نامه شیرین عبادی به نسل جوان ایران : ما را به خاطر انقلابی که من و هم نسلان من به راه انداختیم ببخشید

نامه‌ای به دخترانم و هم نسلانش
 
این نامه را در بهمن ۱۳۹۸، چهل و یک سال بعد از انقلابی که من و هم‌نسلان من به راه انداختیم،  خطاب به دخترانم و هم‌نسلانشان می‌نویسم. با این امید که ما را به خاطر خطایی که کردیم ببخشند.
 
ما را ببخشید که دنیای شما را خراب کردیم، قصدمان این نبود. می‌خواستیم دنیای خودمان و شما را بهتر از آنچه که بود بسازیم. اما راه را به‌خطا رفتیم. مشکل در عدم شناخت از  رهبر جدیدی بود که ما، میلیونها ایرانی بدون شناخت درست از او، بدون اینکه یک کتاب از او خوانده باشیم، بدون اینکه سخنانش را در بحث‌های آزاد شنیده باشیم، به دنبالش راه افتادیم و شعار «مرگ بر» و «زنده‌باد» سر دادیم. شاید اگر آزادی_بیان بود و امکان خواندن آثار  روح‌الله خمینی وجود داشت، اگر او در رسانه‌ها به گفت‌وگوی آزاد دعوت می‌شد،  اگر آزادی احزاب و فعالیت‌های سیاسی وجود داشت شعار «مرگ بر شاه» بر سر زبانها نمی‌افتاد.  اگر گروه‌های سیاسی می‌توانستند روشنگری کنند، به ورطه خطرناک دنباله‌روی از رهبری که نمی‌شناختیمش نمی‌افتادیم.
 
امروز که به گذشته می‌نگرم متوجه می‌شوم که انقلاب، در زمانی رخ داد که وقتش نبود. اصلاحاتی که این سالها زیاد درباره آن شنیده‌ایم، زمانش همان چهل و اندی سال پیش بود. که اتفاقا با توجه به بیماری شاه که خودش از روند آن خبر داشت و با توجه به مدیریت شاهپور بختیار که سابقه ایران‌دوستی و وطن‌دوستی او بر کسی پوشیده نبود، زمان اصلاحات همان‌وقت بود و ما می‌بایستی به جای خمینی به دنبال او می‌رفتیم. برخلاف شعاری که آن زمان خیلی زود بر زبانها افتاد و به ناراستی ذهن مردم را گمراه کرد بختیار هرگز «نوکر بی‌اختیار» نبود! و همانطور که گفتم همه این مشکلات از آنجا سرچشمه گرفت که ما فرصت شناختن خمینی را نداشتیم. می‌پنداشتیم که رهبر دینی که لباس روحانی بر تن دارد قابل اعتماد است زیرا دروغ نمی‌گوید. فکر کردیم خمینی قرار نیست در دنیای مادی و سیاسی ما دخالتی کند. چنانچه خودش اینها را می‌گفت.
 
و همه چیز ناگهان در خدمت او در آمد. یادم است که منتظر می‌ماندیم تا بیانیه‌های او را از رادیوی بی‌بی‌سی بشنویم. وقتی او بیانیه می‌داد که مثلا در فلان ساعت به خیابان‌ها بروید، ما پیامش را از رادیو بی‌بی‌سی دریافت می‌کردیم و اگر شاه و اطرافیانش معترض می‌شدند که بی‌بی‌سی در امور داخلی ایران مداخله و انقلاب را هدایت می‌کند، پاسخ کاملا قانع‌کننده بی‌بی‌سی این بود که ما اخبار هر دوطرف را پوشش می‌دهیم؛ هم بیانیه‌ها و اخبار شاه و هم مخالفانش. به هر حال اتفاقی که می‌افتاد این بود که هزاران نفر مثل ما عصرها گوش به رادیو می‌دادند تا بیانیه‌های خمینی خوانده شود و آنها برنامه صبح روز بعد و راهپیمایی ها را بدانند.
 
