مرگ رمزی کلارک، مدافع حقوق بشر و طرفدار پرنفوذ انقلاب اسلامی

 ابراهیم یزدی، وزیر خارجه وقت در کنار رمزی کلارک، در کنفرانس مداخلات آمریکا در ایرانرادیو فرانسه :رمزی کلارک  وزیر پیشین دادگستری آمریکا که در کشورش یکی از بانیان اصلی "حقوق مدنی" و مبارزه با تبعیض بود در ٩۳ سالگی درگذشت. نام رمزی کلارک برای ایرانیان به ویژه یادآور ایام گروگان‌گیری سفارت آمریکا است. رمزی کلارک که نگاهی تحسین‌آمیز به آیت‌الله خمینی داشت، به دولت نوپای جمهوری اسلامی توصیه می‌کرد که از راه‌های قانونی، از آخرین پادشاه ایران و خانواده‌اش طلب خسارت کند.

شنبه شب – ۱٠ آوریل – بنیاد و کتابخانه‌ای که به نام رمزی کلارک تأسیس شده، مرگ وی را اعلام کرد. وی در خانه خود در مانهاتان درگذشته است. رئیس جمهوری کوبا یکی از نخستین شخصیت‌هایی بود که "فقدان این مرد شریف و حامی کوبا" را تسلیت گفت.

رمزی کلارک که در زمان ریاست جمهوری لیندن جانسون، وزیر دادگستری ( یا دادستان کل) آمریکا بود، در تصویب لایحه "حقوق مدنی" و رفع تبعیض از سیاهان آمریکا نقش اساسی داشت. او در سالهای بعد، به عنوان وکیل به چهار گوشه دنیا سفر کرد و همه جا به دفاع از حقوق بشر پرداخت. برخی از موضع‌گیری‌های وی در دفاع از "دشمنان آمریکا" و انتقادات مکررش از سیاست خارجی واشنگتن، برای او شهرتی خاص همراه داشت که در جناح راست و در نزد جمهوری‌خواهان با کینه و تنفر توأم بود.

رمزی کلارک همیشه مداخلات نظامی آمریکا را – در ویتنام یا عراق – محکوم می‌کرد. وی همچنین به عنوان وکیل مدافع یا کارشناس حقوقی به معمر قذافی، صدام حسین و میلوسوویچ مشاوره می‌داد.

رمزی کلارک در زمان ریاست جمهوری جیمی کارتر مأموریت یافت تا برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در تهران اقدام کند، اما موفق نشد.
رمزی کلارک، مشاور غیررسمی جمهوری اسلامی
"پرتال امام خمینی" چند مطلب در باره رمزی کلارک دارد. از جمله آمده است که در اواسط دی ماه سال ۱۳۵۷ رمزى کلارک همراه با ریچارد فالک، استاد دانشگاه پرینستون و دان لوئى نماینده سازمان‌هاى مذهبى آمریکا "براى بررسى وضعیت ایران که در آن روزها شاهد سرکوب معترضان توسط ساواک و ارتش بود، به تهران سفر کردند... اینان پس از بازدید از تهران، در راه بازگشت در پاریس توقف کردند و در روز ۶ بهمن با امام خمینى دیدار و مذاکره نمودند"...

در همین پرتال یادآوری شده که بعد از اشغال سفارت آمریکا در تهران، جیمی کارتر دو نفر را برای ملاقات با خمینی می‌فرستد: رمزی کلارک و ویلیام میلر که در سالهای ۱٩۶٠ به عنوان دیپلمات در تهران و أصفهان خدمت کرده بود. اما این دو نماینده هنگامی که به ترکیه رسیدند، خبردار شدند که خمینی حاضر به دیدار نیست و در نتیجه به کشور خود بازگشتند.

اما رمزی کلارک خود تأیید کرده است که قبل از گروگانگیری سفارت با مقامات جمهوری اسلامی در تماس بوده و حتی به آنها مشاوره می‌داده است. وی قبل از آن که از سوی جیمی کارتر مأمور شود، نامه‌ای برای مسئولان جمهوری اسلامی فرستاده و توصیه‌هایی برای دریافت خسارت از محمدرضاشاه و خانوده‌اش کرده بود.

