته دنیا در قرن ۲۱ است ولی ایران و ملت قاجار زده و اخونده زده ایران هنوز نسبت به دنیا در عصر پارینه سنگیی هستند، لطفا رگ گردنتون ورم نکنه، این ءحققته که اگر قبول کردسیم امیدی هست به حصر اتش تا وآخر قرن ۲۲هم برسیم، برید تو اون مملکت بگردید و ببنید ملتی که از ۱۴۰۰ سال پیش اسیر خرافه شده و ۱۳۰ سال دوران قاجار و ۴۳ سال دوران اخوندی ررا دیده چطورهر توالت قدیمی براشون شده امام زاده، از امام زاده بیغیرت تا امام زاده قلقلی و تا امام زاده درخت و امامزاده جعفرزاده ایمن‌آبادی پدر نماینده رشت. ما با این ملت سرو کار دارم ملتی که بسیجی به اسم حسین و علی بچه هاشون را مییکشه ملت داد میزنند کشتش یا ابوفاضلاب یا حضرت خنزیر، حالا شما اومدید دم از دمکراسی وپ سکولاریسم میزنید، نه رفقا کشور ایران مثل یک بیمار سرطانی است که احتیاج به یک شیمی تراپی شدید داره یعنی احتیایاج به چکمه های رضا شاهی داره که خشک زن و بچه هر چی اخوند و بسیجی و پاسدار و ادمکشهای اجاره ای اخوندها ر کروات کنه و گردنشون بندازه به کوچک و بزرگ رحم نکنه
    16
    27
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۷:۰۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۵۱
    ordak - بن، آلمان
    ...یعنی احتیایاج به چکمه های رضا شاهی داره که خشتک زن و بچه هر چی اخوند و بسیجی و پاسدار و ادمکشهای اجاره ای اخوندها ر کروات کنه و گردنشون بندازه به کوچک و بزرگ رحم نکنه. ایران یک دیکتاتوری حداقل ۶۰ ساله نظامی میخواد که ههچی گور خوکزاده است تبدیک به لهاگکشخونه کنه و هرچی نمایینده امام زمانه مجبورشون کنه که ژتون برایی زن و بچهشون بفروشن و ضرهایی که به اییین کشور زدن اینجور پس بدن. شما دنبال ایند مسیح علی نجات بشه ملکه ایران و برگرده و خاتمی بت اصلاح طلبش بشه وزیر ارشاد و شوهر صیغایش فراهانی بشه وزیر کشور؟ یا مسعود بلنه و مریم چهار چشم بیان بشن رهبر و رییس جمهور
    16
    24
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۷:۰۸
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۱
    paksan - ایران، ایران
    عوامل پولکی و نفوذی وزارت اطلاعات رو میشه در تحرکات خارج نشین ها و مقاله نویسها راحت تشخیص داد. کسیکه میاد کل تاریخ گذشته رو میکشه بیرون و اون زمان رو با الان و سه نسل رو یکسان معرفی میکنه فقط یه هدف داره؛ ایجاد اختلاف بین مردم. ترکیه یا شوروی یا کشورهای عربی یکسان سازی زبانی نداشتند؟ در همون زمان در ترکیه با درفش و نسل کشی در عراق و شوروی به بدترین شکل و خشنترین حالت انجام سده ولی در ایران خود رضا شاه با آتاتورک تورکی حرف میزنه بعد این ملیجک وزارت اطلاعات میخواد ما رو احمق کنه.
    15
    11
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۷:۵۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۳
    واروژان - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا
    دوستان خانومها و آقایان بزرگترها و کوچکترها. من نه با اعلا حضرت شاهزاده گرامی مشکل دارم و نه با رییس جمهور منتخب سرکار خانوم مریم رجوی عزیز. نه با این نه با اون. من با این مشکل دارم که اگه کسی بیاد رو کار دوباره این مردم عکسشو تو ماه ببینند و قربون صدقش برن. بابا ما یه کتاب قانون اساسی درست و حسابی نیاز داریم نه فردی نه شخصی. چرا اینقدر سوسه میاین. دوباره یکی زیر درخت سیب بشینه و بعد بگه هیچ احساسی ندارم و همتان را آدم میکنم و دوباره روز از نو روزی از نو؟؟؟ جون مادرتو ن فقط بگید هر کسی قانون اساسی و مفاد خودشو بنویسه بفرسته جلو تا قانون شناسای حرفه ای که کم هم نیستن در جامعه ما بخونن و هر چی به صلاح کشور و اساس همگان است تصویب بشه. هیچ کس وکیل وسیل کسی نیست. هر کسی بیاد رو کار باید مثل چی کار کنه تا مملکت رو درست کنه. هیچ کس هم بالاتر از قانون نیست نه شاه نه رییس جمهور نه نخست وزیر نه رهبر نه هر شخص پدر خوب پخته ای و نه هر پدر سوخته دیگری. فقط ایران مهم است. شعار همه ما باید این باشه : ایران برای همه و همه برای ایران. ببخشید اگه گنده گوزی کردم.
    5
    7
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۹:۰۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۸
    Nagonsar - مونیخ ، آلمان
    اخه شما اصلا معنی دمکراسی یا سکولاریسم را میدانید که ازش دم میزنیدم، نظرات دوستان تو این سایت نشان دهنده سطح درک سکولاریسیم یا دمکراسی فهمی انهاست تازه خیلی از این حضرات از جمله خود من فرنگ نشینند، رفقا ما نه ظرفیت دمکراسی داریم نه سکولاریسم، از بد و بیراهامون به خدا و دین و مذهب معلومه از سکولارسیم چی میدونیم. اییران را فقط یک دیکتاتوری نظامی رضا شاهی(نه محمد رضا) نجات مییده، ووگرنه شمال را روسها میبرن اتروپادگان را علی خرطوم در اتروپادگان اشغالی خلیج فارس که رفت استانهای جنوبی هم میشن یک امارات جدید.