بازخوانی این خاطرات برای این نیست که فرض را بر مقصر دانستن دیگران از جمله رادیوهای فارسی‌زبان بگذاریم.  چون مقصر ما بودیم که ندانسته به حکومتی که از محتوایش بی‌خبر بودیم رای دادیم. مشکل از ما بود که به جای گوش دادن به سخنرانی‌هایی که تک‌گویی یک فرد بود، به دنبال بحث و گفت‌وگو با او نبودیم. یا حتی به دنبال خواندن یک کتاب از رهبر این جریان نبودیم تا عمق نگاه و نظرش برایمان روشن شود. همانطور که گفتم اگر کتابهای او در ایران چاپ و منتشر می‌شد و در دسترس عموم قرار می گرفت شاید این همه دنباله‌رو پیدا نمی‌کرد و عکسش را در ماه نمی‌دیدند .
اما شد آنچه که نباید بشود و رسیدیم به امروز که ایران زیبا اینچنین عزادار جوانانی است که طی این سالها جان بر سر آزادی داده‌اند تا آن خطای نسل ما را جبران کنند.
 
رسیده‌ایم به امروزی که جوانانمان با چه عشق و چه سختی تحصیل می کنند، اما شغل و آینده و رفاهی که انتظارش دارند را در وطن‌شان نمی‌یابند. آزادی و امنیتی که توقع دارند را در میهن‌شان نمی‌بینند. هزاران جوان ایرانی در جستجوی کار و آزادی با چشمان گریان خانه و خانواده را ترک کرده‌اند رفته‌اند تا در اروپا و امریکا رویاهایشان را دنبال کنند و البته باعث سازندگی و آبادانی آن کشورهای میزبان شوند.
 
چرا؟ چون در  چون در وطن جایی برای آنها نمانده است. کشور به اندازه یک خانواده صد فامیل فاسد کوچک شده و هر کسی خارج از این دایره باشد، امیدی به پیشرفت و زندگی سالم و شایسته تلاش و کرامت خود نخواهد داشت.
 
خمینی که در  پاریس از آزادی برای همگان صحبت می کرد به محض اینکه پایش به ایران رسید و فقط چند هفته بعد از انقلاب اعلام کرد که زنانی که در ادارات و شرکتهای دولتی کار می کنند باید روسری داشته باشند. همانروز فهمیدم که یک روحانی هم می‌تواند به‌راحتی دروغ بگوید. یک رهبر مذهبی هم  می‌تواند خدعه کند. و همان روز راهم را به‌شخصه از این انقلاب و رهبرش جدا دانستم.
 
از هزینه‌ای دیگر انقلاب این بود که به عنوان یک زن اجازه قضاوت نیز از من گرفته شد. اما این هزینه هم کمک کرد که بدانم چنین انقلابی هرگز تامین کننده ازادی و برابری  حقوق من به عنوان یک زن نخواهد بود. اما جدا شدن راهم از انقلابیون فرصت تازه‌ای برای من ایجاد کرد و افقهای جدیدی را نشان داد.
 
برای اینکه شرمساری خودم را کم کنم، کم‌کم متمرکز شدم بر حمایت از قربانیان نقض حقوق بشر در قالب دفاع‌های حقوقی به عنوان وکیل. در این راه هزینه‌های زیادی داده‌ام. اما صادقانه بگویم که با وجود همه فعالیتهایی که برای جبران خطای گذشته کرده‌ام و با وجود همه هزینه‌هایی که داده‌ام، هنوز خودم را بدهکار نسل جوان می‌دانم. نسلی که وطنشان ویران شد به خاطر اشتباه ما.
 
امروز چهل و یکمین سالروز همان واقعه شوم است. من بعد از انقلاب مادر شدم. می‌دانستم دخترانم که بزرگ شوند روزی مرا با این سوال روبه‌رو خواهند کرد که چرا با انقلابی همراه شدم که نتیجه‌اش ویرانی آینده آنها بود.
 
وقتی به گذشته فکر می کنم خودم را مدیون نسل جوانتر می‌بینم. نسلی که سزاوار آن بودند که کشوری آباد تحویل بگیرند و چنین نشد.
 
