الگوی خامنه‌ای چیست؛ صلح امام حسن یا عاشورای امام حسین

رادیو فردا :رضا حقیقت نژاد
انتشارات «انقلاب اسلامی» که وابسته به «دفتر حفظ و نشر آثار» رهبر جمهوری اسلامی است، تابستان ۱۳۹۷ اقدام به چاپ دوباره کتاب «صلح امام حسن، پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» کرد.
 
این کتاب را که نوشته «شیخ راضی آل‌یاسین»، پژوهشگر شیعه اهل عراق است، علی خامنه‌ای سال ۱۳۴۸ از عربی به فارسی ترجمه کرده است. کتاب سال ۱۳۸۳ توسط «دفتر نشر فرهنگ اسلامی» منتشر شده بود ولی دفتر رهبر جمهوری اسلامی پس از ۱۴سال تصمیم با انتشار دوباره آن گرفت.
 
عبارت «نرمش قهرمانانه» که شهریور ۱۳۹۲، از سوی خامنه‌ای به کار برده شد و به موافقت علنی با مذاکرات هسته‌ای تعبیر شد، وام گرفته از این کتاب بود.
 
این تعبیر از این نظر معنادار بود که رهبر جمهوری اسلامی که به شدت علاقه‌مند به شبیه‌سازی‌های تاریخی با تمرکز بر صدر اسلام است، پیش از این بارها تأکید کرده بود که کشورهای غربی، نمی‌توانند «حادثه‌ای مثل حادثه صلح امام حسن» را تحمیل کنند و «اگر دشمن زیاد فشار بیاورد، حادثه کربلا اتفاق خواهد افتاد.» با این حال، با افزایش فشارهای اقتصادی و تشدید تحریم‌ها، خامنه‌ای نه تنها سراغ «عاشورای حسینی» نرفت، بلکه خود از پیشگامان تبلیغ و واژه‌سازی بر مبنای «صلح حسنی» شد.
 
توجه به این موضوع در روزهای اخیر از یک منظر حائز اهمیت شده است. او هفته گذشته در سخنرانی‌اش در جمع مسئولان نظام، گزینه قطعی را «مقاومت در مقابل آمریکا» اعلام کرد.
 
گزاره «مقاومت در مقابل آمریکا» در برابر گزاره «فشار حداکثری» که مقام‌های دولت آمریکا مداوم بر آن تأکید می‌کنند، یک دوگانه تحلیل را شکل داده است.
 
دیپلماسی دولت آمریکا بر این گزاره استوار است که فشار حداکثری، کارآمد است و ایران را ناچار به تجدیدنظر در مواضع خود می‌کند. منتقدان اما می‌گویند که این رویکرد منجر به تغییر رفتار ایران نخواهد شد و در عمل شکست می‌خورد.
 
با توجه به اینکه در نقطه ثقل سیاست خارجی ایران،‌ علی خامنه‌ای ایستاده است، تحلیل شخصیت و رفتار او در این وضعیت می‌تواند یک الگوی اولیه ترسیم کند.
 
نقطه ثقل این الگو رویدادی پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ است. ۱۰ سال پس از آن رویدادها، علیرغم هزینه‌های سیاسی بالا، کماکان خامنه‌ای حاضر به بستن پرونده این تقابل و رفع حصر نیست.
 
رهبر جمهوری اسلامی از نیمه دوم سال ۱۳۹۰ به بعد وقتی شکاف‌های سیاسی درون با اختلافات سیاست خارجی و تبعات برنامه هسته‌ای گره خورد و با فشار تحریم، متوجه خطرناک بودن وضعیت و به تعبیر هاشمی‌رفسنجانی، «نگران» شد، راه دیگر رفت و وارد بازی مذاکره محرمانه با آمریکا که «دشمن» می‌خواندش شد ولی در صحنه سیاست داخلی، در مقابل اصلاح‌طلبان که «رقیب» هستند، روش دیگری برگزید.
 
خامنه‌ای در دو سال اول پس از حوادث ۱۳۸۸، هزینه بالایی پرداخت و به تعبیر خودش نظام تا لب پرتگاه رفت ولی در یک طراحی چند مرحله‌ای، نقاط قوت حریف سیاسی داخلی یعنی اعتراض‌های خیابانی، رهبری جنبش، اتاق فکر، رسانه‌ها و احزاب را با برخورد قضایی و امنیتی و حصر سرکوب کرد و زمین بازی جدید را مقابل یک رقیب ضعیف‌شده شروع کرد.
 
