تابعیت دوگانه نازنین زاغری و دعوای حقوقی ایران و بریتانیا

ایران وایر - بهنام قلی‌پور: جمهوری اسلامی که منتقد و معترض حمایت‌های دیپلماتیک بریتانیا از «نازنین زاغری-راتکلیف» تبعه ایرانی-بریتانیایی زندانی در ایران است، بار دیگر مذاکرات با مقام‌های این کشور را به منظور دریافت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی از سر گرفته است. این مذاکرات به موازات تلاش بریتانیا برای آزادی نازنین زاغری انجام می‌شوند.
 
فصلنامه «مطالعات حقوق عمومی»، وابسته به دانشگاه «فردوسی» مشهد اخیرا مطلبی با عنوان «ابعاد حقوقی حمایت دیپلماتیک بریتانیا از نازنین زاغری» منتشر کرده که نشان‌دهنده نوع نگاه جمهوری اسلامی به حمایت‌ها و پیگیری‌های دیپلماتیک بریتانیا است.
 
***
نازنین زاغری از سال ۱۳۸۶ در بریتانیا زندگی می‌کرد. او سال ۱۳۹۲ تابعیت این کشور را به دست آورد و سال ۱۳۹۵ به اتهام «جاسوسی» و «مشارکت در براندازی نرم» هنگام خروج از ایران بازداشت شد. تلاش‌های بریتانیا برای آزادی وی نیز تاکنون بی‌نتیجه مانده است.
 
زاغری پس از مدتی به پنج سال زندان محکوم شد و همین چند ماه پیش،‌ با وجود پایان یافتن دوران محکومیتش، جمهوری اسلامی پرونده‌ تازه‌ای علیه او گشوده تا مانع آزادی‌ او شود.
 
بسیاری از نهاد‌های مدافع حقوق بشر و برخی رسانه‌های وابسته به قدرت در ایران به صراحت اعلام کرده‌اند، بازداشت زاغری نوعی گروگان‌گیری و روشی غیرقانونی و غیرانسانی از سوی جمهوری اسلامی به منظور دریافت طلب ۴۰۰ میلیون پوندی خود از دولت بریتانیا است.
 
دولت بریتانیا به دلیل تحویل ندادن تانک‌های مدل «چیفتن» که قرارداد آن بیش از چهار دهه پیش میان حکومت پهلوی و دولت وقت بریتانیا امضا شده بود، حدود ۴۰۰ میلیون پوند به ایران بدهکار است و مقام‌های این کشور در روز‌های اخیر هم اعلام کرده‌اند، قصد پرداخت این بدهی را دارند.
 
«محسن بهاروند»، سفیر جمهوری اسلامی در لندن که اخیرا خبر داده که یک هیات بریتانیایی هفته گذشته برای رایزنی درباره سازوکار پرداخت این بدهی به تهران سفر کرده است.
 
از سر گرفته شدن مذاکرات تهران و لندن بر سر این بدهی در ازای آزادی نازنین زاغری، در پی اعتصاب چند روزه همسر این زندانی در لندن صورت گرفته و هر دو طرف امیدوارند این پرونده پس از گذشت پنج سال به سرانجام روشنی برسد.
 
مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر هرگونه ارتباط میان پرونده نازنین زاغری با بدهی بریتانیا را رد کرده‌اند. اما حکومت ایران پس از افزایش تحریم‌های بین‌المللی و بحران شدید مالی، اقدام به بازداشت بیش از ۴۰ دو تابعیتی و برخی دیگر از اتباع کشور‌های خارجی به اتهام‌های گوناگون در ایران کرده‌اند. سپس برخی از آن‌ها را با گرفتن وثیقه‌های سنگین دلاری (و ضبط آن) آزاد کرده‌اند و برخی دیگر را پس از آزادسازی مبالغی که به دلایلی همچون تحریم، در بانک‌های خارجی فریز شده بود. پرونده نازنین زاغری نیز از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران با انتظارهای اقتصادی جمهوری اسلامی گره خورده است. 
 
مقام‌های جمهوری اسلامی امیدوارند با گذشت حدود پنج سال در نهایت بتواند بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی خود را از بریتانیا دریافت کرده و در ازای آن نازنین زاغری را آزاد کنند.
 
جمهوری اسلامی از آنجا که تابعیت مضاعف را قبول ندارد، پرونده افراد دوتابعیتی را که در ایران توسط ماموران امنیتی بازداشت می‌شوند، به عنوان شهروندان ایرانی بررسی می‌کند و از پیگیری‌های دیپلماتیک سایر کشور‌ها به منظور حمایت از این افراد خشمگین است.
 
 حمایت دیپلماتیک مکانیسمی است که به موجب آن دولت‌ها می‌توانند جبران زیان اتباع خود  را در خارج از کشور تضمین کنند.
 
مطابق با مقررات حقوق بین‌المللی، دولت‌ها می‌توانند با رعایت پاره‌ای روابط، از شهروندان خود که در سرزمین دولت دیگر متحمل خسارات مادی یا معنوی شده‌‌اند، حمایت حقوقی کنند.
 