اما به سهم خودم بابت آن راهپیمایی ها خودم را مقصر می دانم. خود را موظف می‌دانم از آنها عذرخواهی کنم.  ما را ببخشید، باید درست نگاه می‌کردیم. باید درست انتخاب می‌کردیم!
+204
رأی دهید
-35

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۳۶
    Revolver_Ocelot - رشت، ایران

    ننگ بر شما ، که کل جونی ما رو داخل این مملکتی که ساختید به فنا دادید ! شماها همتون باید محاکمه بشید
    30
    124
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۵
    ۵۳
    دوستدار - استهکلم، سوئد

    بعداز 41 سال شیرین خانم انگشت رو اشتباه خود گداشت هرچند خیلی دیر شده ولی باز هم خوب است انسانهای مغروری همچون خانم عبادی اظهار پشیمانی کنن.
    6
    140
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۵
    ۴۰
    Afshin51 - کلن، آلمان

    نه می بخشیم نه فراموش می کنیم ! هر انسانی تنها یکبار عمر می کند و شمایان زندگی مارا با حماقت ۵۷ به شکنجه ای تبدیل کردید که شاید تنها مرگ مرحمی آن است ، امیدم که پدرم با آن چندی پیش از دنیا رفت تنها این است که قبل از مرگم نابودی حکومت اسلامی ایران و کلیت آن و محاکمه و نیستی رهبران آنرا ببینم و شاهد سعادت ایران و ایرانیان پس از آن و بس دیگر چیزی از این دنیا نمی خواهم .
    14
    126
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۸
    ۳۰
    tiger.man - لوبومو، کنگو

    شما انقلاب نکردید شما ر...ید
    10
    137
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۴:۳۷
    ۵۹
    Parinaz Iran - پراگ، چک

    خوب جناب عالی که خود بادبزن اتش اسلام بودی و هستی پشیمانی تو به درد عمه جانت میخورد در ضمن کدام احزاب حزب مجاهدین۰۰۰توده یی و و و خودتی
    14
    90
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۵:۰۶
    ۵۵
    Attila14 - استکهلم، سوئد

    بالاخره یکیشون جرات کرد احساسشو اعتراف کنه!. چه نفرینهایی که نفرستادم به کسانی که امروز ۶۰ به بالان
    5
    90
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۵:۲۳
    ۶۰
    zarduscht - فرانکفورت، آلمان

    در باغ وحش میمونی بود.هلو که می‌‌خورد .اول هسته را بیرون می‌‌آورد.و کمی‌ به مقعد فرو می‌‌کرد. دوباره هسته را وسط هلو و دوباره می‌‌خورد.زیدی پرسش. که این چه حکایتی است؟ گفتند. این میمون در جوانی یک هلو با هسته بزرگ خورد. در دفع آن مقعد زخمی شد. برای همین یاد گرفته.و قبلا هسته را امتحان می‌‌کند. غرض از حدیث.حتا یک حیوان هم می‌‌داند. اگر خریتی کند. تاوان آن را مقعد می‌‌دهد. حالا حافظه ما ایرانی‌ ها. ۴۰ سال است. که ۴ سال به ۴سال این هلو اسلامی را می‌‌خوریم. هنوز یاد نگرفته. بعد از خوردن التماس .خدایا این دفعه مقعد پاره نشود. انتخابات نزدیک است. التماس فکر
    6
    107
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۱
    ۳۰
    grizzly - برلین، آلمان

    اتفاقاً نظرات خمینی واضح و روشن بود و او دیدگاه های خودش رو همان سال 42 بیان کرده بود و میشد فهمید که چه آدم بیسوادی است ثانیاً چند ماه قبل از انقلاب مرحوم انور سادات به شاه میگه من کتاب ولایت فقیه خمینی را خوانده ام این کتاب را چاپ کن و بین مردم پخش کن تا ببینند که این چه آدم عقب مانده ای است و شاه هم همینکار را کرد و کتاب جلد سفید خمینی پخش شد ولی مردم دنبال پول بودند مخصوصاً پول مفت نفت بوی پول به دماغشون خورده بود ولی نمی دانستند که دارند خر داغ میکنند! متأسفانه این مردم فرقی نکرده اند مشکل اصلی جهل این ملت بزرگوار است برای همین دوباره گول خواهند خورد؛ از خودتان بپرسید آیا واقعاً جایگاه یک ملا کجاست؟ مسجد یا کاخ ریاست جمهوری یا و وزارتخانه؟ هر وقت این را مردم تشخیص دادند آنوقت میشود امیدوار بود وگرنه همین آش است و همین کاسه، عذر خواهی هم لازم نیست کسی بکند!! مگر میشود از پراید توقع مرسدس بنز داشت؟ ظرفیت مردم ایران همینه واسه همین عذر خواهی لازم نیست.
    2
    109
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۷
    ۵۰
    لشگر ششم ورماخت - لنگرود، ایران