در طول این سال‌ها، اصلاح‌طلبان برای حل مشکل و به‌ویژه رفع حصر که نیازمند تصمیم‌گیری شخص خامنه‌ای است، روش‌های مختلفی را پیگیری کرده‌اند. آنها خواستار گذشت نظام شده‌اند، از طریق مجلس طرح موضوع کرده، به رهبر جمهوری اسلامی نامه‌ نوشته‌اند، خواهش کرده‌اند و گفته‌اند در پی ترمیم رابطه خود با رهبر و کسب اعتماد دوباره هستند و خواستار حفظ کانال‌های ارتباطی خود با خامنه‌ای شده‌اند. پاسخ رهبر به خواسته‌شان چه بوده: تقریباً هیچ. گاهی برخی از اصلاح‌طلبان به میهمانی‌های سیاسی یا مذهبی رهبر جمهوری اسلامی دعوت شده‌اند ولی خواسته‌های اساسی این جریان مانند رفع حصر، کند شدن تیغ نظارت استصوابی، آزادترشدن دایره فعالیت‌های سیاسی و ...، بی‌توجه و بی‌پاسخ مانده است.
 
یک علت مهم بی‌توجهی و بی‌اعتنایی به خواسته‌های سیاسی اصلاح‌طلبان از سوی خامنه‌ای این است که او این جریان سیاسی را دیگر یک ابزار فشار قدرتمند نمی‌داند و احساس می‌کند در هر صورت، از طریق نهادهای امنیتی و دستگاه قضایی، قادر به کنترل آنهاست. روش بازی او ساده بود: رقیب را ضعیف کن، او را کنترل و حتی مدیریت کن.
 
تحت تأثیر یک دهه سرکوب، شاهد یک اختلال عظیم در روند سازمان‌یابی و سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبان هستیم و حداکثر توان سیاسی‌ این طیف، نفوذ در لایه‌های میانی دولت و تزریق چند مدیر اجرایی شده است. اصلاح‌طلبان کماکان از قدرت انتخاباتی و شکل‌دهی یک سبد رأی بزرگ برای تأثیرگذاری تعیین‌کننده در روند انتخابات برخوردار هستند ولی تحت تأثیر مین‌گذاری‌هایی که رهبر و یارانش در زمین بازی‌شان انجام دهند، نمی‌توانند میوه این درخت بچینند.
 
نوع مواجهه اصلاح‌طلبان با پرونده حصر که از منظر درخواست و خواهش توأم با ابراز دوستی و وفاداری بوده و نوع پاسخ رهبر جمهوری اسلامی که پافشاری مداوم بر تداوم حصر و بی‌اعتنایی به این درخواست‌ها بوده، یک الگوی ساده را بازنمایی می‌کند: اگر ابزار فشار کافی نباشد، خامنه‌ای اعتنایی به بازی سالم ندارد و دائم در حال تخریب زمین و ابزارهای بازی است.
 
به عبارت دقیق‌تر اگر گزینه و ابزار «فشار حداکثری» به عنوان یک راهکار مورد توجه مداوم قرار می‌گیرد، الزاماً انتخاب دیگران نیست، بلکه سابقه سیاست‌ورزی و شخصیت رهبر جمهوری اسلامی در شکل‌گیری این فضا نقش موثری داشته است. او بر خلاف تبلیغات مقاومت‌محور، اهل عقب نشینی است، ولی باید سمبه‌ پرزور باشد.
 
هفت سال پیش وقتی او متوجه زور «تحریم‌» شد، هم تن به مذاکره محرمانه داد و هم در انتخابات ریاست‌جمهوری تماشاگر یا به تعبیری مدیر صحنه شد تا یک اهل مذاکره برنده بازی انتخابات باشد، هم برای عقب‌نشینی واژه‌سازی کرد و هم پای برجام امضا گذاشت.
 
این عقب‌نشینی چندمرحله‌ای را حدفاصل سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ با مین‌گذاری‌های متعدد از جمله آزمایش‌های تحریک‌آمیز موشکی، ماجراجویی منطقه‌ای، دخالت مؤثر اقتصادی و تضعیف دیپلماسی، تا اندازه‌ای جبران کرد و سعی کرد هنر خود که بیشتر بر «تخریب» استوار است تا «مقاومت» را نشان کند ولی این هنرنمایی‌ نمی‌تواند کماکان آن عقب‌نشینی را پنهان کند. عقب‌نشینی‌ای که خودش می‌گوید ناشی از «خام شدن» بود ولی واقعیت این است که از «ترس» بوده است.
 