حمایت دیپلماتیک دامنه وسیعی از اقدامات را در برمی‌گیرد. این اقدامات شامل مذاکره، میانجی‌گری، رسیدگی‌های قضایی و داوری، اقدام متقابل و قطع روابط دیپلماتیک نیز می‌تواند باشد.
 
جمهوری اسلامی اما از این حمایت‌های دیپلماتیک خشمگین است؛ البته به غیر از آن حمایتی که منجر به دریافت امتیاز از کشور‌های طرف مذاکره باشد و از آن هم به شدت استقبال می‌کند.
 
از همین روست که در هفته‌های اخیر مذاکره با بریتانیا بر سر پرونده نازنین زاغری را از سر گرفته و برخلاف ادعا‌های خود، حاضر شده بر سر سرنوشت یکی از «شهروندان ایران» که تابعیت بریتانیایی آن را به رسمیت نمی‌شناسد، با یک کشور غربی وارد معامله شود.
 
فصلنامه «مطالعات حقوق عمومی» وابسته به دانشگاه «فردوسی» مشهد اخیرا تحقیقی با عنوان «ابعاد حقوقی حمایت دیپلماتیک بریتانیا از نازنین زاغری» منتشر کرده که نشان می‌دهد چرا جمهوری اسلامی از این حمایت‌ها و پیگیری‌ها خشمگین است و براساس چه متر و معیار و اساسی تابعیت مضاعف را قبول ندارد.
 
این تحقیق می‌گوید اقدامات بریتانیا در پرونده نازنین زاغری از محدود معاضدت کنسولی فراتر رفته و وارد حوزه دیپلماتیک شده که مورد قبول جمهوری اسلامی نیست.
 
براساس این تحقیق، بریتانیا اعلام کرده خانم زاغری در ایران به نحوی خودسرانه بازداشت و حقوق اساسی وی نسبت به اعمال دادرسی عادلانه نقض شده و این همین رو، پرونده وی به موضوعی حقوق بشری تبدیل شده است.
 
بریتانیا معتقد است در این خصوص می‌تواند حمایت دیپلماتیک از زاغری بکند و طی این سال‌ها هم بر این موضوع تاکید کرده است.
 
از نظر بریتانیا سه شرط حمایت دیپلماتیک از زاغری برای دستگاه دیپلماسی این کشور محقق شده که نخستین شرط آن تخلف بین‌المللی جمهوری اسلامی در بازداشت غیرقانونی زاغری و فقدان فرایند دادرسی عادلانه در این پرونده است که باعث شده این مساله از مصادیق نقض جدی حقوق بشر به شمار رود.
 
این تحقیق همچنین می‌گوید که شرط «طی طریق مراجع داخلی توسط خانم زاغری یعنی پایان یافتن طرق دادرسی تا قطعیت رای صادره» به همراه شرط «اثبات تابعیت غالب بریتانیایی زاغری» دو شروط دیگر محقق شده برای دخالت بریتانیا در این پرونده است.
 
تحقیق فصلنامه مطالعات عمومی در نقد و رد این شروط براساس قوانین جمهوری اسلامی نوشته که «طبق مقررات ایران فرض تابعیت مضاعف در نتیجه ازدواج {با مرد خارجی} متصور نیست و خانم زاغری طبق قاعده از نظر مقررات ایران فقط تبعه ایرانی است.»
 
آن‌طور که در این تحقیق آمده است: «خانم زاغری در صورتی که می‌خواست از حقوق ناشی از تابعیت بریتانیا استفاده کند و بدان استناد جوید، لازم بود بعد از تحصیل تابعیت بریتانیایی در سال ۱۳۹۲ تقاضای ترک تابعیت ایران را به وزارت امور خارجه تقدیم می‌کرد و پس از آن با تابعیت بریتانیایی خود، به ایران سفر می‌کرد، در حالی وی بارها با گذرنامه ایرانی خود به کشور سفر کرده و بعد از آنکه به جاسوسی متهم شده ادعا کرده که تبعه انگلستان است.»
 
این متن همچنین ادعا کرده است نازنین زاغری «از ظرفیت قوانین ایران مبنی بر ابقا بر تابعیت ایرانی خود سوءاستفاده کرده و بر حسب اوضاع و احوال به یکی از دو تابعیت خود، استناد کرده است.»
 
در متن گزارش مذکور آمده است: «استدلال بریتانیا مبنی بر اینکه چون مقررات ایران تابعیت مضاعف را به رسمیت نمی‌شناسد و خانم زاغری ناچار بوده با گذرنامه ایرانی خود به ایران سفر کند هم قابل قبول نیست.»
 
این تحقیق در عین حال حمایت‌های دیپلماتیک بریتانیا از زاغری را اقدامی با «انگیزه‌های سیاسی» دانسته که در پوشش «تابعیت غالب بریتانیایی» دنبال می‌شود.
 