    ببخشیم؟؟؟لعنت ابدی بر خودتون و اون نسل کثیفتون که به این روز انداختینمون
    7
    94
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۵:۵۹
    ۵۳
    Hatef - پاریس، فرانسه

    به چه قیمتى؟؟؟
    4
    67
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۰۹
    ۵۲
    حاج حمید الله - وین، اتریش

    حالا دیگه گندی هست که زدید. بهتره که بیاید کمک کنید تا این کثافت کاریها را جم و تمیز کنیم. هرچند ازتون نمی گذریم.
    3
    80
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۱۵
    ۳۴
    scandal - برلین، آلمان

    عبادی، ایکاش بغل این پوزش از نسل کنونی، یک راه حلی هم نشان می دادی!
    6
    70
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۱
    ۴۴
    محسن ۵۵ - گنت، بلژیک

    آن موقع تقریبا همه انقلابی شده بودند ،طوری که کارکنان نیروی هوایی بیشتر وسایل داخل شهباز(هواپیمای شاه)را دزدیده بودند. یک نفر یا یک گروه مقصر نبود. رقیب اصلی رضا شاه به هنگام قدرت گرفتن یک آخوند بود و او بعد از به قدرت رسیدن آخوندها را حسابی ضعیف کرد اما محمدرضا شاه به خاطر افکار مذهبی که داشت دوباره به آنها قدرت داد. رضا شاه میدانست که بزرگترین دشمن ایران در آن زمان ملاها هستند ولی شاه آنقدر باهوش نبود متأسفانه .
    3
    76
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۲
    ۵۸
    mitra55 - تورنتو، کانادا

    من هم به نوبه خودم طلب ببخشش می کنم و شدیدا شرمسار هموطنام هستم. دختری۱۷ ساله که نه می دانست چرا شاه بد است و نه میدانست چرا خمینی خوب. گرچه هرگز رای به آری ندادم ,اما تاریخ از سر تقصیر ما نمیگذرد.
    1
    74
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۰
    ۳۸
    freedom of the press - تهران، ایران

    مملکتی را ویران کردید ، عظمتش را به تباهی کشیدید، نسلشان را به تباهی دادید و بی اعتبار کردید، اعتبارمان به فنا رفت، جنایت ، فحشا، فقر و‌ نکبت و‌ اعتیاد و بیکاری را به ایرانیان ارزانی دادید و الان میگویید “ببخشید” خیلی وقیح و بی آبرو و پرو هستید.
    8
    77
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۸
    ۵۹
    Parinaz Iran - پراگ، چک

    وقتی حجاب دوبله باشد مشتریها وجود خواهند داشت و با پولهای دزدیده شده توسط شوهر دزدت خوب یک درامد اضافه است.لطفا برای مقایسه ازنام تن فروشان اعدام شده مثل پری بلنده که از فقر تن فروش شد و عنقلابیون هم در مورد اعدام انها یا تایید یا خفه خون۰استفاده نشود.
    8
    51
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۸
    ۵۳
    RAHSHENAS - برلین، آلمان