از این زاویه، گزاره «فشار حداکثری، بیهوده است»، یک کلی‌گویی نه چندان معتبر است. تجربه و تاریخ نشان داده که اگر قدرت مقابل خامنه‌ای، بدون توجه به شعارها و ژست‌های رهبر، قادر به اجرای مؤثر برنامه‌اش شود،‌ در مسیر اجرا از قدرت و اتحاد کافی برخوردار باشد و اجماع قوی را برانگیزد، خامنه‌ای حتماً عقب‌نشینی خواهد کرد، نهایت اینکه تلاش یا درخواست می‌کند طراحی صحنه طوری باشد که عقب‌نشینی‌اش آبرومندانه تعبیر شود؛ مصلحت نرمش.
+4
رأی دهید
-32

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۳۳
    scandal - برلین، آلمان

    نه حسن و نه حسین، بلکه خودش را به زین العابدین پروستاتی زده!
    3
    60
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۵:۵۰
    ۵۱
    دین وحشیگری - اونتاریو، کانادا

    پفیوزه دلقک٬دولت های متمدن با علم نوین مملکت داری می کنند ولی کشور ما رو جفنگیات سواره،ملتی با دانش سیاسی پایین بودیم،به امید ریشه کردن این ویروس جهانی.
    1
    63
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۵:۵۶
    ۳۳
    زنبور - کپنهاک، دانمارک

    ایشون در عقب نشینی ید طولایی دارن
    1
    62
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۵:۵۷
    ۵۱
    دین وحشیگری - اونتاریو، کانادا

    حکومت خونخواره اسلامی.
    1
    56
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۶:۱۲
    ۲۹
    پارس 1404 - ایران، ایران

    صلح امام حسن یا عاشورای امام حسین یکبار بود و تمام شد. ایران اسرائیل رو که عقده سرطانی رو هست رو نابود میکنه تا مردم جهان یک نفس راحت بکشند. و انریکا هم هر ایالتش میشه یک کشور
    61
    3
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۷:۱۷
    ۳۱
    Benzi - لیدز، انگلستان

    الگوی عاقا انگل ها و سرطان ها هستن
    0
    30
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۱۸
    ۴۹
    hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا

    إسهال زین العابدین
    1
    38
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۸
    ۷۶
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا

    سیدعلی و همراهان ابلهش همراه با عده ی کثیری از امت همیشه در کش تنبان (صحنه) اهل تشیع معتقد به ظهور هستند و برای ظهور حتما باید اسرائیل از بین رفته (تاریخ آنرا هم خواب دیده اند!) و عربستان و حجاز را تسخیر کنند (علت حضور این ها در یمن) تا شرایط ظهور آغا فراهم آید. این گچ عمیقا در مخ این ها رسوب کرده و چون بسیار عقب افتاده و متحجرند، امریکا را مانع تسخیر هر دو می بینند. این ها تا این هم ابلهند که فکر میکنند یک طفل 6 ساله بیش از 1400 سال هست که ته یک چاه پنهان شده و چون بیرون آید برایشان تخم طلا میگذارد!!! آن طفل اگر درایت و عرضه داشت در چاه نمی افتاد اما این عقاید رسوب تزریقات نوزادی و مثل زبان مادری از مغزشان پاک نمیشود. بنابراین و با حقیقت پنداشتن این پنداره هرگونه تفاهم بین آخوند و امریکا دروغین و مصلحتی و باز این ها بدنبال ظهور آغااااا هستند. چپول های ما هم توسط شوروی و چپول های استعمارگر اروپائی شستشوی مغزی شده و از شعار مرگ بر امریکا و مفتخوری نهایت رضایت را دارند. وسط منگه ی دو گروه عقب افتاده گیر کرده ایم
    0
    30
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۲:۱۸
    ۱۹
    یا فاطمه زهرا - آرهوس ، دانمارک

    الحمدالله ربالعالمین، ما از برگزیدگان خداوند هستیم و الا حتما این رو هم اضافه میکردید: یا از ترس فرار همانند عمر مثل بز کوهی.
    34
    2
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۲:۴۸
    ۵۹
    zavareh - رودسر، ایران

    اول از همه عوض کردن پوشک، سپس یک نرمش رذیلانه دیگر و در ادامه آن کوفت کردن جام زهر
    1
    31
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۲۹
    ۵۹
    zarduscht - فرانکفورت، آلمان