    9
    3
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۲۰:۴۱
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۳۳
    Munchen - مونیخ، آلمان
    این سنگ اندازیها هیچ فایده ای نداره،کفه ترازو بشدت به سمت شاهزاده پهلوی سنگینی میکنه و یکی از شواهدش همین مخالفانی که این‌چند روزه panic زده و ترسان به تکاپو برای تخریب ایشان افتادن شامل : سایبریهای رژیم،مجاهدین،چپی ها،تجزیه طلبها و اصلاح طلبان (بخونید اعضای رژیم) که همه شان روی هم سر جمع ۱/۱۰ موافقین هم‌نیستند و اصولا نه پایگاه مردمی دارند و نه حرفی برای کفتن.تمام
    6
    5
    یکشنبه ۰۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۲۳:۴۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۱۰۶
    Kefli Iskender - مریخ، وانواتو
    kurosh-h - گوتنبرگ، سوئد
    ۱. رضا پهلوی هرگز اجازه آموختن و حرف زدن به زبان شیرین مادری در زمان کودکی، یاد گرفتن و تحصیل به زبان مادری خود(تورکی) را نیافت. انگلیسی یاد گرفت، فرانسه یاد گرفت، اما زبان مادری خودش ممنوع بود، آنهم در مملکتی که پدرش محمد رضا(نوه داداش بیگ تورک آذربایجان) پادشاه بود! ۲. مادرش (فرح پهلوی تورک آذربایجان) نیز که زبان مادری خود(تورکی) را دست و پا شکسته حرف می زند، به فرزندانش هرگز زبان مادری خود را نیاموخت، این زن قاتل زبان مردمان ایران است، و می بایستی در یک دادگاه بین المللی به جرم مشارکت در قتل عام زبان و فرهنگ مردمان ایران محاکمه شود. این خانواده مانقورت(کسی که ریشه خود و با ارزشترین میراث انسانی، یعنی زبان مادری خود را انکار می کند)، بدرستی مایه ننگ مردمان خاورمیانه هستند.
    5
    4
    دوشنبه ۰۳ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۱۰۶
    Kefli Iskender - مریخ، وانواتو
    kurosh-h - گوتنبرگ، سوئد
    آلمان یک کشور فدرال آنگونه که مدیای بشدت عقب مانده فارسی زبان به تصویر می کشد(یک کشور کثیرالملله) نیست. من به تجربه دریافته ام آنهاییکه «مدل فدرالیسم را در ایران» را پیشنهاد می کنند، نه تاریخ جهان، نه جغرافیا، و نه دنیا رامی شناسند و نه سیاست را. الگوی فدرالیسم با فروپاشی شوروی به نقطه پایان خود رسید. آذربایجان اولین کشوری بود که از این فدرلیسم( شوینیسم روس) اعلام استقلال کرد. گورباچف با گسیل تانک ها و سربازان به باکو و دست به قتل عام مردم آذربایجان زد، و ژانویه سیاه به عزای عمومی مردمان آذربایجان بدل کرد. امثال یوگسلاوی فدرال( بخوانید سیادت صرب ها) با یک جنگ خونین که به بهای جان میلیونها انسان(مردمان بوسنی و هرزگوین) تمام شد، حساب خود را از هم جدا کردند، و امثال چک- اسلواکی با روشهای مسالمت آمیز. گول اصطلاح فدرال را نخورید. این آلمان باصطلاح فدرال، مجموعه ای از «مردمان آلمانی زبان» است، نه یک کشور کثیرالملله. برای فهم درست، بهتر است به عقاب پرچم آن نگریست، آلمان بدرستی داعیه وراثت امپراطوری بزرگ روم را بر دوش می کشد. هیتلر نیز بواقع تبلور و تجلی همین رویا(زیر لوای آلمان بزرگ) بود
    3
    0
    دوشنبه ۰۳ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۹:۰۸
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    Rosha50 - لانسینگ، انگلستان
    البته آقای پهلوی فقط سمت شاهزادگی را دارند و یکی از الترناتیو ها ی فعلی میباشند ولی خدمات شایان توجه خاندان پهلوی به ایشان بستگی ندارد زیراهیچ فعالیتی را عهده دار نبوده اند (( گیرییم پدر تو بود فاضل از فضل پدر تورا چه حاصل )) ای کاش ایشان هم شمه ای از فعالیت شخصی خودش را بازگو نماید برای روشن نمودن اذهان عموم . من فکر میکنم اگر امکانات ایشان در اختیار هر جوان دیگری قرار میداشت حد اقل موجود مفیدی برای جامعه میشد .
    0
    0
    ‌سه شنبه ۰۴ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۴:۳۰
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۶۳
    Rosha50 - لانسینگ، انگلستان
    با این اعمال نا شایست تعدادی از ایرانیها (بادمجان دور قاب چین ) اگر طرف آدم خیلی خوبی هم باشه آنقدر بادش میکنند تا یک دیکتاتور واقعی بشه همیشه یا از اینطرف بام میافتیم یا از عقب بام !!!!
    0
    0
    ‌سه شنبه ۰۴ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۴:۳۶
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.