    عذرخواهی همیشه فکر خوبی است. اگر کاری که شما کرده‌اید سبب درد و ناراحتی در فرد دیگری شده است، عذرخواهی بهترین کاری است که می‌توان کرد، حتی اگر رفتارتان غیرعمدی بوده است؛ زیرا عذرخواهی موجب بازشدن درهای ارتباطی شده و شما می‌توانید با فردی که صدمه دیده دوباره ارتباط برقرار کنید. همچنین با این کار به فرد می‌گوید که شما چقدر پشیمان شده و برایشان اهمیت قائل هستید و به دنبال این عذرخواهی شخص مقابل احساس امنیت و آرامش خواهد کرد. حتی می‌توانید از این فرصت استفاده کرده و یکسری قوانین برای آینده بین خودتان وضع نمایید. در حقیقت اگر مایلید روابط خوبتان را با دیگران حفظ کنید درصورت اشتباه کردن حتما عذرخواهی کنید.
    1
    50
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۲
    ۵۹
    Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا

    آنهایی که مثل من فریب آن کفتار را نخوردند همیشه وجدان آرامی داشته ایم. هجده سالم بود و در سال آخر دبیرستان هدف شماره ۵ در شمال شهر تهران تحصیل میکردم. اکثر قریب به اتفاق همکلاسی ها که اکثراً از خانواده های مرفه هم بودند جزوه ها و نوارهای صدای آن ملعون را دست بدست میگرداندند و همگی تحت تاثیر جو حاکم بر کشور انقلابی شده بودند. بقدری جو را مسموم کرده بودند که کسانی مثل من که فرزند خانواده های نظامی دوران شاه بودیم جرات دفاع از پادشاه را نداشتیم. روزنامه ها بعنوان اعتراض با صفحات خالی و سفید پخش میشد، شب ها صدای الله اکبر گوساله ها از بامها بیداد میکرد. و از همه مسخره تر شوهر خاله خر مذهبی من که رفیق بازرگان هم بود به بچه های فامیل اصرار میکرد که حتماً به بی بی سی گوش کنید که اخبار موثق آنجاست!
    4
    60
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۸:۲۲
    ۴۳
    haghighatdana - فارسی ، فرانسه

    انقلاب نه، ترکمون. مرگ بهتر از زندگی با این جنایتکارهاست.
    2
    45
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۹:۲۴
    ۳۸
    Chokam - ری، ایران

    شیرین عبادی میگه "اگرزمان شاه آزادی_بیان بود و امکان خواندن آثار روح‌الله خمینی وجود داشت.." ولی این یه بهانه است چون نیازی به خواندن کتابش نبود چون خمینی با انقلاب سفید شاه مخالفت کرده بود بخاطر اینکه شاه داره به زنان حق رای میده . از اول معلوم بود که خمینی زن ستیزه ،نامه نوشته بود اعلام کرده بود باصدای بلند
    3
    56
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۹:۲۸
    ۴۰
    amirgheryou - تهران، ایران

    این زنیکه سر به آخور اصلاح طلبها و از حامیان مخفی جمهوری اسلامی هست و چون دیده اوضاع خیته داره اورد ناشتا میده.
    7
    48
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۰:۱۰
    ۱۰۳
    منوچهری - کرمان، ایران

    زمان انقلاب همه دچار خطای محاسباتی شدند. دنیا فکر میکرد با یک گاندی دیگه روبروست. هیچکس فکر نمیکرد, خمینی و اسلامیون اینقدر خونخوار و وحشی باشند!
    2
    57
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۰:۲۰
    ۱۰۳
    Kefli Iskender - مریخ، وانواتو

    این هرزیجات نه بخشش نامه است، و نه خطابه ای به نسل جدید، عبادی را می توان در بهترین حالت متعلق به عقبه یک نسل فسیل فکری متحجر دانست که با یک حس مهجوری آمیخته به تاسف نسبت به گذشته سیر عمر می کنند. زومبی است که جلو افتاده و به بقیه زومبی ها می گوید حالا وقت بازگشت است، و فرمان میدهد: عقب گرد، به پیش!!
    8
    37
    ‌سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۱:۲۸
    ۳۰
    Sahand145 - سیاتل، ایالات متحده امریکا

    با معذرت عمر ما بر نمیگرده نسل ۵۷ را باید از .....
    0
    27
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۰۵:۲۱
    ۳۵
    dada mehrdad - تهران، ایران