    [::پارس 1404 - ایران، ایران::]. خیر اینجور نبود.حسنی مثل این آخوند خودمان فقط فکر شکم و زیر شکم بود. حوصله حکومت نداشت. گفت به معاویه. بده به من چند تا صیغه. روزی ۲۰۰ گرم حشیش. و ماهی یک مقدار برای خرج خانه. کافی‌ است. بیشتر نمی‌‌خام. حسینی چیز دیگر بود. مثل رسول همه چیز را برای خود می‌‌خواست. زمانی‌ که زید سردار اسلام در مصر مرد.منتظر نشد. رفت مثل جن زن زید را دزدید. هرچه پسر عمو یزید گفت. ببین پسر عمو. اینجوری که نمی‌‌شه. من خلیفه امت اسلام . تو می‌‌دزدی؟ پس بده .خوب نیست. مردم گویند .بی‌ عرضه. گوش نداد. نتیجه را دیدیم. حالا شما کی‌ اسراهیل را نابود می‌‌کنید. تا آنجا که ما می‌‌دانیم. اسراهیل دارد.در سوریه سپاه شخم می‌‌زند. به اون قایم سلیمانی هم بگو. ذوالفقار پس چه شد؟ مگر نگفتی .تو سوریه می‌‌جنگیم .تا در ایران نجنگیم. همه چیز که بر عکس شد.
    1
    26
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۵۴
    ۴۹
    hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا
    [::پارس 1404 - ایران، ایران::]. بستگی به جنست یا لااقل کره بذار دم دست یا چایی نباتش رو بیشتر کن. اگر هم که صنعتی میزنی به حرف شاعر گوش کن که میگه اندازه نگه دار که اندازه نکوست!! میگن هنگام مستی و مصرف مواد رانندگی نکنین، تو هم گوش کن منتها تو بعد از مصرف تایپ نکن 😀
    1
    20
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۶
    ۳۳
    scandal - برلین، آلمان
    [::یا فاطمه زهرا - آرهوس، دانمارک::]. ای فاطمه زهرا گرامی، واقعا یک پرسشی از شما دارم و آن اینکه نظر شما در "ماهیچه خوری" پیامبرتان و چسب بدنی امام علی تان چیست!؟ یعنی شما عصبی و غمگین نمی شوید که آنان این داستانها را تعریف می کنند چون باعث ضعف اسلام میشود و از طرفی اگر مخالفید، پس چرا امثالی چون شما و رهبرتان اعتراض نمی کند!؟ آیا این سکوت شماها دالی بر پذیرا شدن این حدیث ها می باشد!؟ با سپاس
    1
    15
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۷
    ۱۹
    باشه مهندس - اسن، آلمان
    ترامپ گفته منطقه پاستوررا برای سیدعلی مثل ظهرعاشورا درست میکنم بیشتر از موشکها فیض ببره. :)
    1
    14
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۴
    ۴۹
    hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا
    [::یا فاطمه زهرا - آرهوس، دانمارک::]. دقیقا خدا کی شما رو برگزید؟ حالا راستش رو بگو، ؟؟
    1
    9
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۹:۰۵
    ۵۱
    دین وحشیگری - اونتاریو، کانادا
    پدر سوخته ها از بدو اختراع اسلام ُمردم بازیچه بودند.مخصوصا تو این چهل سال.به پایان سلام کنید.
    1
    10
    ‌سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۹:۳۵
    ۲۹
    پارس 1404 - ایران، ایران
    [::zarduscht - فرانکفورت، آلمان::]. ناصبی بدبخت منتظر عذاب سخت الهی باش اگر توبه نکنی.
    0
    0
    ‌چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۸:۰۰
    ۲۹
    پارس 1404 - ایران، ایران
    [::hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا::]. شما فقط زر مفت بزن و آب رو بریز اونجات که میسوزه ما اسرائیل را نابود می کنیم و انریکا هم هیچ غلطی نمیونه بکنه و فقط خوب تونست گاو های شیرده رو بدوشه.
    0
    1
    ‌چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۸:۰۴
    ۴۹
    hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا
    [::پارس 1404 - ایران، ایران::]. هه هه!! فعلا که نقشه گم کردین و راه قدس از کربلا میگذرد به زرشک تبدیل شد. حالا یه سوال! برنامه جامع اتون برای فردایی که زدین امریکا و إسرائیل و محو کردین چیه؟ به جان خودم اگر بدونی. این نشون میده بدجوری جای اقای گودرزی ات با شقایقت درگیری داره! یعنی گودرزی ات به شقائق پنالتی میزنه
    1
    0
    ‌چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۲۲:۲۵
    ۲۹
    پارس 1404 - ایران، ایران
    [::hamid411 - لس آنجلس، ایالات متحده امریکا::]. قرص هات رو نخوردی خب ما زمان صدام با بدبختی میتونستیم بریم کربلا انریکا راه رو برامون باز کرد به راحتی میریم کربلا با کلی احترام. انریکا اصلا نیاز به برنامه نداره از زمان بوش رفته تو سراشیبی سقوط وقتی سقوط کرد توله سگش هم راحت نابود میشه.
    0
    0
    ‌پنجشنبه ۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۷:۵۲
    ۴۹
    حسین سلطانزاده - برلین، آلمان
    نه حسین نه حسن بلکه غلط کردم قهرمانانه
    0
    0
    ‌پنجشنبه ۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۸
    نظر شما چیست؟