در پایان ادعا شده که «دولت ایران می‌تواند با رد تابعیت غالب خانم زاغری به استناد مقررات داخلی ایران، مانع از  صلاحیت بریتانیا برای اعمال حمایت دیپلماتیک و اقامه دعوا در دیوان بین‌المللی دادگستری شود.»
 
این تحقیقِ همسو با جمهوری اسلامی در شرایطی نازنین زاغری و دولت بریتانیا را متهم به سوءاستفاده از قوانین بین‌المللی و حقوق بشری می‌کند که طی ۴۰ سال اخیر با سوءاستفاده از همین قوانین پذیرفته شده بین‌المللی اقدام به دور زدن غیرقانونی تحریم‌ها، دخالت‌ها، ترور‌ها و خراب‌کاری‌ها در سایر کشور‌ها کرده است.
 
مقام‌های جمهوری اسلامی بخشی از قوانین بین‌المللی را تا آنجا که با منافع آن‌ها در تضاد نبوده، از سر اضطرار و اجبار پذیرفته‌اند؛ اما یا آن‌ها را به درستی اجرا نمی‌‌کنند و یا از این قوانین به منظور خواسته‌ها و اقدامات غیرقانونی خود سوء‌استفاده می‌‌کنند.
+47
رأی دهید
-9

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۵۷
    دوستدار - استهکلم، سوئد
    مقامات جمهوری اسلامی در ایران انقدر اعمال ابلهانه و احمقانه در این 42 سال انجام دادن که هر بنده خدای را از جمهوری اسلامی ایران بیزار خواهد کرد . ای موش بخوردت جمهوری اسلامی برای بودنت در ایران !
    4
    8
    یکشنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۰ - ۱۹:۲۷
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۱
    rey kasravi - لندن ، انگلستان
    والله نمی دونم امثال من که پانزده سال ایران‌نرفتیم مردیم ؟هر چند سال یک‌بار خانواده خود را توی ترکیه و ارمنستان می بینم و نمیرم ایران و تمام بیست سالگی خودم خارج ایران گذروندم و با تمام سختی ها سردی هاش و بدبختی ها کنار اومدم دارم میام . این خانم عزیز که توی یک سازمان حساس کار می کرده و همسر انگلیسی گرفته هی میره ایران و آخر سر یه جا آمارش در میاد و می شه گروگان اخوند و سپاه . چند وقت دیگه اون چهارصد میلیون اخوند ها از انگلیس می گیرند و هزینه کشتار و اعدام جوانان ایران زمین می کنند یا میدن به مزدوران عرب خود و کلفت تر و فربه تر می ش. این خانم زاغری هم میره یکی مثل میس کلونی را به عنوان وکیل انتخاب می کنه ،جمهوری ....ی را سو می کنه میلیون ها پوند ممکن غرامت بگیر و اخر داستان مثل همیشه مردم بدبخت ایران هستند که جون و مالشون از بین میره. ایران نرید اگر سیاسی بودید هستید دانشجو هستید معترض جلوی سفارت بودید ،زن یا شوهر یهودی خارجی دارید ایران نرید و طعمه اخوند و سپاه نشید لطفا .
    5
    23
    یکشنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۰ - ۱۹:۵۵
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۱۰۷
    Stone44 - سوئیس، سوییس
    rey kasravi - لندن ، انگلستان با شما موافقم ما ها که نه سر پیازیم نهبا کسی ازدواج کردیم که در یک سازمان جاسوسی کار می‌کرده و میکنه جرات نمی‌کنیم بریم ایران اما این خانم خیلی راحت میرفته این که جمهوری آشغالی جنایت کاره هیچ شکی درش نیست اما دوستان داخل ایران باور کنید این کشور های خارجی همشون فقط به منافع خودشون فکر میکنن و خیلی از این توریست‌ها که شما می‌بینید در ایران جاسوسی می‌کنند همین سوییس به اصطلاح بی طرف (بی شرف) با آخوند خیلی هم خوبه و حسابی از قبل آخوند داره پول مردم ایران رو میچاپه. جاسوس رو باید جرس داد چون همین‌ها یک ملتی رو بدبخت می‌کنند مثل مبلغین مسیحی که سالها پیش رفتن به آفریقا و آمار هر چی منابع طلا و الماس بود رو دادن به اروپا و آفریقایی بدبخت تر شد و هر کشور آفریقایی صاحب یک دیکتاتور که اروپایی ها براشون کادو فرستادن. این زنیکه اگر کاره ای نبوده چطور انگلیس حاظره براش کلی پول خرج کنه؟
    0
    4
    دوشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۰ - ۰۶:۴۳
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    ۴۱
    rey kasravi - لندن ، انگلستان
    [::Stone44 - سوئیس، سوییس::]. سپاس از درک نوشته من و هم سویی با بنده .خوشحالم که کسانی دیگه هم به مامند من فکر می کنند .جاوید باشید
    0
    0
    دوشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۰۲
    پاسخ شما چیست؟
    0%
    ارسال پاسخ
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.