    تو این مدت که حرفهای مخالفان شاه که با پوله همون شاه تحصیل کرده بودن مثلا روشنفکر شده بودن رو میشنوم واقعا میفهمم که هیچی نمیفهمدین البته هنوزم این بیعشوری سیاسیشون ادامه داره...
    0
    28
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۰۵:۴۶
    ۵۱
    ramin-cph - کپنهاگ، دانمارک

    [::Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا::]. دوست عزیز.حدود ده سالم بودکه با ماژیک رو درو دیوار جاویدشاه مینوشتم؛شکر که خودم و خونوادم هیچ نقشی توی اون خریت ۵۷ و اون وحشی گری نداشتیم. این زنیکه هنوز داره اشتباه رو به گردن پادشاه میندازه.بیشرف یه خونواده رو نمیتونه مدیریت کنه از اونجای کسی که یه کشور رو قرنها جلو بردمیخوره.
    2
    25
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۰:۱۵
    ۵۲
    حاج حمید الله - وین، اتریش
    زمانی که انقلاب شد من ۱۲ سالم بود. کل خانواده من چه دور و چه نزدیک همه در شورش ۵۷ شرکت کردند. یکی از کسانی که همیشه در صف اول انقلابیون بود مادرخود من بود. پدرم من هم خیلی دوست داشت که شاه برود. ولی در راه پیما ی ها حتی یکبار هم شرکت نکرد. تا اونجای که من یادمه اکثریت ملت در این انقلاب خانمان سوزشرکت کردند. حالا کاری ندارم که پشت پرده چه کسانی و چه اشخاصی و چه حکومت های بودند. اونها عروسک چرخان بودند و ملت ایران هم عروسک های خیمه شب بازی. در کل از نظر من سه عامل باعث شد که مردم ایران تحت کنترل دشمنان ایران قرار بگیرند. ۱ نفهمی ۲ بیسوادی ۳ نداشتن شعور سیاسی. حال سوال من اینجا است که چرا این ۳ عامل در ایران به این شدت وجود داشت؟ مشکل کجا بود؟ کجای کار کم کاری یا زیاده روی شده بود؟ ایا میتوانیم بگویم که مقصر اصلی مردم بودند؟ یا مقصر اصلی شاه بود؟چیزی که من بعد داشتن۵۲ سن فهمیدم این است که هم مردم ایران و هم شاه ایران نقطه ضعف های داشتند و همین باعث شد که دشمنان پیروز و ملت ایران به خاک سیاه بنشیند
    0
    12
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۰:۱۰
    ۵۱
    ramin-cph - کپنهاگ، دانمارک
    [::حاج حمید الله - وین، اتریش::]. دوست عزیز.کشوری که تا چهل سال پیشش جزو پنج کشور فقیر دنیا بود رو اول باید میساخت که شد.میگن مبادا گدا معتبر شود...علت همین بود.
    0
    7
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۱:۰۵
    ۴۰
    CHOPOG - برلین ، اتریش
    گویا بایستی من شروع بکار شوم و چپق بعضیها رو بچاقم.
    8
    0
    ‌چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۱:۲۹
    ۵۲
    حاج حمید الله - وین، اتریش
    [::CHOPOG - برلین ، اتریش::]. داداش میخوای چپق چاق کنی؟ اینجور که پیداس خودت را خیلی دست بالا گرفتی. مواظب باش دود نشی.
    0
    5
    ‌پنجشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸ - ۰۴:۳۸
    ۱۰۳
    millionaire - منچستر، انگلستان
    خدا نیامرزه ممد دماغ پهلوى رو مهمترین عامل انقلاب خود شاه و بى عرضه گی هاش بود
    11
    1
    ‌پنجشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۰:۱۲
    ۵۲
    حاج حمید الله - وین، اتریش
    [::millionaire - منچستر، انگلستان::]. ببخشید بابا بزرگ. نمیتونی یکم با ادب تر مطلب بنویسی؟ خوبه که من به شما بگم: اخه زیر خاکی تو اصلاچی می فهمی؟ بشین بغل جنتی وسعی کن زیاد حرف نزنی و تا جای که برات مقدوره اروم بگیربلکه شانست بزنه عزرائیل بیاد راحتت کنه
    1
    7
    ‌پنجشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۱۳
    نظر شما چیست؟