در این باره، وکلای رمزی کلارک در همان ایام اطلاعیه‌ای منتشر کردند و توضیح دادند که "از ژانویه ۱٩۷٩(یعنی از زمان خروج شاه از ایران)، رمزی کلارک دولت جدید ایران را تشویق می‌کرد تا به خاطر جنایات و اعمال غیرقانونی پادشاه پیشین، قانوناً طلب خسارت کند و اموالی را که محمدرضاشاه و نزدیکانش از ملت ایران گرفته بودند، ضبط نماید". در اطلاعیه آمده است که رمزی کلارک در نامه‌ای به ابراهیم یزدی (وزیر خارجه وقت)، استدلالات و پیشنهادهای خود را در مورد تشکیل پرونده و نحوه پیگرد قضایی شرح داده بود.
رمزی کلارک و خمینی
مشرق نیوز می‌نویسد که در سال ۱۳٩۳ با رمزی کلارک مصاحبه‌ای داشته است. او در باره علت علاقه خود به ایران گفته است: "من دوستی داشتم که فرزند یکی از آیت‌الله‌های معروف ایران بود. او را به خاطر مبارزات انقلابی از ایران تبعید کرده بودند"... این خاطرات رمزی کلارک به سالهای قبل از انقلاب و به دورانی مربوط می‌شود که برخی دانشجویان ایرانی در آمریکا علیه رژیم پادشاهی فعالیت می‌کردند. او می‌افزاید: "این دوست من در باره وضعیت سرکوب معترضان و انقلابیون در ایران توضیحات زیادی به من می‌داد"... کلارک با همین انگیزه‌ها و به دلیل "نگرانی دانشجویان ایرانی از سرکوب گسترده"، برای اولین بار سه سال قبل از انقلاب به ایران سفر می‌کند.

کلارک بعد از انقلاب نیز چند بار به ایران می‌رود. وی علاوه بر دیدار در نوفل لوشاتو، بعدها در قم نیز با آیت‌الله خمینی ملاقات می‌کند. روایت مشرق نیوز حاکی از روابط بسیار خوب او با خمینی است: "سال اولی که ایشان (خمینی) به ایران برگشت، تمایل داشت در قم بماند. با این حال، مهدی بازرگان که من دوستی دیرینه‌ای با او داشتم، نمی‌توانست بدون کمک و حمایت امام، کشور را اداره کند، بنابراین از من خواست تا با او به قم بروم تا بتوانیم امام را متقاعد کنیم به تهران برود"...
ناکامی در پرونده گروگانگیری سفارت آمریکا
در خرداد ۱۳۵٩/ژوئن ۱٩٨٠، رمزی کلارک به بهانه شرکت در "کنفرانس مداخلات آمریکا در ایران" که به ابتکار ابوالحسن بنی‌صدر، رئیس جمهوری وقت ترتیب داده شده بود بار دیگر به تهران رفت. ظاهراً هدف اصلی وی این بار نیز آزادی گروگان‌ها بوده. از لحن روزنامه واشنگتن پست در آن روزها چنین برمی‌آید که دولت آمریکا با این سفر موافق نبوده است: "رمزی کلارک، دادستان پیشین که برای حل بحران گروگان‌ها، دولت را به چالش کشیده و هفته گذشته به ایران رفته بود، امروز تهران را در حالی ترک کرد که به همکاری با سازمان سیا متهم می‌شد"...

واشنگتن پست مورخ ٩ ژوئن ۱٩٨٠ می‌افزاید: "سفر کلارک به تهران با بی‌تفاوتی و نظر منفی هر دو طرف همراه بوده است: در آمریکا، او می‌تواند تحت پیگرد قرار گیرد زیرا سفر به ایران قانوناً ممنوع است (به خاطر تحریم‌ها). و در تهران، به رغم دوستی کلارک با انقلاب ایران، مسئولان بلندپایه حکومت رفتار خوشی با وی نداشته‌ و از ملاقات با او خودداری کرده‌اند، آن هم در حالی که رادیوی دولتی ایران او را مأمور سیا لقب داده است... با اینحال کلارک یکی از نخستین طرفداران بانفوذ انقلاب ایران به شمار می‌آید. او حتی در خیابان‌های تهران علیه رژیم شاه راه‌پیمایی کرده، چنان که گفته می‌شد حکومت انقلابی ایران تمایل دارد که وی سفیر آینده آمریکا در تهران باشد"...

بیست سال بعد از آن وقایع، رمزی کلارک آرمان‌های خود را در مصاحبه‌ای با خبرگزاری رویترز چنین شرح داده بود: "من طی سی سال از ایده ایجاد یک دادگاه جزایی بین‌المللی دفاع کردم. دادگاهی که صلاحیت جهانی داشته باشد، مستقل و بری از هرگونه نفوذ سیاسی باشد و اختیارات لازم را برای تعقیب قدرتمندان و شکست‌خوردگان داشته باشد". به گفته رمزی کلارک "برابری مادر عدالت است. در برابر قانون اگر برابری وجود نداشته باشد، هیچ عدالتی وجود نخواهد داشت"...
+48
رأی دهید
-5

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۴۱
    محمدرضا نام آور - ژنو، سوییس

    به درک واصل شد!
    10
    99
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۳:۳۳
    ۶۱
    zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان

    دمکرات‌ها و سوسیال دمکرات‌ها برای کشور خودشان بهترین هستند. مخالف توربو کاپیتالیسم. بیمه پزشگی برا همه.و هزاران قانون دیگر. برای ایران ولی‌ مثل زهر بودند و هستند. دید آنها به مخالفان دولت پهلوی فاجعه آمیز بود. مدافه حقوق بشر بودن آب مقدس به سر کسی‌ نمی‌‌ریزد.دید ایرانی‌‌ها خارج از کشور با طرز تفکر سوسیال دمکراتی به ایران همان دیدی .که این اه به کشور خود دارند، خام و بچه گانه. از برادر کندی گرفته تا الاف پالمه سوهد. از ولی برانت آلمان تا مثل این آقا. جان پول سارتر حتا معتقد. خمینی گاندی دوم است. و برای نجات بشریت آمده.این‌ها معتقد. که آخوند آلترناتیو برای یک سوسیک دمکراتی در ایران هستند. البته لابی‌ها ایرانی‌ را هم نباید فراموش کرد. آن زمان بنی صدر .قطب زاده . امروز ۳ تفنگدار لندی. عطا. فرخ. مسعود.
    9
    41
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۴:۰۳
    ۵۰
    دارا۲۰ - تهران، ایران

    خلاصه این جانور کثیف نفله شد و در کنار همپالگیش ابراهیم یزدی خائن در دوزخ قرار گرفت
    6
    74
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۴:۱۵
    ۶۰
    Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا

    معلوم نیست که چرا در برابر ظلم حکومت اسلامی و جنایاتی که مرتکب میشوند لال شده بود و دم بر نمیاورد. لابد معتقد بوده که آخوندها حقوق بشر را رعایت میکنند.
    4
    69
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۴:۵۷
    ۴۵
    آلونا ازنامنسکایا - مسکو، روسیه
    خب سیستم هم مقصر بوده دیگه یعنی چی که این و آمریکایی های دیگه بیایند به ایران که وضعیت انقااب را بررسی کنند بعد هم این آقا تو تظاهرات هم شرکت می کرده . حالا وقیح تر از همه اینها هایزر بوده که بدون گرفتن ویزا وارد شد و مستقیم رفت سراغ بازرگان و بهشتی بقدری این کار توهین آمیز بود که ارتشی ها به شاه گفتند این آدم را بازداشت کن ولی شاه گفت نه به حرفهایش گوش کنید بعد هم بعداز کلی چرخ زدن و گشت و گذار رفت سراغ شاه و گفت کی تشریف می برید ؟ جای این آدم حتی زندان هم نبود باید او را به طویله می انداختند ولی متاسفانه نبود اراده سیاسی در کشور مشکل بزرگی بود
    3
    12
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۷:۵۴
    ۳۷
    kakolzari - لندن، انگلستان
    این بدبخت هم مثل شما فریب خورد چرا انقدر به قبرش قضای حاجت میکنید؟ نه که ملت ایران رای ۹۸ درصدی به جمهوری اسلامی نداد؟ از یک بیگانه از همه جا بیخبر چه انتظاری دارید؟ لابد مثل ما ایرانیان فکر کرده بود این ملای یه لا قبا آدم درستی است. اینهمه مبارزات علیه نژادپرستی و قوانین تبعیض امیز را ندیدید و اینکه به خمینی گفته عوض تسخیر سفارت راه قانونی رو برو که البته حرف همین امروز ما هم هست؟؟!! اینهمه بدو بیراه به او برای چیست
    2
    11
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۸:۰۱
    ۴۱
    Liberte - ارومیه، ایران
    اینجور آدمی رو هیچکس دوست نداره.
    0
    17
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۸:۳۱
    ۵۷
    جناب - استکهلم، سوئد
    [::zarduscht1 - فرانکفورت، آلمان::]. بخشی از فرمایشات شما درست و بحق است. اما همه ماوقع نمیباشد. با انتشار اسناد دوران جیمی کارتر مشخص شده است که دولت کارتر شدیداً شاه را تشویق به ایستادگی در مقابل گروه اسلامگرای خمینی و یارانش میکرد، و کوچکترین تمایلی به همکاری با اسلامگرایان نداشتند. متٲسفانه شاه از ترسِ حکمِ جهادِ خمینی و دلهره او از اسیر شدن در دستان خمینی بسیار بالاتر از هر تلاشی برای بقای ایران بود. شوربختانه بدترین اتفاق ممکن رخ داد، که جهان را شوکه کرد، و مردم ایران را زیر پای استبداد قهقرائی آخوندها و اسلام انداخت. شاه مریض بود و ضعیف، و بدبختانه بسیار خودمحور بین!
    8
    3
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۲۰:۴۰
    ۳۹
    Chokam - ری، ایران
    مجله تایم آمریکا خمینی رو مرد سال جهان معرفی کرد، گفت خمینی فلسفه افلاطون خونده. بی بی سی هم که اولین بار کلمه رهبر براش گذاشت و پخش کردند روی آسمان ایران با ۶۰ درصد بیسواد
    2
    9
    دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۲۲:۲۴
    ۶۰
    Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا
    [::جناب - استکهلم، سوئد::]. احتمالا شما کارتون زیاد تماشا می‌کنید که نتیجه گرفتید "خمینی فتوا صادر میکرد و شاه دستگیر میشد"! روزی که شاه مملکت را ترک میکرد عده زیادی رم کرده بودند، اما هنوز تعداد وفاداران به شخص اول مملکت کم نبودند که کسی اجازه دستگیر کردن به خود بدهد. همینگونه تفسیر‌های بدون پایه و اساس ما مردم هست که روزگار کشورمان به اینجا رسیده. نمیدانم که چه مدتیست که در سوئد تشریف دارید، اما شما را به وجدانتان سوگند میدهم که اگر از رفتار مردم آنجا چیزی نیاموختید، لا اقل سکوت کنید و بگذارید که نسل جدید ایرانیان راه خود را پیدا کنند و از قسمتی از فرهنگ ما که منحوس جلوه می‌کند دور شوند.
    1
    7
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۴
    ۶۰
    Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا
    [::آلونا ازنامنسکایا - مسکو، روسیه::]. شما هم طبق معمول هر مطلبی را که بهانه به دستت داد بچرخان تا به طریقی پادشاه را مقصر و ضعیف معرفی کنی. حتما این موضوع که ارتشیان به شاه گفتند هایزر را دستگیر کن را در ویکیپدیا خواندی، یا خواب نما شدی و برایت وحی آمد! مامور گمراه عزیز، اراده سیاسی هم بود، قدرت هم بود، اما وقتی بزرگان ما رم کردند و هار شدند، پادشاه نخواست خون کسی را بریزد، وگر نه مثل امام شما در بیت ماندن و حکومت کردن بسیار ساده بود.
    1
    5
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۰:۱۲
    ۷۳
    hassan5 - تهران، ایران
    [::kakolzari - لندن، انگلستان::]. بخشی از حرفهای شما درست است.ولی همین ادم در طی ۴۲ سال که جنایت های رژیم اسلامی را بر علیه ملت ایران (حقوق بشر)دیده است چه عکس العملی نشان داده است؟!؟ آیا ابراز نظر کرده است.فکر نمیکنی که منافع مادی داشته است
    0
    4
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۵:۱۱
    ۵۷
    جناب - استکهلم، سوئد
    [::Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا::]. من شما را به اسناد علنی شده وزارت خارجه امریکا در دوره کارتر که ظرفِ ماههای انتشار یافته رجوع میدهم. شما سعی میکنید تاریخ را با غرض ورزی توضیح دهید که از اساس خطاست. زمانیکه شاه از ایران خارج شده بود، دیگر کار از کار گذشته بود، و ستونها فرو ریخته بودند. من هرگز علاقه ای به تماشای کارتون نداشته ام. شما لطفا انصاف داشته باشید و ملغطه نفرمائید. به خاطرات نزدیکان شاه نگاه کنید، و واقعیت را بپذیرید، شاید که یک وحدت ملی انجام شود. خطاهای شاه قابل اغماض نیستند. آن دوره و معضلات دیروز ما بپایان رسیده است. معضل امروز و فردای ما، حول چگونگی عبور از ج. ا. بدون سوریه ای شدن، لیبیائی شدن، و بالکانیزه شدن ایران است. از اتهامات بی اساس به سایرین پرهیز کنید، و سد راه معضل تاریخی ۳۰۰ ساله اخیر ایران، یعنی وحدت سلطنت با اسلامگرائی بیشتر از نباشید.
    3
    0
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۸:۳۱
    ۵۵
    Geelongcats - سیدنی، استرالیا
    [::آلونا ازنامنسکایا - مسکو، روسیه::. هایزر از شاه نپرسید کی از ایران میروید. وقتی هایزر رفت ایران شاه کشور را ترک کرده بود.
    1
    5
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۰:۱۶
    ۳۷
    kakolzari - لندن، انگلستان
    [::hassan5 - تهران، ایران::]. شاید با خودش خریت مارا دیده و بکل ناامید شده. مثل خیلی های دیگر از ایرانیان که هیچ نگفتند. همه که شاپور بختیار و فریدون فرخزاد از جان گذشته نیستند
    0
    2
    ‌سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۴:۲۵
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.